Krep nedir?
Krep, yüzeyi ince kırışık ya da pütürlü görünen hafif kumaştır. Bu yüzey çoğunlukla çok bükümlü iplikle elde edilir; krep bir lif adı değildir, ipek, pamuk ve başka liflerle yapılabilir.
- Yayın:
- Doğrulayan:
- Gizem Polat
Kısaca
- Krep, yüzeyi ince kırışık ya da pütürlü görünen hafif bir kumaştır; TDK krepi çok bükümlü iplikle dokunmuş ince kumaş olarak tanımlar.
- Krep bir lif adı değildir; sözlükler ipek, pamuk ve başka liflerden yapılan kreplerden söz eder.
- Getty AAT'ye göre kırışık yüzey sert bükümlü iplikle, kostik soda baskısıyla, değişken gerginlikle dokuyarak ya da kabartmayla elde edilir.
- CottonWorks'e göre en yaygın krepler yüksek bükümlü çözgü ve atkıyla dokunur; terbiyede kumaş gevşeyince yüzey pütürlü olur.
- Jorjet, krep de şin ve şifon komşu adlardır; teklifte yalnız “krep” yazmayın, lifi, gramajı ve yüzey yöntemini de belirtin.
Özellikler
- Elyaf içeriği
- Lif söylemez. Random House ipek, pamuk ya da başka lifi, Getty AAT çeşitli lifleri sayar. Alt türlerde TDK jorjeti genellikle pamuk iplikli, Random House ipek ya da rayon, krep de şini ipek ya da sentetik olarak tanımlar
- Yapı
- Dokuma. Yüzeydeki kırışıklık çoğunlukla çok bükümlü (sert bükümlü) iplikle verilir. Krep örgüsünde çözgü ve atkı bağlantıları ile flotlar düzensiz sıralanır. Getty AAT kostik soda baskısını, değişken gerginlikle dokumayı ve kabartmayı da anar
- Gramaj aralığı
- Standart bir aralık yoktur; kaynaklar krepi hafif kumaş olarak tanımlar. Gramaj g/m² olarak ve ölçüm yöntemiyle (ör. EN 12127) istenmelidir
- Kullanım alanları
- Hafif giysi kumaşı; Collins sözlüğü örnek olarak “crepe dress” (krep elbise) kullanımını verir. Kullanım yeri lif ve gramaja göre değişir
- Bakım
- Bakım talimatı lif bileşimine ve terbiyeye göre belirlenir; etikete uyun. Yıkama sonrası boyut değişimi ISO 5077 yöntemiyle, ISO 6330 yıkama ve kurutma prosedürleri kullanılarak ölçülür.
Krep, yüzeyi ince kırışık ya da pütürlü görünen hafif kumaştır; İngilizcedeki adı crêpe'tir. TDK krepi “çok bükümlü iplikle dokunmuş bir tür ince kumaş” olarak tanımlar. Krep bir lif adı değil, yüzey görünümünün adıdır: Random House ve Collins sözlükleri ipek, pamuk ya da başka liflerden yapılan, yüzeyi ince kırışık ya da ince kabarık çizgili hafif kumaşı krep olarak anar. TDK'de “krep” tavada pişirilen bir yiyeceğin de adıdır; bu madde kumaşı anlatır.
Kırışık yüzey nasıl elde edilir?
Kaynaklar beş yöntem anar.
| Yöntem | Nasıl çalışır? | Kaynak |
|---|---|---|
| Çok bükümlü iplik | Yüksek bükümlü çözgü ve atkı kullanılır; terbiyede kumaş gevşer ve büküm yüzeyi pütürlü yapar | CottonWorks; Getty AAT; TDK |
| Krep örgüsü | Çözgü ve atkı bağlantıları ile flotlar düzensiz sıralanır; belirgin çizgi ya da tekrar görünmez | CottonWorks |
| Kostik soda baskısı | Kumaş kostik sodayla basılır; sonuç kırışık yüzeydir | Getty AAT |
| Değişken gerginlikle dokuma | Dokuma sırasında gerginlik değiştirilir | Getty AAT |
| Kabartma | Kalenderde kumaşa desen işlenir; CottonWorks sahte seersucker ve krep gibi kabartmalı kumaşları bu yöntemle anar | Getty AAT; CottonWorks |
CottonWorks en yaygın kreplerin kam (cam) örgüleriyle ve yüksek bükümlü iplikle dokunduğunu, krep örgüsünün ise genellikle dobi ya da jakar tezgâhında üretildiğini yazar. Yüksek bükümlü atkıların kıvrılma (kink) eğilimi nedeniyle hava jetli tezgâhta dokumanın zor olabileceğini de ekler.
Krep, şifon, jorjet ve krep de şin
Sözlükler krep ailesini yakın adlarla anlatır; sınırlar kaynaktan kaynağa değişir.
| Ad | Kaynaklara göre | Dikkat |
|---|---|---|
| Şifon | Getty AAT: ince ve sıkı bükümlü iplikle dokunmuş, şeffaf, hafif bezayağı | Bağlantı düzeni bezayağıdır; krep örgüsünde düzensizdir |
| Jorjet | TDK: bürümcük görünüşlü, çok bükümlü, genellikle pamuk iplikli kumaş. Random House: ipek ya da rayondan mat, şeffaf krep. Collins: ipek ya da pamuktan ince, mat krep | Sözlüklerde krep sayılır; lifi kaynağa göre değişir |
| Krep de şin | Random House: ipek ya da sentetik liflerden, yüzeyinde çok küçük düzensizlikler bulunan hafif, yumuşak kumaş. Collins: ipekten ya da benzer hafif bir kumaştan çok ince krep | SILKNOW krep de şini, krep de lyon ve krep marokanla birlikte krebin alt kavramları arasında sayar |
“Scuba krep” de yüzü pütürlü, genelde daha hafif bir komşu kumaştır (Fersan); bu madde dokuma krepi anlatır, ayrım için scuba maddesine bakın. Teklifte yalnız “krep” yazmak yetmez: lifi, gramajı ve yüzey yöntemini de belirtin.
Kumaş alırken
- Yüzey yöntemini sorun: büküm, krep örgüsü, kostik soda, kabartma ya da gerginlik farkı. “Krep” adı bunlardan hangisinin kullanıldığını söylemez (Getty AAT).
- Lifi ve yüzdeyi yazdırın: ipek, pamuk, rayon, polyester ya da karışım.
- Gramajı g/m² cinsinden, ölçüm yöntemini yazdırarak alın. EN 12127 küçük numunede birim alan kütlesini verir; hesabı kumaş gramajı hesaplayıcıyla numuneden de yapabilirsiniz.
- Krepte çekme değerini ayrıca alın: ISO 5077 yöntemi ve ISO 6330 yıkama-kurutma prosedürleri geçerlidir. Sonucu çekme payı aracıyla kesim ölçüsüne yansıtın; kırışık yüzeyin yıkama sonrası görünümünü de numunede denetleyin.
- Hangi tezgâhta dokunduğunu sorun: yüksek bükümlü atkılar hava jetli tezgâhta zor dokunabilir (CottonWorks).
Dokuma kumaş ailelerinin karşılaştırması kumaş çeşitleri rehberinde, tedarikçiler dokuma kumaş kategorisinde.
Sık sorulan sorular
Krep kumaş terletir mi?
Krep lif adı olmadığı için tek bir cevap yoktur: kumaş ipek, pamuk ya da başka bir liften olabilir; terleme lif, yapı ve gramaja bağlıdır. Terlemeyi durduran kumaş yoktur. “Nefes alır” iddiasını hava geçirgenliği (EN ISO 9237) ve su buharı direnci (EN ISO 11092) değerleriyle doğrulayın; ölçümlerin nasıl okunacağı terletmeyen kumaşlar yazısında anlatılıyor.
Krep ile şifon aynı mı?
Hayır. Getty AAT şifonu ince ve sıkı bükümlü iplikle dokunmuş şeffaf bir bezayağı olarak tanımlar; krep ise kırışık yüzeyiyle tanınır ve bu yüzey bükümün yanı sıra krep örgüsü, kostik soda baskısı ya da kabartmayla da elde edilebilir. Sınır keskin değildir: SILKNOW krebi “krep ipliklerinden dokunmuş kumaş” diye tanımlar ve bu tanım örgü türünü belirtmez.
Jorjet krep midir?
Sözlüklerde evet: Random House ve Collins jorjeti bir krep türü olarak tanımlar. Lifte uyuşmazlar: TDK genellikle pamuk iplikli der, Random House ipek ya da rayon, Collins ipek ya da pamuk sayar.
Kaynaklar (17)
- TDK Güncel Türkçe Sözlük, “krep” maddesi (erişim: 11 Ekim 2026)
- TDK Güncel Türkçe Sözlük, “jorjet” maddesi (erişim: 11 Ekim 2026)
- Getty Research Institute, Art & Architecture Thesaurus: crepe (textile) (AAT 300183741; erişim: 11 Ekim 2026)
- Getty Research Institute, Art & Architecture Thesaurus: chiffon (AAT 300249449; erişim: 11 Ekim 2026)
- SILKNOW Silk Heritage Thesaurus: Crepe maddesi (Getty AAT'ye atıfla; erişim: 11 Ekim 2026)
- Dictionary.com, “crepe” maddesi (Random House Unabridged Dictionary; Collins English Dictionary; erişim: 11 Ekim 2026)
- Dictionary.com, “crepe de chine” maddesi (Random House; Collins; erişim: 11 Ekim 2026)
- Dictionary.com, “georgette” maddesi (Random House; Collins; erişim: 11 Ekim 2026)
- CottonWorks (Cotton Incorporated), Textile Encyclopedia: Crepe weave (erişim: 11 Ekim 2026)
- CottonWorks (Cotton Incorporated), Learning Hub: Complex Woven Fabric Designs (erişim: 11 Ekim 2026)
- CottonWorks (Cotton Incorporated), Learning Hub: Mechanical Finishing (kalender ve kabartma; erişim: 11 Ekim 2026)
- Fersan Tekstil (polyester örme kumaş üreticisi): Scuba (Dalgıç) Kumaş Üreticisi (erişim: 11 Ekim 2026)
- EN 12127:1997 Textiles. Fabrics. Determination of mass per unit area using small samples (BS EN 12127:1998 kaydı; dokuma ve örme kumaşlara uygulanır)
- ISO 5077:2007 Textiles: Determination of dimensional change in washing and drying (2022'de teyit edildi)
- ISO 6330:2021 Textiles: Domestic washing and drying procedures for textile testing
- EN ISO 9237 Textiles: Determination of permeability of fabrics to air (EVS-EN ISO 9237:2000 kaydı)
- EN ISO 11092:2026 Textiles: Physiological effects, measurement of thermal and water-vapour resistance under steady-state conditions (sweating guarded-hotplate test) (EVS kaydı; 15 Haziran 2026'dan geçerli)
Yazar ve doğrulama
Yazan
Kumaş ve Elyaf Editörü
Elif Karaca, Tekstil Rehberi'nin kumaş ve elyaf editörüdür. Örme, dokuma ve nonwoven kumaşlar, elyaf özellikleri ve ürüne göre kumaş seçimi üzerine rehberler ve sözlük maddeleri hazırlar. Gramaj, en, çekmezlik ve haslık gibi değerleri standartlara ve üretici teknik föylerine dayandırır.
Elif Karaca tarafından hazırlanan içeriklerDoğrulayan: Gizem Polat
Bu içerik Tekstil Rehberi yayın ekibince hazırlandı. Rakamlar, tarihler ve kaynaklar yayından önce doğrulama editörümüz tarafından birincil kaynaklardan kontrol edildi.
Bir hata fark ederseniz bize yazın: [email protected] Nasıl çalışıyoruz? →
Bu konudaki yazılar
Kumaş Çekmesi Neden Olur, Nasıl Önlenir?
Kumaş çekmesinin nedenleri (üretim gerilimi, lif şişmesi, keçeleşme), sanfor, gevşetme kurutması ve kompaktör gibi terbiye önlemleri, test ve şartname maddeleri ile kesim payı.
Nevresim Kumaşı Çeşitleri: Ranforce, Percale, Saten ve Flanel; Kaç Tel Olmalı?
Ranforce, percale, saten ve flanelin farkı ve “kaç tel” sorusunun cevabı: tel sayısı; birim, iplik katı, lif ve örgüyle birlikte okunmadan kaliteyi göstermez.
Örme ve Dokuma Kumaş Farkı: Nasıl Ayırt Edilir, Hangisi Seçilir?
Örme ve dokuma kumaş farkı nedir, nasıl ayırt edilir? Büyüteç, esneme ve kesik kenar kontrolü, yanıltan durumlar, ürüne göre seçim, dikim ve test farkları.