Gabardin nedir?

Gabardin, yüzünde ince ve belirgin diyagonal çizgiler oluşturan, çok sık dokunmuş sağlam bir dimi kumaştır. Kadolph'a göre çözgü yüzlüdür ve çözgü ipliği atkıdan çok daha fazladır; TRC Needles de yüzde atkıdan çok çözgü bulunduğunu, arka yüzün düz olduğunu yazar. TDK gabardini “sık dokunmuş bir tür ince yünlü veya pamuklu kumaş” olarak tanımlar. Pantolon, ceket, takım elbise, üniforma ve yağmurlukta kullanılır.

Gabardinin yapısı

Gabardin dimi ailesindendir: yüzde çapraz bir çizgi oluşur (CottonWorks). Kadolph'a göre kumaşın belirgin özellikleri şunlardır:

• Çözgü sıklığı: Çözgü ipliği atkıdan çok daha fazladır, çoğunlukla yaklaşık iki katıdır.
• Diyagonal açısı: Çizgi açısı 45° ya da 63°'dir. Dik (63°) gabardin erkek giyiminde, normal (45°) gabardin kadın giyiminde sık kullanılır.
• Yüzey: Yüzde ince, hafif kabarık çizgiler, arkada düz yüzey bulunur (TRC Needles). Parlaklığı matımsıdır (Kadolph).

CottonWorks, gabardini 3×1 dimiyle dokunan ağır alt giyim kumaşları arasında sayar; 3×1 dimide her çözgü üç atkının üstünden, birinin altından geçer ve daha yüksek yırtılma dayanımı sağlar. Gabardin dokumadır; esnemesi iplik özellikleri ve doku yapısıyla sınırlıdır (Dönmez, 2008).

Lif ve iplik

Gabardin genellikle yünden dokunur; en kaliteli türlerde iki katlı kamgarn iplik kullanılır (Kadolph). Kadolph'a göre gabardin birçok lif türünde, ağırlıkta ve kalitede bulunur; TRC Needles, özgün kumaşı kamgarn yünden, bazen pamukla katkılı olarak tanımlar. TDK yünlü ve pamuklu türleri anar.

Gramaj

Kadolph, gabardin ağırlığını 7–11 oz/yd² olarak verir. Bu, yaklaşık 240–370 g/m² eder (1 oz/yd² ≈ 33,9 g/m²; dönüşüm bize ait). Bu değer bir ansiklopedi girişindeki genel aralıktır; ticari gabardinlerin gramajı farklı olabilir. Gramajı teknik föyden isteyin ve ISO 3801 (dokuma kumaş) ya da EN 12127 (küçük numune) ile doğrulayın.

Özellikleri

Kadolph, gabardini sağlam, dayanıklı ve sert ya da berrak bir terbiyeli kumaş olarak tanımlar. Sıkı yapı ve sert terbiye sayesinde kir ve suyu iter, kolay kırışmaz. Bu özellikler lif, iplik ve terbiyeye göre değişir; her gabardin aynı davranışı göstermez.

Kullanım alanları

Kadolph, gabardinin pantolon, ceket ve takım elbisede, üniformada, etekte, yağmurlukta ve her hava koşuluna uygun montlarda, spor giyimde, binicilik kıyafetinde ve kayak giysisinde, şapka ve kumaş ayakkabıda kullanıldığını yazar. Kumaş trençkotla anılır: Burberry gabardini kurucusunun 1879'da geliştirdiğini söyler; TRC Needles Thomas Burberry'nin kumaşı 1888'de patentlettiğini belirtir. Tarihler kaynaklar arasında farklıdır (geliştirme ve patent ayrı olaylar olabilir).

Gabardin ile benzer kumaşların farkı

Seçim ipuçları

1. Tüm bileşenleri yazın: lif ve oranı, iplik (tek ya da çift kat), çözgü ve atkı sıklığı (ISO 7211-2), diyagonal türü (45° ya da 63°) ve gramaj.
2. Gramajı g/m² ve ölçüm yöntemiyle isteyin: değerin hangi yöntemle (ISO 3801 ya da EN 12127) ölçüldüğünü sorun. “oz/yd²” ile verilen değeri yaklaşık 33,9 ile çarparak g/m²'ye çevirebilirsiniz.
3. Su itici iddiasını belgeletin: Kadolph sıkı yapıyı ve sert terbiyeyi, TRC Needles tarihî gabardinde ipliklerin dokumadan önce lanolinle işlenmesini anlatır. Gabardin adı tek başına su iticilik vermez; terbiye ve test raporu isteyin.
4. Çekme değerini rapora yazdırın: gabardinde en ve boy değişimi ISO 5077 ile ölçülür, yıkama ve kurutma işlemi ISO 6330'a dayanır.

Genel kumaş sınıflaması için kumaş çeşitleri rehberine, gabardin tedarikçisi için gabardin kumaş kategorisine bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Gabardin ile dimi aynı şey mi?

Gabardin bir dimi kumaştır, ama her dimi gabardin değildir. Gabardin çözgü yüzlü, çok sık dokunmuş ve ince diyagonal çizgili bir dimidir (Kadolph); dimi ise genel örgü adıdır ve denim gibi başka kumaşları da kapsar (CottonWorks).

Gabardin kırışır mı?

Kadolph'a göre sıkı yapısı ve sert terbiyesi nedeniyle kolay kırışmaz. Bu, kumaşın lifine, ipliğine ve terbiyesine göre değişir.

Gabardin hangi liften yapılır?

Gabardin bir yapı adıdır. Geleneksel olarak yünden (kamgarn), ayrıca pamuk ve diğer liflerden ya da karışımlardan dokunur (Kadolph; TRC Needles; TDK).

Gabardin su geçirmez mi?

Her gabardin su geçirmez değildir. Sıkı dokusu ve sert terbiyesi kir ve suyu itmesine yardımcı olur (Kadolph); TRC Needles'e göre Burberry'nin tarihî gabardininde suya dayanım, iplikler dokumadan önce lanolinle işlenerek sağlanıyordu. Su itici ya da su geçirmez iddiası için test raporu isteyin.