Kaşkorse nedir?

Kaşkorse, piyasada 2x2 rib örgüye verilen addır: iki düz ve iki ters ilmek sütunu dönüşümlü sıralanır, kumaş çift yataklı makinede örülür (Dönmez, 2008). Ribana (1x1 rib) ile aynı ailedendir ama eş anlamlısı değildir; kaşkorse daha geniş fitillidir. Aynı sözcük TDK'de bir giysi adı olarak da geçer.

Kaşkorse ne demek?

Sözcüğün iki ayrı anlamı vardır:

• Kumaş (sektör kullanımı): 2x2 rib örgü. Dönmez (2008), piyasada en çok kullanılan rib örgüleri “ribana” olarak bilinen 1x1 rib ve “kaşkorse” olarak bilinen 2x2 rib diye ayırır. Karcem de kaşkorseyi “geniş fitilli, esnek ribana türevi” olarak tanımlar.
• Giysi (TDK): “Ten üzerine giyilen ince kadın fanilası”. TDK sözcüğün Fransızca cache-corset'ten geldiğini belirtir; sözlükte kumaş anlamı yoktur.

Bu madde kumaşı anlatır.

Kaşkorse kumaşın yapısı

Rib örgüler m×n sembolüyle gösterilir: m birim örgü raporunda ön yatakta, n arka yatakta çalışan iğne sayısıdır. m=n olan dengeli yapıda iki yüz aynıdır ve kenar kıvrılmaz (Dönmez, 2008). CottonWorks 2x2 ribi, iki silindir ve iki kapak ilmeğinin dönüşümlü örülmesi olarak anlatır. Serbest hâlde iki yüzde de yalnızca düz ilmekler görünür; kumaş enine gerilince ters ilmekler ortaya çıkar (Dönmez, 2008). Rib yapısı gereği kumaş makineden çıkınca enine daralır (Çeken, 2008; aktaran Dönmez, 2008).

Esneme ve kalınlık

Rib örgülerin boyuna esnemesi düz örgüyle hemen hemen aynıdır; enine yönde serbest duruşa göre %140'a varan esneme görülebilir (Dönmez, 2008). CottonWorks enine esnemenin süpreminkinin yaklaşık iki katı olduğunu yazar. Yan yana aynı türden ilmek sayısı arttıkça, örneğin 2x1'den 3x3 ve 6x3 ribe gidildikçe, esneme yeteneği azalır (Dönmez, 2008). NPTEL'e göre 3x3 rib 2x2 ribden kalındır, çünkü geniş sütun şeritleri daha çok kıvrılır. Kaynaklarda 1x1 ile 2x2 için doğrudan ölçülmüş bir esneme karşılaştırması bulunamadı; esnemeyi ve geri toparlanmayı tedarikçiden ölçüm olarak isteyin.

Kaşkorse ile ribana farkı

Ribana için bkz. ribana maddesi. Gramaj beyanları tek bir üreticiye aittir; standart bir aralık yoktur.

Kullanım alanları

Karcem kaşkorseyi body ve elbise için sıralar. CottonWorks ribleri genel olarak elbise ve kazakta, yaka, bilek ve bel bandında kullanılan yapılar olarak anar. Kumaş gruplarının karşılaştırması için kumaş çeşitleri rehberine bakın.

Seçim ipuçları

1. Yapıyı da yazın: kaşkorse piyasa adıdır; siparişte “2x2 rib” ifadesini de ekleyin.
2. Geri toparlanmayı sorgulayın: Cingü (2022), esneme sonrası geri toparlanmanın esnemenin kendisi kadar önemli olduğunu yazar. Kalıcı uzama değerini ve elastan oranını sorun.
3. Ölçüyü koşuluyla isteyin: rib kumaş makineden çıkınca daraldığı için en ve gramajın hangi durumda (ham, mamul, relakse) ölçüldüğünü yazdırın.
4. Kaşkorsede yıkama sonrası ölçüyü sorun: ISO 5077'ye göre en ve boy değişimi, ISO 6330 prosedürleriyle yıkanıp kurutulmuş numunede alınır.

Sık sorulan sorular

Kaşkorse ile ribana aynı mı? Piyasa kullanımında hayır: ribana 1x1, kaşkorse 2x2 ribdir (Dönmez, 2008). İkisi de rib ailesindendir.

Kaşkorse esner mi? Evet. Rib örgülerde enine esneme serbest duruşa göre %140'a varabilir (Dönmez, 2008); esneme sütun genişliğine göre değişir.