Elyaf, Boya ve Kimya Tedarikçileri

Elyaf, boya ve kimya sektörü; kumaşın ve ipliğin hammaddesi olan lifi (elyaf), boyahane ve baskı atölyesinin kullandığı boyar madde, yardımcı kimyasal ve baskı mürekkebini satan firmaları ve tekstil atığını yeniden elyafa çeviren geri dönüşüm firmalarını kapsar. Burada iplik ya da kumaş değil, onların girdisi aranır; ürününüze göre aşağıdaki alt dallardan birine geçin.

Her alt dalın alıcısı ayrı

• Elyaf: kilo, balya ya da çuvalla satılan gevşek lif; lif pamuk balyası, polyester kesikli elyaf (PSF), akrilik, viskon, geri dönüştürülmüş ve dolgu elyafı. Lif türleri için kumaş çeşitleri rehberi.
• Tekstil kimyasalları: boyar madde (reaktif, dispers, asit, küp, pigment) ile ön terbiye, boyama, apre, yıkama ve baskı yardımcı kimyasalları.
• Tekstil baskı boyaları: plastisol, su bazlı ve deşarj serigrafi boyaları, pigment baskı pastası, dijital tekstil mürekkepleri, DTF film ve tozu (baskı çeşitleri).
• Tekstil geri dönüşüm: kırpıntı, fire, ıskarta ve kullanılmış giysiyi alan, ayıran, açan lisanslı firmalar. Talep yönü ters: atığını satmak isteyen konfeksiyoncu burada alıcı bulur.

Komşu sektörlerle sınır

Sınırı ürünün satış biçimi çizer. Bobinde iplik İplik sektöründe, konfeksiyon dikiş ipliği dikiş ipliği kategorisindedir. Müşterinin kumaşını ücretle boyayan, basan ya da yıkayan firmalar Fason Atölyeler ve Hizmetler altında boyahane, baskı ve yıkama kategorilerinde aranır; bu sektör onlara malzeme satanları kapsar. Makine satanlar Tekstil Makineleri sektöründedir (baskı makineleri, boya ve terbiye makineleri); mürekkep, film ve toz gibi sarflar bu sektörde kalır. Rulo nonwoven ve stok kumaş Kumaş sektörüne girer.

Vatka adı iki ayrı ürünü kapsar: omuz vatkası konfeksiyon yardımcısıdır ve tela kategorisine girer; rulo, elyaf ya da kapitone vatka (wadding) nonwoven, gevşek dolgu elyafı ise elyaf kategorisindedir. Pigmentte kullanım belirleyicidir: baskı pastası ve pigment baskı boyası baskı boyalarına, boyamada kullanılan pigment ve boyar madde tekstil kimyasallarına girer. Cam ve karbon elyafı kapsam dışıdır.

Boyar madde ve kimyasalda lif uyumu ile belgeler

Boya sınıfı lifin türüne göre seçilir. Başlıca eşleşmeler: selülozik liflerde (pamuk, keten, viskon) reaktif, polyester ve asetatta dispers, yün, ipek ve naylonda asit, akrilikte katyonik boyalar (e-PG Pathshala). Teklif isterken elyaf oranını bildirin.

Kimyasalda istenen iki çevre belgesi bitmiş kumaşı değil, kimyasal ürünü kapsar. OEKO-TEX ECO PASSPORT, tekstil ve deri üretiminde kullanılan kimyasalları, boyar maddeleri ve yardımcı maddeleri belgeler; sertifika bir yıllıktır. ZDHC Gateway, MRSL’ye (üretimde kullanılan kimyasal formülasyonlar için kısıtlı madde listesi) uyumlu ürünlerin kaydedildiği platformdur; Seviye 0 yalnızca tedarikçi beyanıdır, Seviye 1–3 üçüncü taraf incelemesi gerektirir. Güvenlik bilgi formunu (SDS) isteyin; belgelerin farkı sertifika rehberinde, bağımsız ölçüm test laboratuvarlarında.

Elyafta tarif ve viskon ithalatı

Elyaf teklifine lif türünü, biçimini (kesikli elyaf ya da filament), inceliğini (denye ya da dtex), kesim boyunu, ham ya da boyalı olduğunu ve ambalaj birimini yazdırın. Viskonda tedarikçinin üretici mi, ithalatçı mı olduğunu ve ürünün menşeini de sorun: Dünya Bankası WITS’te yayımlanan UN Comtrade verisine göre Türkiye, viskon kesikli elyaf (GTİP 5504.10) ithalatında 2024’te dünyada ilk sıradaydı (yaklaşık 559 milyon ABD doları). İpekyolu Kalkınma Ajansı’nın 2021 raporu da 2016–2020 yıllarında aynı sırayı gösterir.

Geri dönüşümde Uşak kümesi

Zafer Kalkınma Ajansı’nın Mart 2019 tarihli raporu, atıkları tarakta parçalayıp elyaf ve rejenere iplik üreten çok sayıda firmasıyla Uşak’ı Türkiye’nin tekstil geri dönüşüm merkezi olarak tanımlar; 2014 verisine dayanarak Türkiye’deki rejenere iplik üretiminin yaklaşık %75’inin Uşak’ta yapıldığını aktarır. Bu veriler eskidir; güncel dağılım için il filtresini kullanın. Geri dönüştürülmüş içerik iddiasında GRS belgesini isteyin; belgelendirme hizmeti danışmanlık ve sertifikasyon kategorisindedir.