Şifon nedir?

Şifon, ince, hafif ve şeffaf ya da yarı şeffaf, bezayağı örgüyle dokunan kumaştır; İngilizcedeki adı chiffon'dur. Dokumasında sert bükümlü iplik kullanılır. Eskiden ipekten yapılırdı; bugün naylon ve diğer sentetik liflerle, ayrıca rayonla da dokunur. Eşarp, elbise, bluz, iç giyim ve duvak gibi ürünlerde kullanılır.

Şifonun yapısı

Getty Art & Architecture Thesaurus şifonu ince ve sıkı bükümlü iplikten dokunmuş, şeffaf ve hafif bir bezayağı kumaş olarak tanımlar. SILKNOW sözlüğü de aynı kaynağa dayanarak sert bükümlü iplikle dokunmuş, hafif ve yarı saydam bir bezayağı (tabby) kumaş der. Sözlükler de şifonu bezayağı örgüyle dokunan şeffaf ya da şeffafa yakın kumaş olarak tanımlar (Random House; Collins). Ticari bir tekstil sözlüğü (Brentano) şifonu dengeli bir bezayağı olarak anar; krep ipliklerinin bükümü nedeniyle kumaşın dokumadan sonra her iki yönde hafifçe kırıştığını, biraz esneme ve hafif pürüzlü bir tutum kazandığını belirtir.

Yüksek bükümlü iplik krep kumaşlarda da kullanılır. CottonWorks krep dokusunu bezayağının bir türevi olarak anlatır: en yaygın krepler yüksek bükümlü çözgü ve atkı ipliğiyle dokunur, bağlantılar ve flotlar düzensiz sıralanır. Şifonda ise bağlantı düzeni bezayağıdır.

Hangi liflerle dokunur?

Şifon bir lif adı değildir. Getty AAT ve SILKNOW ilk şifonun ipek olduğunu, bugün sentetik liflerden de yapıldığını yazar; SILKNOW naylonu adıyla anar. Random House sözlüğü ipek, naylon ve rayonu sayar; TDK ise yalnız ipek iplikle dokunmuş şifonu tanımlar. Bu yüzden “şifon” teklifte lifi anlatmaz. Lif adını ve yüzdesini ayrıca yazın.

Şifonla karıştırılan kumaşlar

Kullanım alanları

Getty AAT şifonun eşarp, elbise, bluz, iç giyim ve duvak gibi ürünlerde kullanıldığını örnek verir. Şeffaf olduğu için giysilerde astar ya da ikinci kat gerekip gerekmediğini ürün tasarımında baştan belirleyin.

Kumaş alırken

1. Lifi ve yüzdeyi yazın: ipek, naylon, rayon ya da karışım.
2. Gramajı g/m² olarak ve ölçüm yöntemiyle isteyin. Küçük numuneyle birim alan kütlesi EN 12127'ye göre ölçülür; standart dokuma ve örme kumaşlara uygulanır.
3. Şeffaflığı numunede değerlendirin. Aynı ürün astarlı ve astarsız nasıl görünecek, kumaşla deneyin.
4. Şifonda çekme sonucunu isteyin: en ve boy değişimi ISO 5077'ye, yıkama ve kurutma işlemi ISO 6330'a göre ölçülmüş olmalı.
5. Boyalı ve baskılı şifonda haslığı yazın: yıkama için ISO 105-C06.

Sık sorulan sorular

Şifon ipek midir?

Şifon bir lif adı değil, kumaş adıdır. TDK şifonu ipek iplikle dokunmuş ince, şeffaf kumaş olarak tanımlar; Getty AAT, Random House ve SILKNOW ise naylon, rayon ve diğer sentetik liflerle dokunan şifonları da anar. Hangi lif olduğunu etiketten ya da şartnameden öğrenin.

Şifon ile jorjet aynı mı?

Hayır, sözlüklerde ayrı kumaşlardır: jorjet mat yüzeyli ince bir krep, şifon ise şeffaf bir bezayağıdır. “Krep” krep iplik anlamına da geldiği için jorjetin bezayağı dokunması bu tanımla çelişmez (bir ders notu ikisini de bezayağı kumaşlar arasında sayar); teklifte kumaş adının yanına lif ve gramajı yazdırın, onaylı numuneyle çalışın.

Şifon şeffaf mıdır?

Şifon ince, şeffaf ya da yarı şeffaf bir kumaş olarak tanımlanır. Şeffaflık derecesi kumaştan kumaşa değişir; kullanım yerine uygunluğunu numune üzerinde denetleyin.