Dijital Baskı nedir?

Dijital baskı, tasarımın bilgisayar dosyasından, şablon ya da silindir hazırlamadan, püskürtmeli (inkjet) baskı kafalarıyla doğrudan kumaşa veya ürüne basıldığı yöntemdir. Kafalar mürekkebi temas etmeden, çok küçük damlacıklar hâlinde bırakır (e-PG Pathshala, Bölüm 12; CottonWorks). İngilizcedeki karşılığı digital textile printing'dir.

Tekstilde “dijital baskı” iki ayrı işi kapsar: top kumaşa yapılan endüstriyel dijital kumaş baskısı ve bitmiş ürüne yapılan DTG (direct to garment, doğrudan giysiye baskı). CottonWorks ikisini de dijital baskı yöntemleri arasında sayar. Makineleri, mürekkepleri ve sonraki işlemleri farklı olduğu için teklifte hangisinin kastedildiğini yazın.

Dijital baskı nasıl çalışır?

Tasarım grafik yazılımında hazırlanır; RIP yazılımı hangi noktaya ne kadar mürekkep konacağını yönetir. Renkler baskı sırasında kumaşın üzerinde karışır. Baskıdan sonra mürekkep ısı ve/veya buharla sabitlenir; bazı mürekkepler ayrıca yıkama ister (e-PG Pathshala, Bölüm 12). Şablon olmadığı için renk sayısı hazırlık yükünü artırmaz. Serigrafi ve rotasyon baskıdan temel fark budur.

Mürekkep sınıfı elyafı belirler

Ön işlem, mürekkepten önce kumaşa sürülen sabitleyici kimyasaldır. Bu kimyasallar mürekkep formülüne eklenemediği için kumaş önceden kaplanır; pigment mürekkepler istisnadır (e-PG Pathshala, Bölüm 12). DTG'de ise Epson, beyaz mürekkeple basarken ve polyesterde baskıdan önce ön işlem sıvısı uygulanmasını ister. Dijital baskı mürekkebi tedarikçilerini tekstil baskı boyaları, baskıyı yapan firmaları tekstil baskı kategorisinde arayabilirsiniz.

İki ana uygulama

Endüstriyel dijital kumaş baskısı

Kafalar deseni dosyadan top kumaşa basar. Desen değişimi için durma süresi çok kısa olduğundan yöntem numune, çok renkli desen ve kısa seri işlerinde öne çıkar; aynı desenin uzun metrajında ise rotasyon baskı öne çıkar (CottonWorks). Cotton Incorporated'a göre reaktif mürekkep her zaman ön ve son işlem ister, pigment mürekkepte son işlem (kürleme) gerekir. Temassız baskıda boya lifin içine daha az nüfuz eder ve haslık sorun olabilir, ancak asıl belirleyici boya seçimidir (CottonPicks, 2018). Numune dijitalde, seri rotasyonda basılacaksa iki baskı arasındaki görünüm farkını seri başlamadan önce örnek üzerinde onaylayın.

Bursa Uludağ Üniversitesi'nde 2019'da hazırlanan bir yüksek lisans tezi, viskon kumaşta reaktif baskıyı rotasyon ve çok geçişli dijital makinede 1, 6 ve 12 renkli desenlerle yaşam döngüsü analiziyle karşılaştırmıştır. Renk sayısı arttıkça dijital birçok etki kategorisinde daha avantajlı çıkmış, elektrik ve doğal gaz tüketiminde ise rotasyon daha avantajlı bulunmuştur. Çalışma tek tesiste ve tek kumaşta yapıldığı için kendi işiniz için genellemeyin (Rüzgar, 2019).

DTG

DTG, bitmiş ürünü bir platen üzerinde tutup doğrudan üzerine basan dijital baskıdır (CottonWorks). Epson, DTG'nin pamuk ve pamuk-polyester karışımlarında kullanılmasını önerir; mürekkep sonrasında ısı presiyle sabitlenir. Hazırlık kısa olduğu için tek parça bile basılabilir; fotoğraflı ve çok renkli tasarımlar yöntemin güçlü alanıdır. DTG ile DTF'nin farkı DTF baskı maddesinde tabloyla özetlenir.

Avantajları ve sınırları

Avantajları

• Şablon ve macun hazırlığı gerekmez; renk sayısı sınırsızdır, ince çizgi ve ayrıntı basılabilir.
• Desen değişimi hızlıdır; numune ve kısa seri kolaydır (e-PG Pathshala, Bölüm 12).

Sınırları

• Dijital mürekkepler pahalıdır ve kapasiteleri sınırlıdır; kafa tıkanması ve bantlaşma gibi baskı kusurları görülebilir.
• Kumaş çoğu zaman özel hazırlık ya da kaplama ister.
• Haslık mürekkep ve boya seçimine, ön ve son işleme bağlıdır.

Karıştırılmaması gerekenler

• DTF ve süblimasyon: Bu yöntemlerde de görüntü dijital dosyadan inkjetle basılır, ama baskı ürüne değil filme ya da kâğıda yapılır ve ısıyla aktarılır (Epson; SGIA Journal, 2020). Bu yüzden “transfer baskı” grubunda anılırlar.
• Serigrafi, düz şablon ve rotasyon baskı: Elek temellidir, her renk için ayrı elek gerekir. Dijital baskı elek kullanmaz.

Sık sorulan sorular

Dijital baskı ile DTG aynı şey mi?

Hayır. DTG, dijital baskının bitmiş ürüne yapılan türüdür. Dijital baskı daha geniş bir terimdir; top kumaşa metraj baskısını da kapsar.

Dijital baskı her kumaşa yapılır mı?

Mürekkep sınıfına bağlıdır. Pamuk için reaktif ya da pigment, polyester için dispers, naylon ve ipek için asit mürekkep kullanılır; kesin uygunluğu makine ve mürekkep üreticisinin föyünden ve numune baskıdan doğrulayın.

Dijital baskı yıkamada solar mı?

Tek bir yıkama sayısı vermek doğru olmaz. Sonuç mürekkep ya da boya sınıfına, ön ve son işleme bağlıdır. Renk değişimi ve bulaşma için ISO 105-C06 gibi standart bir yöntemle test ettirin. Ayrıntı için tekstil baskı çeşitleri rehberine bakın.