İçeriğe geç

Tekstil Sözlüğü · Kumaş

Kadife nedir?

Kadife, havı çözgü ipliklerinden oluşan, yüzeyi kısa ve sık havla kaplı, yumuşak ve parlak görünümlü dokuma kumaştır. Kadife lif söylemez; ipek, pamuk, naylon, asetat ve rayonla dokunabilir.

Kısaca

  • Kadife, havı çözgü iplikleriyle oluşan, yüzeyi kısa ve sık havla kaplı bir dokuma kumaştır.
  • CottonWorks'e göre kadifenin hav yüksekliği 1/8 inçten (yaklaşık 3 mm) kısadır; daha uzun havlı kumaşlara plush denir.
  • Velveteen ve fitilli kadifenin havı çözgüden değil atkıdan oluşur; ikisi de çözgü havlı kadifeden ayrı kumaşlardır.
  • Kadife yönlü bir kumaştır: bütün parçalar aynı hav yönünde kesilir, bu yüzden serim ve pastal tek yönlü planlanır.
  • Kadife bir lif adı değildir; sözlükler ipek, pamuk, naylon, asetat ve rayon kadifeden söz eder.

Özellikler

Elyaf içeriği
Lif söylemez. Random House ipek, naylon, asetat ve rayonu sayar (arka yüz bazen pamuk olabilir); Collins ipek, pamuk ve naylon der; Getty AAT kadifeyi “genellikle ipek” olarak anar
Yapı
Dokuma; çözgü havlı (warp pile). Hav, ek bir çözgü ipliğiyle oluşur ve kesilir ya da ilmekli bırakılır (Getty AAT). CottonWorks'e göre çoğu kadife iki kumaş olarak dokunur, tezgâhta ya da tezgâh dışında ayrı bir işlemle ayrılır; hav yüksekliği 1/8 inçten (yaklaşık 3 mm) kısadır
Gramaj aralığı
Standart bir aralık yoktur; lif, hav yüksekliği ve hav sıklığına göre değişir. Gramaj g/m² olarak ve ölçüm yöntemiyle (ör. EN 12127) istenmelidir
Kullanım alanları
Perde, kaplama ve giysi: Collins “velvet curtains” (kadife perde) örneğini verir, TDK sıfat anlamında “bu kumaşla kaplanmış” der, Dictionary.com örnek cümlelerinde kadife palto (velvet coat) geçer. Kullanım yeri lif ve hav yapısına göre değişir
Bakım
Bakım talimatı lif bileşimine ve terbiyeye göre belirlenir; etikete uyun. Bir kumaş sözlüğü (TextileGlossary) kaliteli kadifenin özenle işlenmesini ve kadife tahtasında ütülenmesini önerir. Yıkama sonrası boyut değişimi ISO 5077 yöntemiyle, ISO 6330 prosedürleriyle ölçülür.

Kadife, havı çözgü ipliklerinden oluşan, yüzeyi kısa ve sık havla kaplı dokuma kumaştır; İngilizcedeki karşılığı velvet'tir. CottonWorks kadifeyi çözgü havlı (warp pile), kesilmiş havlı bir dokuma olarak anlatır: hav eşit yükseklikte kesilir ve kumaşa dolgun, yumuşak bir tutum verir. TDK ise kadifeyi yüzeyi belirli uzunlukta bırakılmış liflerle kaplı, parlak ve yumuşak kumaş olarak tanımlar.

Kadifenin yapısı

Getty Art & Architecture Thesaurus kadifeyi, zemin kumaşın üstünde ek bir çözgünün dokuma sırasında çubuklarla ilmek hâlinde kaldırıldığı bir çözgü havlı örgü olarak anlatır; ilmekler kesilebilir ya da kesilmeden bırakılabilir. CottonWorks'e göre çoğu kadife iki kumaş olarak dokunur; iki kat tezgâhta ya da tezgâh dışında ayrı bir işlemle birbirinden ayrılır. Hav yüksekliği 1/8 inçten (yaklaşık 3 mm) kısadır; bunu aşan hav yükseklikleri için kaynak plush adını kullanır. İnç başına hav ipliği sayısının yüksek olması kumaşın görünümünü ve tutumunu iyileştirir (CottonWorks).

Kadife bir lif adı değildir. Random House ipek, naylon, asetat ve rayonu sayar ve arkası bazen pamuk olan kadifeden söz eder; Collins ipek, pamuk ve naylon der; Getty AAT kadifeyi “genellikle ipek” olarak anar. Teklifte lifi ve yüzdeyi ayrıca yazın.

Kadife, velveteen, fitilli kadife ve velur

Ad Hav nasıl oluşur? Kadifeden farkı Kaynak
Velveteen İki çözgü ve bir atkıyla dokunur; hav atkıdan oluşur Havı kadifeden kısadır; kadifeye benzemesi için üretilir. İnç başına 400'e varabilen atkı sayısı nedeniyle bugün çok az dokunur CottonWorks
Fitilli kadife (corduroy) Hav atkı ipliğiyle oluşur; dokumadan sonra atkı flotları kesilir, kesilen atkı iplikleri dikilerek dikey fitilleri (wale) yapar Yüzeyi fitillidir. V havın kesilmesi kolaydır ama kesildikten sonra daha kolay çıkabilir; W hav daha zor çıkar CottonWorks
Velur (örme) Örme velur, kesilmiş (sheared) ilmekli havlu örmedir Dokuma değil örmedir. TDK “velur” adını kadifeyle eş tutar; sipariş yazarken dokuma mı örme mi olduğunu belirtin CottonWorks; TDK
Pelüş (plush) TDK: bir yüzü uzun tüylü, yumuşak ve parlak, kadifeye benzer kumaş CottonWorks hav yüksekliği 1/8 inçten uzun kumaşlara plush der TDK; CottonWorks

Hav yönü ve kesim

Kadife yönlü bir kumaştır. TextileGlossary, kadifede rengin en derin görünmesi için havın yukarı doğru kesilmesini ve bütün parçaların aynı yönde kesilmesini önerir. MEB Serim modülü de kadife ve floş gibi yönlü kumaşlarda tüy yönünün giysiyle aynı doğrultuda olması için kumaşın tek yönlü serilmesini gerekli sayar. Yön kısıtı pastal yerleşimini sınırladığı için kumaş tüketimi etkilenebilir; hesap için kaç metre kumaş gider yazısına ve kumaş ihtiyacı hesaplayıcıya, serim yöntemleri için hazır giyim üretim süreci rehberine bakın.

Kumaş alırken

  1. Hav yapısını adıyla yazın: çözgü havlı kadife, velveteen, fitilli kadife ya da örme velur; lifi ve yüzdeyi de belirtin.
  2. Numuneyi hav yönü işaretli isteyin: parçaların hepsi aynı yönde kesileceği için numunede ve rulolarda hav yönünü sabit tutarak ton farkını karşılaştırın.
  3. Gramajı g/m² olarak ve ölçüm yöntemiyle isteyin. Küçük numuneyle birim alan kütlesi EN 12127'ye göre ölçülür; numuneden hesap için kumaş gramajı hesaplayıcı kullanılabilir.
  4. Yıkama sonrası boyut değişimini ve sürtme haslığını isteyin: ISO 5077 ve ISO 6330; sürtme için ISO 105-X12.
  5. Ütü ve bakım talimatını yazılı alın: kaliteli kadife özenle işlenmeli ve kadife tahtasında ütülenmelidir (TextileGlossary).

Tedarikçi aramak için kadife kumaş kategorisine, genel çerçeve için kumaş çeşitleri rehberine bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Kadife terletir mi?

Kadife lif değil, hav yapısının adıdır; ipek, pamuk, naylon ya da başka bir lifle dokunabilir ve terleme lif, hav yapısı ve gramaja göre değişir. Terlemeyi durduran kumaş yoktur. “Nefes alır” ya da “sıcak tutar” gibi iddiaları hava geçirgenliği (EN ISO 9237) ve su buharı direnci (EN ISO 11092) değerleriyle doğrulayın. Ölçümlerin nasıl okunacağı terletmeyen kumaşlar yazısında.

Kadife ile velveteen aynı mı?

Hayır. Kadifenin havı çözgü ipliklerinden, velveteenin havı atkı ipliklerinden oluşur (CottonWorks). Velveteen kadifeye benzemesi için üretilir ve havı kadifeden kısadır.

Kadife dokuma mı örme mi?

Çözgü havlı kadife dokumadır. TDK “velur”u kadifenin karşılığı sayar; CottonWorks ise örme velurü kesilmiş havlu ilmekli örme olarak anar. Hangisini istediğinizi yapı adıyla yazın.

Kaynaklar (18)

  1. TDK Güncel Türkçe Sözlük, “kadife” maddesi (erişim: 11 Ekim 2026)
  2. TDK Güncel Türkçe Sözlük, “velur” maddesi (erişim: 11 Ekim 2026)
  3. TDK Güncel Türkçe Sözlük, “pelüş” maddesi (erişim: 11 Ekim 2026)
  4. Getty Research Institute, Art & Architecture Thesaurus: velvet (fabric weave) (AAT 300133711; erişim: 11 Ekim 2026)
  5. CottonWorks (Cotton Incorporated), Textile Encyclopedia: Velvet (erişim: 11 Ekim 2026)
  6. CottonWorks (Cotton Incorporated), Textile Encyclopedia: Velveteen (erişim: 11 Ekim 2026)
  7. CottonWorks (Cotton Incorporated), Textile Encyclopedia: Corduroy (erişim: 11 Ekim 2026)
  8. CottonWorks (Cotton Incorporated), Learning Hub: Complex Woven Fabric Designs (erişim: 11 Ekim 2026)
  9. CottonWorks (Cotton Incorporated), Learning Hub: Mechanical Finishing (örme velur; erişim: 11 Ekim 2026)
  10. Dictionary.com, “velvet” maddesi (Random House Unabridged Dictionary; Collins English Dictionary; erişim: 11 Ekim 2026)
  11. TextileGlossary.com (TG Academy), Velvet (kumaş sözlüğü; erişim: 11 Ekim 2026)
  12. MEGEP (T.C. Milli Eğitim Bakanlığı), Serim modülü, bölüm 1.3.1.1 Tek Yönde Serim (erişim: 11 Ekim 2026)
  13. EN 12127:1997 Textiles. Fabrics. Determination of mass per unit area using small samples (BS EN 12127:1998 kaydı; dokuma ve örme kumaşlara uygulanır)
  14. ISO 5077:2007 Textiles: Determination of dimensional change in washing and drying (2022'de teyit edildi)
  15. ISO 6330:2021 Textiles: Domestic washing and drying procedures for textile testing
  16. ISO 105-X12:2016 Textiles: Tests for colour fastness, Part X12: Colour fastness to rubbing (EVS-EN ISO 105-X12:2016 kaydı)
  17. EN ISO 9237 Textiles: Determination of permeability of fabrics to air (EVS-EN ISO 9237:2000 kaydı)
  18. EN ISO 11092:2026 Textiles: Physiological effects, measurement of thermal and water-vapour resistance under steady-state conditions (sweating guarded-hotplate test) (EVS kaydı; 15 Haziran 2026'dan geçerli)

Yazar ve doğrulama

Yazan

Elif Karaca

Kumaş ve Elyaf Editörü

Elif Karaca, Tekstil Rehberi'nin kumaş ve elyaf editörüdür. Örme, dokuma ve nonwoven kumaşlar, elyaf özellikleri ve ürüne göre kumaş seçimi üzerine rehberler ve sözlük maddeleri hazırlar. Gramaj, en, çekmezlik ve haslık gibi değerleri standartlara ve üretici teknik föylerine dayandırır.

Elif Karaca tarafından hazırlanan içerikler

Doğrulayan: Gizem Polat

Bu içerik Tekstil Rehberi yayın ekibince hazırlandı. Rakamlar, tarihler ve kaynaklar yayından önce doğrulama editörümüz tarafından birincil kaynaklardan kontrol edildi.

Bir hata fark ederseniz bize yazın: [email protected] Nasıl çalışıyoruz? →