Polar nedir?

Polar kumaş, yüzeyi fırçalanarak tüylendirilmiş, çoğunlukla polyesterden yapılan yumuşak ve kabarık bir örme kumaştır. TDK, poları hammaddesi petrol ve petrol yan ürünleri olan, hafif, kabarık hacimli ve yumuşak bir kumaş olarak tanımlar; aynı sözlüğe göre ad, Polartec firmasının adından gelir. Mont altı katman, ceket ve benzeri kışlık giysilerde kullanılır. İngilizcedeki karşılığı polar fleece'tir.

Polar kumaşın yapısı

Poların tabanı örme kumaştır. Polartec, fleece'i yumuşak ve tüylü bir havlı yapıya dönüştürülen örme malzeme olarak anlatır ve yükseltilmiş havın hava boşluklarında vücut ısısını tuttuğunu söyler. Novotná ve ark. (2025) tarafından incelenen ve makalede “single jersey fleece” olarak tanımlanan %100 polyester numunede yüz ve bağlama ipliğinin yanında dolgu katmanını oluşturan bir ilmek ipliği vardı; kumaş üç tür multifilament iplikle örülmüştü. Makale numunenin terbiye adımlarını (fırçalama, kırpma) ayrıca belirtmez.

Fleece üretiminde hav fırçalamayla (şardon; İngilizcede napping) elde edilir: kumaş dönen fırçalardan geçer, ilmekler yarılarak tüylü bir tabaka oluşur; ardından spiral bıçaklar yüzeyi kırparak kalınlığı düzgünleştirir (Hossain ve ark., 2021).

Polartec, fleece serisinin çoğunun tüketici sonrası geri dönüştürülmüş su şişesi polyesterinden yapıldığını belirtir ve kurumsal zaman çizelgesinde sentetik fleece'in doğuşunu 1981'e, geri dönüştürülmüş içerikli ilk fleece'i 1993'e tarihler. Aynı zaman çizelgesinde Polartec markasının kuruluşu 1991 olarak verilir; 1986 kaydında “Polarfleece” adı geçer. Bunlar üretici beyanıdır; geri dönüştürülmüş içerik iddiası için sertifika ve test raporu isteyin.

Polar, fleece ve şardonlu üç iplik

Üç ad sık karıştırılır. Fleece, fırçalanmış (napped) örme kumaşların genel adıdır ve pamuktan, pamuk-polyester karışımından ya da tamamen sentetik liflerden olabilir (CottonWorks). Polar, bu aileye giren sentetik ve kabarık kumaştır: TDK hammaddesini petrol ve petrol yan ürünleri olarak verir, Polartec de fleece'inin çoğunun polyesterden yapıldığını belirtir. “Üç iplik” ise lifi değil yapıyı anlatır: yüz, bağlama ve fleece (ilmek) ipliğiyle örülür (Hossain ve ark., 2021). CottonWorks'e göre üç iplikli fleece, iki yerine üç iplik kullandığı için en kararlı ve en dolgun fleece yapısıdır.

Aralarındaki sınır kesin değildir: incelenen polyester polar da üç ipliklik bir yapıya sahipti. Teklifte yalnızca “polar” yazmayın; lif oranını, yapıyı ve gramajı ayrıca belirtin.

Gramaj ve kalınlık

Polar için standart bir gramaj aralığı yoktur. Polartec fleece serisini hafiften ağıra Micro, 100, 200 ve 300 olarak dört ağırlıkta sunar; sayfa bu sınıflar için g/m² değeri vermez. Ölçülmüş bir örnek:

Kaynak: Novotná ve ark., 2025. Bu tek bir numunedir; polar gramajı yapıya ve ipliğe göre değişir. Birim alan kütlesi küçük numuneyle EN 12127'ye göre ölçülebilir; standart dokuma ve örme kumaşlara uygulanır.

Boncuklanma ve mikro lif salımı

Boncuklanma. Fırçalanmış yüzeyde yumak oluşumu ölçülmesi gereken bir özelliktir. ISO 12945 serisinde Kısım 1 boncuklanma kutusu, Kısım 2 modifiye Martindale yöntemidir. Polyester-pamuk karışımlı bir üç iplik fleece çalışmasında, ISO 12945-1:2000 yöntemi ve beş dereceli ölçekle (1 en kötü, 5 boncuklanma yok) işlem görmemiş kumaş 1. dereceyi aldı; tüy yakma ve ısıl sabitleme birlikte uygulanınca derece 4'e çıktı (Hossain ve ark., 2021). Sonuç o kumaşa özgüdür, ama terbiyenin boncuklanmayı belirgin biçimde değiştirebildiğini gösterir.

Mikro lif salımı. Polyester polar yıkama ve kurutmada mikroplastik lif bırakabilir. %100 polyester polar numunesi ilk yıkamada kumaşın gramı başına ortalama 1,4 mg, ilk kurutmada ortalama 0,83 mg lif saldı; salım ilk üç-beş yıkama-kurutma döngüsünde yüksekti, sonra azalıp sabitlendi. Yazarlar salınan liflerin önemli bir bölümünün üretimden kalan artık olarak kumaşta zaten bulunduğunu belirtir; fabrikada ön yıkamayı ve çamaşır makinelerinde lif filtresini önerir (Novotná ve ark., 2025).

Kullanım alanları

Polartec, fleece'in ceket, mont altı katman ve performans giysilerinde kullanıldığını, dış mekân etkinlikleri için uygun olduğunu ve moda markalarınca yumuşak tuşesi ve görünümü için tercih edildiğini belirtir. Türkçede “polar” sözcüğü bu kumaştan yapılmış üst giysisi için de kullanılır (TDK).

Seçim ipuçları

1. Adın yanına lif, yapı ve gramajı yazın: “polar” tek başına bileşimi söylemez; “%100 polyester polar, … g/m²” gibi yazın.
2. Boncuklanma yöntemini ve kabul derecesini belirleyin: ISO 12945'in hangi kısmının kullanılacağını ve beklenen dereceyi şartnameye ekleyin.
3. Geri dönüştürülmüş içerik iddiasını belgeletin: Geri dönüştürülmüş polyester için sertifika (ör. GRS) ve test raporu isteyin.
4. Poların boyut değişimini sorun: ISO 5077 yöntemi, yıkama ve kurutma koşulları için de ISO 6330 esas alınır.
5. Mikro lif salımı sizin için önemliyse tedarikçiyle ön yıkama gibi önlemleri konuşun (Novotná ve ark., 2025).

Polar kumaş tedarikçisi arıyorsanız polar kumaş kategorisindeki firmalara bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Polar ile fleece aynı şey mi?

Tam olarak değil. Fleece, fırçalanmış örme kumaşların genel adıdır ve pamuklu ya da karışımlı olabilir (CottonWorks). Polar ise bu aile içinde petrol esaslı (TDK), çoğunlukla polyester sentetik ve kabarık kumaşa verilen addır.

Polar kumaş hangi liften yapılır?

TDK'ya göre hammaddesi petrol ve petrol yan ürünleridir; incelenen polar numunesi %100 polyesterdi (Novotná ve ark., 2025). Polartec, fleece'inin çoğunun geri dönüştürülmüş şişe polyesterinden yapıldığını söyler.

Polar boncuklanır mı?

Fırçalanmış kumaşlarda boncuklanma görülebilir ve terbiyeyle belirgin biçimde değişir: polyester-pamuk karışımlı üç iplik fleece üzerinde yapılan bir çalışmada işlem görmemiş kumaş 1. derece, tüy yakma ve ısıl sabitleme uygulanmış kumaş 4. derece aldı (Hossain ve ark., 2021). Kabul derecesini ISO 12945'e göre şartnameye yazın.

Polar yıkamada mikroplastik bırakır mı?

Bırakabilir. İncelenen polyester polar numunesi ilk yıkamada kumaşın gramı başına ortalama 1,4 mg lif saldı; salım ilk yıkama ve kurutmalarda en yüksekti. Yazarlar fabrikada ön yıkama ve çamaşır makinesi filtresi önerir (Novotná ve ark., 2025).