Firmalar, kategoriler, ürünler, ilanlar, rehber yazıları ve sözlükte arar.
Sektörlere göz atın
Kumaş gramajı, numune ağırlığının numune alanına bölünmesiyle bulunur: g/m² = gram × 10.000 ÷ cm². 100 cm²'lik daire kesiciyle kesilen 3 g'lık numune 300 g/m² eder; bu da 8,85 oz/yd²'dir. Aracı kullanırken numuneyi tartın, şekli seçin; sonuç g/m², oz/yd² ve kumaş eni girerseniz metretül ağırlığı olarak çıkar.
Hazırlayan Elif Karaca Doğrulayan Gizem Polat
Kumaş gramaj hesaplama iki ölçüme dayanır: numunenin ağırlığı ve numunenin alanı. Aracı şu sırayla kullanın:
Ondalık ayırıcı olarak virgül kullanın (1,84). Sonuç yazarken anında güncellenir; JavaScript kapalıysa "Hesapla" düğmesine basın. "Hesap adımları" bölümü, girdiğiniz sayıyı aracın nasıl okuduğunu gösterir.
Gramaj, numunenin kütlesinin alanına bölünmesidir. Alan cm² olarak ölçüldüğünden sonuç 1 m² = 10.000 cm² ile çarpılır:
g/m² = numune ağırlığı (g) × 10.000 ÷ numune alanı (cm²)
Numune alanı şekle göre bulunur:
Birden fazla numune girerseniz her biri ayrı hesaplanır ve sonuç ortalamadır. Örnek standart sapma s = √(Σ(xᵢ − x̄)² ÷ (n − 1)), değişim katsayısı ise CV (%) = s ÷ x̄ × 100'dür. CV %5'i aşarsa araç numuneleri kenardan uzak, kumaşın başka yerlerinden yeniden kesmenizi önerir.
Birim çevirileri şöyledir:
Aracın açılışta gösterdiği değerlerle başlayalım: 100 cm²'lik daire kesiciyle kesilen, 3 g gelen bir numune.
Kesici yoksa mantık aynıdır. 20 × 25 cm'lik dikdörtgen numune 500 cm²'dir; 9,5 g geliyorsa gramaj 9,5 × 10.000 ÷ 500 = 190 g/m²'dir. Çapı 11,28 cm olan daire de yaklaşık 100 cm²'dir (99,93 cm²); 3 g'lık numune bu durumda 300,2 g/m² verir.
Üç numune tartarsanız (daire kesici; 1,80 g, 1,84 g ve 1,78 g) gramajlar 180, 184 ve 178 g/m² çıkar. Ortalama 180,7 g/m², standart sapma 3,06, değişim katsayısı %1,7'dir; numuneler birbiriyle tutarlıdır.
Kumaş eni 180 cm ve gramaj 240 g/m² ise metretül ağırlığı 240 × 1,80 = 432 g/m'dir. Bu, 1.000 ÷ 432 ≈ 2,315 m/kg demektir: 1 kg kumaş yaklaşık 2,31 m uzunluğundadır. 432 g/m ise yaklaşık 13,93 oz/doğrusal yarda eder. Kilodan metreye ya da metreden kiloya geçmek için kumaş metre kilo hesaplama aracını kullanın.
Aşağıdaki tablolar aracın kullandığı sabitle (1 oz/yd² = 33,9057… g/m²) hesaplanmıştır. Denimde gramaj çoğunlukla oz/yd² ile verilir: Cotton Incorporated, mamul denimlerin 3,5 ile 16,5 oz/yd² arasında değiştiğini yazar (CottonWorks). Örneğin 8 oz/yd² yaklaşık 271,2 g/m²'dir.
| g/m² | oz/yd² |
|---|---|
| 100 | 2,95 |
| 120 | 3,54 |
| 140 | 4,13 |
| 160 | 4,72 |
| 180 | 5,31 |
| 200 | 5,90 |
| 220 | 6,49 |
| 240 | 7,08 |
| 260 | 7,67 |
| 280 | 8,26 |
| 300 | 8,85 |
| 340 | 10,03 |
| 400 | 11,80 |
| oz/yd² | g/m² |
|---|---|
| 3 | 101,7 |
| 4 | 135,6 |
| 5 | 169,5 |
| 6 | 203,4 |
| 7 | 237,3 |
| 8 | 271,2 |
| 9 | 305,2 |
| 10 | 339,1 |
| 11 | 373,0 |
| 12 | 406,9 |
| 13 | 440,8 |
| 14 | 474,7 |
| 16 | 542,5 |
Birim alan kütlesi standartla ölçülür; hangisinin seçileceği kumaş türüne bağlıdır:
| Standart | Kapsam |
|---|---|
| EN 12127 | Küçük numunelerle birim alan kütlesi; dokuma ve örme kumaşlar |
| ISO 3801 | Yalnız dokuma kumaşlar (streç türler dahil); birim uzunluk ve birim alan kütlesi |
| ASTM D3776/D3776M | Çoğu kumaş; tam parça, tam en, küçük numune ve dar kumaş seçenekleri |
| ISO 139 | Kondisyonlama ve ölçüm için standart atmosfer |
Numuneyi tartmadan önce ISO 139 standart atmosferinde (20 °C, %65 bağıl nem) dinlendirmek, nemin tartıya etkisini azaltır.
Araç formül açısından kesindir; sonucun belirsizliği girdiden gelir: terazi, kesim ölçüsü, nem ve ölçüm hâli. Tekstil Rehberi olarak önerimiz, gramajı sözleşmede tek rakam olarak değil, hedef değer, tolerans ve ölçüm hâliyle birlikte yazmanızdır. Resmî sonuç ya da uyuşmazlık için test laboratuvarlarına başvurun.
Hangi ürün için kaç g/m² uygun olduğunu tişört, sweatshirt ve eşofman gramajı rehberinde, bir ürüne giden kumaşın hesabını kaç metre kumaş gider yazısında bulabilirsiniz. Kumaş tedarik edecekseniz örme kumaş ve dokuma kumaş firmalarına bakın.
Numunenin ağırlığını (g) 10.000 ile çarpıp numune alanına (cm²) bölersiniz: g/m² = gram × 10.000 ÷ cm². 100 cm²'lik daire kesiciyle kesilen numunede bu, tartımın 100 katıdır; 3 g'lık numune 300 g/m² eder. Dikdörtgen numunede alan kenarların çarpımıdır: 20 × 25 cm numune 500 cm²'dir ve 9,5 g geliyorsa gramaj 190 g/m²'dir.
Kumaşı düz bir yüzeyde dinlendirip 10 × 10 cm'lik bir kare kesin, 0,01 g hassasiyetli bir terazide tartın ve sonucu 100 ile çarpın. 160 g/m²'lik kumaşta bu numune yalnızca 1,6 g geldiği için 1 g hassasiyetli mutfak terazisi yetmez. Numuneleri kumaşın farklı yerlerinden kesip ortalama alın; daha büyük numune, terazi hatasını küçültür.
Kumaşta oz, oz/yd² yani metrekare yerine kare yarda başına onstur. 1 oz/yd² yaklaşık 33,906 g/m²'dir (NIST SP 811), bu yüzden oz değerini 33,906 ile çarpın: 8 oz/yd² yaklaşık 271,2 g/m², 5,3 oz/yd² yaklaşık 179,7 g/m² eder. Tersi için g/m²'yi 33,906'ya bölün: 180 g/m² yaklaşık 5,31 oz/yd²'dir.
Metretül ağırlığı, kumaşın bir metre uzunluğunun gram cinsinden ağırlığıdır (g/m) ve kumaş enine bağlıdır. Gramajı kumaş eniyle (metre) çarparsınız: 240 g/m² gramajlı, 180 cm enli kumaşta 240 × 1,80 = 432 g/m eder. Bu değerden 1 kg'a düşen metre 1.000 ÷ 432 ≈ 2,315'tir (m/kg).
Birkaç neden olabilir: numune kumaşın farklı yerlerinden farklı gramajda çıkabilir, terazi hassasiyeti küçük numunede hatayı büyütür, kumaş nem alıp verdiği için tartı değişir ve örme kumaş ham ya da gevşemiş hâlde ölçüldüğünde değişir. Beyan edilen gramaj bir hedef değerdir; tolerans sözleşmede ayrıca yazılır. Farkın nedenini ölçüm hâli ve tolerans üzerinden tedarikçiyle netleştirin.
Küçük numuneyle ölçümü tanımlayan EN 12127 hem dokuma hem örme kumaşlara uygulanır. ISO 3801 ise yalnızca dokuma kumaşları kapsar ve birim uzunluk kütlesini de tanımlar; örme kumaş siparişinde atıf olarak yanlış olur. ASTM D3776/D3776M çoğu kumaşa uygulanır. Hangi standardın esas alınacağını sözleşmede ve teklifte açıkça yazın.
Yazan
Kumaş ve Elyaf Editörü
Elif Karaca, Tekstil Rehberi'nin kumaş ve elyaf editörüdür. Örme, dokuma ve nonwoven kumaşlar, elyaf özellikleri ve ürüne göre kumaş seçimi üzerine rehberler ve sözlük maddeleri hazırlar. Gramaj, en, çekmezlik ve haslık gibi değerleri standartlara ve üretici teknik föylerine dayandırır.
Elif Karaca tarafından hazırlanan içeriklerDoğrulayan: Gizem Polat
Bu içerik Tekstil Rehberi yayın ekibince hazırlandı. Rakamlar, tarihler ve kaynaklar yayından önce doğrulama editörümüz tarafından birincil kaynaklardan kontrol edildi.
Bir hata fark ederseniz bize yazın: [email protected] Nasıl çalışıyoruz? →
Tişört, sweatshirt ve eşofman için kumaş gramajı kaç g/m² olmalı? Ürüne göre aralıklar, ölçüm hâlinin etkisi ve sipariş öncesi kontrol listesi.
Bir ürüne kaç metre kumaş gideceğini kalıp alanı, kumaş eni ve pastal verimiyle nasıl hesaplarsınız? Formül, tişört ve gömlek örnek hesabı, çekme ve fire payları, fason için kontrol listesi.
Süprem, pike, interlok ve ribana tişörtte nasıl davranır? Kumaş yapısı, elyaf ve kullanım amacına göre seçim rehberi.
Gramaj, bir kumaşın bir metrekaresinin gram cinsinden ağırlığıdır (g/m²); İngilizcede GSM (grams per square metre) denir. Kumaşın hafif mi ağır mı olduğunu gösteren temel teknik özelliktir.
Süprem, tek yataklı (tek plaka) yuvarlak örme makinesinde örülen, bir yüzünde dikey ilmek sütunları, diğer yüzünde ilmek sıraları görünen ince ve esnek örme kumaştır. Tişört ve iç giyimde yaygın olarak kullanılır.
Örme kumaş, ipliğin ilmeklere dönüştürülüp ilmeklerin birbirine geçirilmesiyle oluşan ve ilmek yapısı sayesinde kendiliğinden esneyen kumaştır. Atkılı ve çözgülü örme olmak üzere iki ana gruba ayrılır; süprem, ribana ve interlok atkılı örme kumaşlardır.
Dokuma kumaş, boyuna giden çözgü ipliklerinin enine giden atkı iplikleriyle dik açıyla kesiştirilmesiyle tezgâhta elde edilen kumaştır. Örme kumaşa göre daha kararlıdır; esnemesi iplik özellikleri ve doku yapısıyla sınırlıdır.
Denim, çözgü iplikleri indigo ile boyanmış, atkı iplikleri boyasız bırakılmış ve çoğunlukla 3×1 ya da 2×1 dimi örgüyle dokunmuş dayanıklı kumaştır. Türkçede “kot” olarak da anılır; kot pantolon bu kumaştan yapılır.
Ne, Nm, tex, dtex ve denye arasında çevirme; ölçümden numara, katlı ve filament iplik.
Metreden kiloya, kilodan metreye; en, gramaj ve toleransla.
Adet, tüketim ve fireden sipariş kumaşı: metre, kg ve top sayısı.
Çekme yüzdesini ölçüden bulun; hedef ölçüden kesim payını hesaplayın.
Firma rehberi
İlgili kategorilerdeki firmaları inceleyin ya da tek formla birden çok firmadan teklif alın.
Bu alanda üretim ya da hizmet mi veriyorsunuz?
