MOQ (Minimum Sipariş Miktarı) nedir?

MOQ (minimum sipariş miktarı), bir üreticinin ya da tedarikçinin tek siparişte kabul ettiği en küçük miktardır (Makers Row, 31 Temmuz 2026; Fulfill.com). Sınır adetle, kumaşta metre ya da kilogramla ifade edilir. Hazır giyimde MOQ tek bir rakam değil, model, kumaş ve aksesuar için ayrı ayrı konabilen alt sınırlar bütünüdür.

MOQ açılımı nedir? Minimum sipariş miktarı ne demek?

MOQ'nun açılımı minimum order quantity'dir; Türkçede minimum sipariş miktarı, günlük dilde minimum sipariş adedi ya da adeti denir. Alıcı sınırın altında kalırsa tedarikçi siparişi reddedebilir (Fulfill.com) ya da ek ücretle kabul edebilir (CBI, aksesuar için). Alibaba.com gibi toptan platformlarda MOQ aynı anlamdadır: tedarikçinin bir seferde sattığı en az birim sayısı (Alibaba.com, 19 Kasım 2020).

Genel tedarik sözlükleri eşiğin adet, ağırlık, hacim ya da parasal değerle ifade edilebileceğini yazar (Simfoni, 27 Mart 2026; Fulfill.com); hazır giyimde incelenen kaynaklar sınırı adet ve metre olarak verir. MOQ hazır giyimde yaygın bir uygulamadır (Chow, 2011) ve tedarik sözleşmelerinde sık görülen bir şarttır (Tuncel, Taneri ve Hasija, 2022).

Hazır giyimde MOQ nelere uygulanır?

Bir hazır giyim siparişinde alt sınırı tek bir taraf koymaz; model, kumaş ve aksesuar için ayrı minimumlar bulunabilir:

Kumaş minimumu renk başına sayıldığından siparişe eklenen her renk ayrı bir metraj eşiği getirebilir; OneAim, özel kumaşlı siparişlerde belirleyici eşiğin dikim hattı değil kumaş olduğunu yazar. Teklifte tek bir “MOQ” rakamı görürseniz hangi minimumu gösterdiğini, diğerlerinin ne olduğunu ayrıca sorun.

MOQ neden vardır?

Üretici MOQ'yu hazırlık giderini ve gelirini güvenceye almak için koyar. Chow (2011), MOQ'nun üretimin kurulum maliyetini haklı kıldığını ve üreticiye belirli bir gelir güvencesi verdiğini, alıcı konumundaki perakendecinin ise sipariş esnekliğini azalttığı için ona sıcak bakmadığını yazar. CBI'ye göre sipariş adedi hat verimliliğini belirgin biçimde etkiler; büyük siparişler küçüklere göre daha verimli üretilir. Kumaş ve aksesuar tedarikçileri için de aynı mantık geçerlidir (Tekstil Rehberi'nin değerlendirmesi). Az adedin birim maliyete etkisi için tişört üretim maliyeti yazısındaki varsayımsal örneğe bakın.

CMT ve tam pakette MOQ kimin?

MOQ'nun kimin üstüne düştüğü üretim modeline göre değişir. CMT'de (kes-dik-teslim) fabrika ürünün değil işlemin ücretini alır ve alıcının temin ettiği, alıcıya ait kumaşı kullanır (Gereffi ve Frederick, 2010, s. 12). Kumaş minimumu o zaman atölyenin değil sizin satın alma kararınızdır; atölyeden yalnızca model başına adet sınırı öğrenilir. Aksesuar ve etiketi kimin temin edeceği teklifte yazılmalıdır: CBI'nin ayrımında CM (cut and make) modelinde fabrika kumaş da aksesuar da sağlamaz, CMT'de aksesuar kapsama girer.

Tam paket üretimde (sektörde OEM ya da FOB da denir) üretici kumaşı ve aksesuarı kendisi temin edip finanse eder (Gereffi ve Frederick, 2010, s. 12). Tekstil Rehberi'nin değerlendirmesine göre bu tedarikçilerin minimumları da teklifteki MOQ'ya yansır. Incoterms 2020 kurallarında FOB ise yalnız deniz ve iç su yolu taşımacılığında kullanılan bir teslim kuralıdır (ICC Academy). İki modelin karşılaştırması fason üretim rehberinde yer alır.

MOQ nasıl hesaplanır?

MOQ'yu alıcı hesaplamaz; tedarikçi belirler ve teklifte bildirir. Alıcının hesaplayacağı, kumaş minimumunun kaç adede yettiğidir: kumaş MOQ'sunu fire dahil adet başı tüketime bölün. Tüketimi tahmin etmeyin, pastal planından alın; sipariş kumaşı için kumaş ihtiyacı hesaplayıcı kullanılabilir. Aşağıdaki sayılar varsayımsaldır, piyasa verisi değildir:

Atölye 150 adetle çalışsa bile bu örnekte 300 m almanız gerekir. Bu kumaş o renkte en çok 240 adede yeter; kumaşın tamamı ancak 240 adette kullanılır, daha az siparişte artan kumaş sonraki siparişe taşınmazsa maliyet olarak kalır.

Düşük MOQ ne demek?

“Düşük MOQ” resmî bir terim değil; tedarikçinin piyasada alışılandan küçük siparişleri kabul ettiğini anlatan bir nitelemedir. “Düşük”ün tek bir rakamı yoktur, çünkü model, kumaş ve aksesuar minimumları ayrı ayrı yüksek ya da düşük olabilir. Ticaret Bakanlığı'nın 2026 Hazır Giyim Sektör Raporu sipariş hacimlerinin küçüldüğünü yazar ve Türkiye'nin düşük hacimli üretim yetkinliğini öne çıkarır, ancak MOQ rakamı vermez (s. 2).

Bu maddenin tarihi (16 Ekim 2026) itibarıyla Türkiye için resmî bir MOQ istatistiği bulunamadı. Ticari rehberlerin aralıkları firmaya ve kumaşa göre değişir; aralıklar ve adedi düşürmenin yolları private label üretim rehberinde. OneAim'e göre küçük atölyeler düşük adetleri çoğunlukla stok kumaş şartıyla kabul eder. Stok kumaş tedarikçileri Stok ve Parti Kumaş, dikim atölyeleri Fason Dikim (CMT) rehberinde; seçim kriterleri fason atölye nasıl seçilir yazısında.

Minimum sipariş tutarı ve termin, MOQ'dan nasıl ayrılır?

Tablo Tekstil Rehberi'nin ayrımıdır.

Sık sorulan sorular

MOQ ne demek, açılımı nedir?

MOQ, minimum order quantity ifadesinin kısaltmasıdır; Türkçede minimum sipariş miktarı ya da adedi denir. Bir üreticinin ya da tedarikçinin tek siparişte kabul ettiği en küçük adet, metre veya kilogram miktarıdır (Makers Row, 31 Temmuz 2026); hazır giyimde model, renk, kumaş ve aksesuar için ayrı belirlenebilir.

MOQ'dan az sipariş verilebilir mi?

Bazen. Tedarikçi siparişi reddedebilir ya da ek ücretle kabul edebilir (CBI, aksesuar için); bazıları MOQ indirimini daha uzun terminle birlikte verir (Fulfill.com). Koşulu birim fiyat farkıyla birlikte yazılı alın. Adedin fasonda fiyata etkisi fason tişört dikim fiyatları yazısında.

MOQ ile minimum sipariş tutarı aynı mı?

İncelenen hazır giyim kaynaklarında MOQ miktar sınırıdır: adet ve metre. Minimum sipariş tutarı ise parasal sınırdır. Genel tedarik sözlükleri MOQ eşiğini parasal değerle de tanımlayabildiği için (Simfoni, 27 Mart 2026) teklifte sınırın adet, metre, kilogram ya da tutar olarak mı verildiğini yazılı netleştirin.