Firmalar, kategoriler, ürünler, ilanlar, rehber yazıları ve sözlükte arar.
Sektörlere göz atın
Kumaş ve Elyaf Editörü
Elif Karaca, Tekstil Rehberi'nin kumaş ve elyaf editörüdür. Örme, dokuma ve nonwoven kumaşlar, elyaf özellikleri ve ürüne göre kumaş seçimi üzerine rehberler ve sözlük maddeleri hazırlar. Gramaj, en, çekmezlik ve haslık gibi değerleri standartlara ve üretici teknik föylerine dayandırır.
Poliviskon alpaka, kırışmaz krep, sentetik ipek ve %100 saf ipek cübbe kumaşlarının lif içeriği, yüzey, kırışma, ütü ve bakım farkları.
Kumaş çekmesinin nedenleri (üretim gerilimi, lif şişmesi, keçeleşme), sanfor, gevşetme kurutması ve kompaktör gibi terbiye önlemleri, test ve şartname maddeleri ile kesim payı.
Örme ve dokuma kumaş farkı nedir, nasıl ayırt edilir? Büyüteç, esneme ve kesik kenar kontrolü, yanıltan durumlar, ürüne göre seçim, dikim ve test farkları.
Tişört, sweatshirt ve eşofman için kumaş gramajı kaç g/m² olmalı? Ürüne göre aralıklar, ölçüm hâlinin etkisi ve sipariş öncesi kontrol listesi.
Hiçbir kumaş terlemeyi durdurmaz; ama bazıları teri daha iyi yönetir. Pamuk, keten, viskon ve modalın ölçüm verileri, yapı ve gramajın etkisi, kumaş alırken istenecek testler.
Kumaşlar yapı, elyaf, iplik ve terbiyeye göre nasıl sınıflandırılır? Örme, dokuma ve nonwoven çeşitleri, özellikleri, ölçüm yöntemleri ve kumaş sipariş kontrol listesi.
Süprem, pike, interlok ve ribana tişörtte nasıl davranır? Kumaş yapısı, elyaf ve kullanım amacına göre seçim rehberi.
Aerobin, Türkiye'de özellikle tesettür ve kadın giyiminde (tunik, ferace, elbise) kullanılan bir kumaşın piyasa adıdır; kaynaklar onu hafif ve kırışmaya dayanıklı bir dokuma kumaş olarak anlatır. Lif ya da örgü adı değildir; sabit bir bileşimi yoktur ve satıcıdan satıcıya değişir.
Akrilik, zincirinin kütlece en az %85'i akrilonitril biriminden oluşan sentetik bir liftir. Yüne rakip olarak geliştirilmiştir, hafif ve yumuşak bir tutum verir; çorap, triko ve battaniyede, güneşe dayanıklılığı nedeniyle de çadır ve tente kumaşında kullanılır.
Bambu (bambu kumaş), çoğu zaman bambu selülozundan kimyasal yolla üretilen rejenere selüloz lifine (viskon, rayon) verilen ticari addır; yani bitkinin kendi lifi değildir. ABD FTC'ye göre yalnız bambudan mekanik yolla elde edilen lif “bambu” diye anılabilir.
Bezayağı, her çözgü ipliğinin bir atkı ipliğinin üstünden, bir sonrakinin altından geçtiği en basit temel dokuma örgüsüdür. Raporu iki çözgü ve iki atkıdan oluşur ve 1/1 diye gösterilir; poplin, kanvas ve şifon gibi kumaşlar bu örgüyle dokunur.
Denim, çözgü iplikleri indigo ile boyanmış, atkı iplikleri boyasız bırakılmış ve çoğunlukla 3×1 ya da 2×1 dimi örgüyle dokunmuş dayanıklı kumaştır. Türkçede “kot” olarak da anılır; kot pantolon bu kumaştan yapılır.
Dimi, çözgü ve atkı ipliklerinin yüzeyde çapraz (diyagonal) çizgiler oluşturacak biçimde bağlandığı temel dokuma örgüsüdür. Denim, gabardin ve chino gibi pantolonluk kumaşlar dimi örgüyle dokunur.
Dokuma kumaş, boyuna giden çözgü ipliklerinin enine giden atkı iplikleriyle dik açıyla kesiştirilmesiyle tezgâhta elde edilen kumaştır. Örme kumaşa göre daha kararlıdır; esnemesi iplik özellikleri ve doku yapısıyla sınırlıdır.
Ekose, farklı renk ve genişlikteki yatay ve dikey bantların dik açıyla kesişmesiyle oluşan kareli desendir; bu desenli kumaşa da ekose denir. İngilizcedeki plaid, tartan ve check desenlerini kapsayan geniş bir ad olarak kullanılır.
Elastan, kütlesinin en az %85'i segmentli poliüretandan oluşan ve orijinal uzunluğunun üç katına gerilip bırakıldığında hızla ilk boyuna dönen sentetik esnek liftir. Günlük dilde likra olarak bilinir.
File kumaş, yüzeyinde düzenli açıklıklar (gözler) bulunan, ağ görünümlü ve gözenekli kumaşların genel adıdır; İngilizcede mesh fabric denir. Ad yapıyı değil görünümü anlatır; örme, dokuma ya da ağ yöntemleriyle yapılabilir.
Gabardin, yüzünde ince ve belirgin diyagonal çizgiler bulunan, çok sık dokunmuş sağlam bir dimi kumaştır. Arka yüzü düzdür; pantolon, ceket, takım elbise, üniforma ve yağmurluk gibi ürünlerde kullanılır.
Gramaj, bir kumaşın bir metrekaresinin gram cinsinden ağırlığıdır (g/m²); İngilizcede GSM (grams per square metre) denir. Kumaşın hafif mi ağır mı olduğunu gösteren temel teknik özelliktir.
İki iplik, ön yüzü zemin ipliğinin ilmeklerinden, arka yüzü astar ipliğinin uzun atlama ve askı bağlantılarından oluşan, tek plakalı yuvarlak örme makinesinde örülen astarlı (fleece) örme kumaştır. Sweatshirt ve eşofmanda kullanılır; arka yüzü şardonsuz olan türüne İngilizcede French terry denir.
İnterlok, iki adet 1x1 ribananın iç içe geçirilmesiyle çift yataklı yuvarlak örme makinesinde örülen, iki yüzü de düz görünen örme kumaştır. Aynı iplikle süpremden kalın ve daha stabildir; kenarları kıvrılmaz.
İpek, ipek salgılayan böceklerin, çoğunlukla Bombyx mori ipek böceğinin kozasından elde edilen, fibroin proteininden oluşan hayvansal liftir. Doğal lifler arasında istisna olarak sürekli filament biçimindedir; parlak yüzü ve dökümüyle elbise, eşarp, kravat ve yatak tekstilinde kullanılır.
Jakar, deseni baskıyla ya da boyayla sonradan eklemek yerine, her çözgü ipliğinin ayrı ayrı yönetilebildiği tezgâhta kumaşın yapısına işleyen dokuma yöntemidir. Bu tezgâhta dokunan karmaşık desenli kumaşa da jakar denir; örmede de jakar adıyla anılan desenli yapılar vardır.
Jarse, Fransızca jersey sözcüğünden gelen ve örme yöntemiyle üretilen esnek kumaşlar için kullanılan genel bir addır. Tek bir lifi ya da yapıyı göstermez; Türkçe tedarikçi sayfalarında hem tek yataklı (süprem) hem çift yataklı örmeler için kullanılır.
Kadife, havı çözgü ipliklerinden oluşan, yüzeyi kısa ve sık havla kaplı, yumuşak ve parlak görünümlü dokuma kumaştır. Kadife lif söylemez; ipek, pamuk, naylon, asetat ve rayonla dokunabilir.
Kanvas, bezayağı örgüyle sık dokunmuş, ağır ve sağlam bir kumaştır. Çoğunlukla pamuk, keten ya da kenevirden dokunur; yelken, çadır ve branda gibi dayanıklılık isteyen ürünlerde ve resim tuvali olarak kullanılır.
Kaşkorse, piyasada 2x2 rib örgüye verilen addır: iki düz ve iki ters ilmek sütununun dönüşümlü sıralandığı, çift yataklı makinede örülen geniş fitilli ve esnek bir örme kumaştır. 1x1 rib ise piyasada ribana olarak bilinir.
Keten, keten bitkisinin sapındaki bast tabakasından elde edilen selülozik lifin ve bu liften eğrilen iplikle dokunan kumaşın adıdır. Dayanıklı ve nemi iyi alan, ama az esneyen ve kolay kırışan bir kumaştır; giyimde ve yatak takımı gibi ev tekstilinde kullanılır.
Krep, yüzeyi ince kırışık ya da pütürlü görünen hafif kumaştır. Bu yüzey çoğunlukla çok bükümlü iplikle elde edilir; krep bir lif adı değildir, ipek, pamuk ve başka liflerle yapılabilir.
Lyocell, selülozun organik bir çözücüde türev oluşmadan çözülüp eğirilmesiyle üretilen rejenere selüloz lifidir. Kuru ve ıslak dayanımı viskondan yüksektir; Tencel, Lenzing'in lyocell için de kullandığı marka adıdır.
Modal, modifiye edilmiş viskon yöntemiyle üretilen, yüksek kopma kuvvetli ve yüksek yaş modüllü rejenere selüloz lifidir. Viskonun ıslakken daha kararlı olacak biçimde geliştirilmiş türüdür.
Müslin, bezayağı örgüyle dokunan ince pamuklu bezdir. Sözlükler çok farklı inceliklerde dokunabildiğini yazar; Türkiye'deki satıcı sayfalarında ad özellikle bebek örtüsü, kundak ve yazlık giysi için kullanılan, tek ya da çok katlı yumuşak pamuklu bez için geçer.
Organik pamuk, organik tarım standartlarına göre, sentetik toksik pestisit ve gübre ile genetiği değiştirilmiş tohum kullanılmadan yetiştirilen ve üçüncü taraf sertifikasyonla doğrulanan pamuktur. Bir lif türü değil, pamuğun yetiştirilme biçimi ve belge durumudur.
Oxford, iki çözgü ipliğinin tek iplik gibi birlikte dokunduğu, 2×1 sepet örgülü bir bezayağı türevi dokuma kumaştır. Hafif dokulu yüzeyiyle çoğunlukla pamuktan gömlek ve etek gibi giysilerde kullanılır.
Örme kumaş, ipliğin ilmeklere dönüştürülüp ilmeklerin birbirine geçirilmesiyle oluşan ve ilmek yapısı sayesinde kendiliğinden esneyen kumaştır. Atkılı ve çözgülü örme olmak üzere iki ana gruba ayrılır; süprem, ribana ve interlok atkılı örme kumaşlardır.
Pamuk, pamuk bitkisinin (Gossypium) tohumlarını saran, selüloz esaslı doğal bitkisel liftir. Kısa stapelli bir liftir; giyimde ve ev tekstilinde saf olarak ya da polyester gibi liflerle karışım hâlinde kullanılır.
Pike (piyasada lakost), düz ilmeklerin yanında askı (tuck) ilmeklerinin kullanıldığı, yüzeyinde petek benzeri küçük delikli (mikro-file) bir doku görünen tek yataklı örme kumaştır. Polo yaka tişört, spor ve kurumsal giyimde yaygındır.
Polar, yüzeyi fırçalanarak tüylendirilmiş, çoğunlukla polyesterden yapılan yumuşak ve kabarık bir örme kumaştır. Hav katmanı hava boşluklarında ısıyı tuttuğu için hafif olmasına rağmen sıcak tutar; mont altı katman, ceket ve benzeri kışlık giysilerde kullanılır.
Poliamid (naylon), zincirinde amid bağları tekrar eden sentetik bir polimerden üretilen liftir. Güçlü, esnek ve aşınmaya dayanıklıdır; çorap, iç giyim, mayo, spor giyim, halı ve spiral fermuar dişinde kullanılır.
Polyester, petrol türevi kimyasallardan üretilen uzun zincirli sentetik bir polimerden ekstrüzyonla çekilen liftir. Güçlüdür, kırışmaya ve çekmeye dirençlidir, hızlı kurur; sürekli filament ya da kesik elyaf olarak kullanılır.
Poplin, yüzeyinde ince ve sık fitil görünümü olan, bezayağı örgüyle dokunmuş sağlam bir kumaştır. Çoğunlukla pamuktan dokunur; gömlek, bluz ve elbise gibi giysilerde kullanılır.
Ribana, çift yataklı örme makinesinde örülen, yüzeyinde düz ve ters ilmek sütunlarının dönüşümlü sıralandığı örme kumaştır. Enine çok esner ve iyi toparlar; yaka, kol ağzı ve bel bandı olarak sık kullanılır.
Saten, çözgü ya da atkı ipliklerinin uzun atlamalarla yüzeye çıktığı saten (atlas) örgüsüyle dokunan, parlak ve pürüzsüz yüzlü kumaştır. Türkçede “saten” hem örgünün hem kumaşın adıdır ve lifi söylemez: ipek, pamuk ya da sentetik liflerle dokunabilir.
Scuba (dalgıç kumaş), genellikle polyester-elastan iplikle çift plakalı makinede tek parça örülen, yüzü düz ve pürüzsüz, gövdeli bir çift yüzlü örme kumaştır. Sünger çekirdekli neopren (lamine) kumaşla aynı şey değildir.
Selanik, askı (tuck) ve ilmeklerin çift yataklı makinede dönüşümlü örüldüğü, kalın ve dolgun görünümlü bir örme kumaştır. İngilizcede cardigan yapısı denir; hırka, kazak ve ceket gibi kışlık ürünlerde kullanılır.
Süprem, tek yataklı (tek plaka) yuvarlak örme makinesinde örülen, bir yüzünde dikey ilmek sütunları, diğer yüzünde ilmek sıraları görünen ince ve esnek örme kumaştır. Tişört ve iç giyimde yaygın olarak kullanılır.
Şifon, ince, hafif ve şeffaf ya da yarı şeffaf, bezayağı örgüyle ve sert bükümlü iplikle dokunan kumaştır. İlk şifonlar ipekten yapılırdı; bugün naylon ve diğer sentetik liflerle, ayrıca rayonla (viskon) da dokunur.
Üç iplik, ön yüzü yapan zemin ipliğine bir dolgu (hav) ipliği ve onu yerinde tutan bir bağlantı ipliği eklenerek örülen yuvarlak örme fleece kumaştır. İki ipliğe göre daha dolgun ve kararlıdır; sweatshirt, hoodie ve eşofmanda kullanılır.
Velur, yüzeyi kesilmiş kısa havla kaplı, örme yöntemiyle üretilen kadifemsi kumaştır; dokuma kadifenin örme karşılığı olarak anılır. Geleneksel yöntemde yuvarlak örme makinesinde iki iplikle örülür ve hav ilmekleri sonradan kesilir.
Viskon, selülozun kimyasal olarak çözülüp lif biçiminde yeniden oluşturulmasıyla üretilen rejenere selüloz lifidir. Pamuk gibi selüloz esaslıdır, ancak ıslakken dayanımının yaklaşık yarısını yitirir.
Yün, koyun ya da kuzu postundan elde edilen, keratin proteininden oluşan hayvansal liftir. Pullu yüzeyi ve kıvrımlı yapısıyla sıcak tutar, su buharını emebilir ve esner; ıslakken sertçe hareket ettirilirse keçeleşir.
Ceket, palto, mont, etek ve pantolon için polyester, asetat ve kupro astar kumaşı tedarikçileri. Ter ve sürtme haslığı, çekme uyumu ve renk kartelasına göre firmaları karşılaştırın.
Pantolon, ceket ve gömlek için denim kumaş dokuyan ve satan firmalar. Ons ağırlığını, elastan oranını, indigo tonunu ve haslık değerlerini sorarak teklifleri karşılaştırın.
Poplin ve gömleklik kumaş, gabardin, denim, keten, saten, şifon ve kadife dahil dokuma kumaş üreticileri ve tedarikçileri. Aradığınız kumaşın kategorisine geçin; örgü, bileşim, en ve gramajı sorarak teklif toplayın.
Balya ve ton bazında elyaf alan iplikçiler, nonwoven ve dolgulu ürün üreticileri için lif pamuk, PSF, akrilik, viskon, geri dönüştürülmüş ve dolgu elyafı tedarikçileri; teklif tarifi, belge ve fiyat soruları.
Pantolon, etek ve ceket için gabardin kumaş dokuyan, boyayan ve satan firmalar. Lifi, dimi raporunu, sıklığı ve aşınma-kopma test sonuçlarını sorarak tedarikçileri karşılaştırın.
Sweatshirt, kapüşonlu üst ve mevsimlik eşofman için iki iplik kumaş üreticileri ve tedarikçileri. Arka yüzün şardonlu olup olmadığını, bileşimi ve gramaj toleransını teklifte netleştirin.
İki yüzü düz, dolgun ve kenarı kıvrılmayan interlok kumaşın üreticileri ve tedarikçileri. Bebek giyimi, elbise ve pijama için gramaj, iplik ve belge bilgisine göre firmaları karşılaştırın.
Giyim ve aksesuar için pamuk, viskon, polyester ve ipek kadife dokuma tedarikçileri. Hav yapısını, ton tutarlılığını ve tek yön kesimin kumaş payını sorarak firmaları karşılaştırın.
Gömleklik, elbiselik ve pantolonluk keten ile keten karışımlı dokuma kumaş tedarikçileri. Lif yüzdesi, menşe belgesi, gramaj ve apre durumunu sorarak doğru tedarikçiyi seçin.
Örme, dokuma, nonwoven, döşemelik, teknik, astar ve stok kumaş üreticileri, tedarikçileri ve toptancıları. Firmaları kumaş türüne, ile ve sertifikaya göre süzün; numune ve fiyat isteyin.
Süprem, ribana, interlok, iki ve üç iplik, pike, scuba ve polar üreten ya da satan örme kumaş firmaları. Renk başına minimum, gramaj ve en bilgisini sorarak teklifleri kıyaslayın.
Polo yaka tişört ve kurumsal giyim için pike (lakost) kumaş üreticileri ve tedarikçileri. Pike türünü, gramajı ve yıkama sonrası boy çekmesini sorarak teklifleri karşılaştırın.
Dış giyim ve kışlık ürünler için polar (fleece) kumaş üreten, tüylendiren ve satan firmalar. Bileşimi, tüylendirilen yüzü, gramajı ve boncuklanma testini sorarak doğru tedarikçiyi seçin.
Poplin, oxford, gömleklik dimi ve diğer gömleklik kumaşları dokuyan, boyayan, basan ve satan firmalar. Bileşimi, iplik numarasını, sıklığı ve terbiyeyi yazılı isteyerek teklifleri aynı kumaş tanımıyla kıyaslayın.
Yaka, kol ağzı ve bel bandı ribanası ile vücuda oturan ribana kumaş üreten ve satan firmalar. İl ve sertifikaya göre filtreleyin, elastan ve gramaj bilgisine göre teklif isteyin.
Nevresimlik pamuk satenden abiyelik polyester ve ipek satene kadar saten dokuma kumaş tedarikçileri. Lif, iplik tipi, parlaklık ve dikiş kayması bilgisine göre firmaları karşılaştırın.
Elbise, etek ve ceket için scuba (dalgıç) örme kumaş üreten ve satan firmalar. Aynı adla farklı kumaşlar satıldığı için yapıyı, bileşimi ve gramajı yazılı isteyerek teklifleri kıyaslayın.
Fabrika fazlası, iptal sipariş ve sezon sonu stok kumaş ile parti kumaş alan ve satan firmalar. Kalan metrajı, parti birliğini, kumaş künyesini ve hata durumunu sorarak doğru alım yapın.
Tişört, iç giyim ve basic ürünler için süprem kumaş üreticileri ve tedarikçileri. İplik türü, gramaj ve çekmezlik işlemini sorarak teklifleri aynı şartnameyle kıyaslayın.
Bluz, elbise, eşarp ve abiye için düz boyalı ya da baskılı şifon kumaş tedarikçileri. Lif, gramaj, şeffaflık ve baskı seçeneklerine göre firmaları karşılaştırıp numune isteyin.
Kışlık sweatshirt, kapüşonlu üst ve eşofman için üç iplik kumaş üreticileri ve tedarikçileri. Terbiye sonrası gramajı, boncuklanma testini ve kumaş terminini sorarak teklif isteyin.
