Modal nedir?

Modal, modifiye edilmiş viskon yöntemiyle üretilen, yüksek kopma kuvvetli ve yüksek yaş modüllü rejenere selüloz lifidir. Kısaca viskonun ıslakken daha kararlı olacak biçimde geliştirilmiş türüdür. AB lif adı listesinde ayrı bir lif adıdır (AB 1007/2011, Ek I). Lenzing'in TENCEL™ Modal markasıyla sunduğu lif de bu gruptadır (Lenzing, 2025).

Modal nasıl üretilir?

Modal, viskon yönteminin değiştirilmiş hâlidir. Lenzing, 2015'te Lenzing Modal lifinin kayın ağacı odunundan üretildiğini açıklamıştır (Advanced Textiles Association, 2015; metin Lenzing Group'a dayanır). AB tüzüğü modalı hammaddeye göre değil, üretim yöntemi ve mekanik ölçütlerle tanımlar: kondisyonlanmış hâldeki kopma kuvveti ve ıslakken %5 uzamayı sağlayan kuvvet için lif inceliğine (dtex) bağlı alt sınırlar konmuştur. Viskon yönteminin adımları viskon maddesinde anlatılıyor.

Modalın özellikleri

• Islak dayanım: Yüksek yaş modül, modalı standart viskondan ayıran temel özelliktir. Bir inceleme, modalın yüksek ıslak dayanımı dışında düzenli rayona çok benzer özellikler gösterdiğini yazar (Zhang ve ark., 2018).
• Bakım ve kullanım: Aynı inceleme, modal rayonların makinede yıkanıp kurutulabildiğini ve benzer kullanımlarda pamuğa yakın performans gösterdiğini aktarır (Zhang ve ark., 2018; Cook, 1984'e atıfla). Bakım etiketi her zaman esas alınır.
• Nem tutma: AB tüzüğünün lif oranı hesabında kabul ettiği nem payı modalda %13, pamukta %8,5'tir (Ek IX).
• Konfor verisi: Aynı makinede üretilen 21 numuneyi karşılaştıran bir çalışmada %100 modal süprem, pamuk, bambu ve Tencel numunelerinden daha yüksek hava geçirgenliği gösterdi. Ancak modal numune 120, pamuk numune 150 g/m²'ydi; fark kısmen gramajdan gelmiş olabilir (Suganthi ve ark., 2024). Ayrıntılar için terletmeyen kumaşlar yazısına bakın.

Nerede kullanılır?

Modal, tişört gibi örme giysilerde pamukla karışım olarak kullanılır; bu karışımlarda nem ve boyut davranışı oran, iplik ve terbiyeye göre değişir (tişört kumaşı çeşitleri). Modal süprem tek başına da araştırılmıştır (Suganthi ve ark., 2024). Modal elyaf tedarikçilerini elyaf, modal iplik tedarikçilerini viskon iplik kategorisinde arayabilirsiniz.

Modal, viskon, lyocell ve Tencel

• Viskon: Standart viskon ıslakken belirgin biçimde zayıflar; modal bu zayıflığı azaltmak için değiştirilmiş yöntemle üretilir.
• Lyocell: Modal viskon yönteminin bir türüdür; lyocell ise selülozu organik çözücüde, türev oluşturmadan çözen farklı bir süreçle üretilir. AB listesinde iki ayrı lif adıdır.
• Tencel: Lenzing'in tekstil uygulamaları için marka adıdır. Lenzing bu marka altında TENCEL™ Lyocell, TENCEL™ Modal ve TENCEL™ Lyocell Filament liflerini sunar (Lenzing, 2025). Etikette “Tencel” yazması lifin lyocell mi modal mı olduğunu söylemez; bileşim satırındaki lif adına bakın.

Lif türünü dokunuşla değil, etiket ve şartnameyle, gerekirse laboratuvar analiziyle doğrulayın. Teklifte ve şartnamede bileşimi yüzdesiyle ve lif adıyla yazın (ör. “%95 modal, %5 elastan”).

Sık sorulanlar

Modal pamuktan mı yapılır? Hayır. Modal, selülozdan yeniden oluşturulan rejenere bir liftir; Lenzing, Lenzing Modal'in hammaddesi olarak kayın ağacı odununu belirtmiştir (2015). Pamuk ise pamuk bitkisinin kozasından elde edilen doğal liftir.

Modal ile Tencel aynı mı? Hayır. Tencel, Lenzing'in marka adıdır; hem lyocell hem modal lifleri bu adla sunulur.

Modal viskondan daha mı iyi? “İyi” tek bir ölçüt değildir. Modalın viskondan farkı özellikle ıslak dayanımdadır. Seçimde elyafın yanında yapı, gramaj ve terbiye de belirleyicidir.