Martindale nedir?

Martindale, kumaşın sürtünmeye karşı aşınma direncini ölçen test cihazının ve bu cihazla uygulanan ISO 12947 yönteminin adıdır. Dairesel bir kumaş numunesi, belirli bir yük altında aşındırıcı bir ortama karşı Lissajous adı verilen bir yolda sürtülür; sonuç çoğunlukla numunenin bozulduğu devir (rub) sayısıdır ve “Martindale değeri” bu sayıyı anlatır. Sektör rehberleri bu sayıyı en çok döşemelik kumaş için kullanır.

Martindale nedir?

Cihaz ile yöntem aynı adı taşır. ISO 12947-1, Martindale aşınma cihazının ve yardımcı malzemelerin gereklerini tanımlar; ISO'nun kayıt sayfasına göre cihaz dokuma ve örme kumaşlar, hav yüksekliği en çok 2 mm olan tekstiller ve nonwoven yüzeyler içindir. Adını tasarımcısından alır: Wool Industries Research Association'da (WIRA) çalışan Dr. James Graham Martindale, makineyi gaz saldırılarına karşı düşünülen karbon emdirilmiş kumaşın aşınma davranışını sınamak için tasarlamış; ilk cihaz 1942'de WIRA atölyesinde yapılmıştır (Innovation in Textiles; Science Museum Group).

ISO 12947'nin kısımları ve test yükü

ISO 12947 dört kısımdan oluşur; her kısım farklı bir sonuç verir (ISO ve EVS kayıtları):

Dört kısmın ortak donanımında numune tutucusu kendi ekseninde serbestçe döner ve numuneyi Lissajous eğrisini izleyen bir yolda aşındırıcıya sürter (ISO 12947-1, EVS kaydı); Kısım 2'de numune sabit aralıklarla kontrol edilir ve akredite bir laboratuvarın yöntem sayfasına göre delik, dokumada iplik kopması ya da belirgin yapısal bozulma görülünce test biter (FILK Freiberg). Deneyin adımları ve şartnameye nasıl yazılacağı kumaş testleri rehberinde anlatılır.

Yük kullanım alanına göre değişir: ISO 12947-3'ün kapsam metni toplam etkin aşındırma yükünü iş giysisi, döşemelik, yatak tekstili ve teknik kumaşlar için 795 g, giysi ile (döşemelik ve yatak tekstili hariç) ev tekstili için 595 g olarak verir. Kısım 4 yalnızca tutucu ve milin ağırlığıyla (198 g) çalışır (EVS). ISO 12947-2 kaplamalı ve laminasyonlu kumaşlara uygulanmaz; kaplı yüzeyin aşınması için ISO 5470 serisine bakılır.

Martindale değeri nasıl okunur?

Rapordaki sayı bir derece değil, devir sayısıdır. Hangi kısma, hangi yüke ve hangi bitiş noktasına ait olduğu yazılmamışsa iki raporun sayısı karşılaştırılamaz; Tekstil Rehberi olarak önerimiz, siparişte yöntemi (ISO 12947-2), yükü, bitiş noktasını ve numune sayısını birlikte yazmanızdır. Devir sayısı ömür garantisi de değildir: bir sektör rehberi bunu kumaşın uygun kullanım alanı için bir kılavuz sayar, belirli bir kullanım ömrünün garantisi saymaz (Kothea, 2026).

Martindale değeri kaç olmalı?

Tek bir evrensel eşik yoktur. ISO 12947-2 bir test yöntemidir; kayıt özeti bir geçme sınırı vermez, beklenen performansı şartnameyi yazan taraf belirler. Sektör rehberleri kullanım sınıflarına göre devir bantları verir; bunlar standart değil ticari rehberdir ve üst bantlarda ayrışır (erişim: 22 Ekim 2026):

Üç kaynakta ilk üç sınıf aynıdır; ağır ev ve ticari sınıfların sınırı 25.000 ile 40.000 arasında oynar. Şartnameye sınıf adını değil devir sayısını ve ürünün kullanılacağı yeri (ev, otel, ofis) yazın. Kuzey Amerika'da yaygın olan Wyzenbeek yönteminin (Engert, 2021) sonucu Martindale devriyle karşılaştırılamaz: Kothea (2026) iki test arasında güvenilir bir dönüşüm olmadığını belirtir. Döşemelik kumaş tedarikçileri için döşemelik kumaş kategorisine bakın.

Hangi kumaşlarda istenir?

Üç sektör rehberi de bantları döşemelik kumaş için verir. ISO 12947-3 iş giysisi, yatak tekstili ve teknik kumaşı da ağır yük sınıfına (795 g) koyar. Kapsam metnine göre yöntem nonwoven dahil tüm kumaşlara uygulanır; şartnameyi yazanın düşük aşınma ömrü öngördüğü kumaşlar dışarıda kalır.

Martindale ve boncuklanma

Aynı cihaz farklı bir yöntemle boncuklanmayı da ölçer: ISO 12945-2:2020 “modifiye Martindale yöntemi”dir ve kumaşın pilling, fuzzing ve matting'e karşı direncini belirler. “Martindale pilling testi” ya da “Martindale boncuklanma testi” adıyla anılan deney budur. Aşınma testinin sonucu devir sayısı, boncuklanma testinin sonucu görsel derecedir; biri diğerinin yerine geçmez. Boncuklanma derecesi isteyecekseniz şartnameye “Martindale değeri” değil, yöntemi (ISO 12945-2) ve beklenen dereceyi yazın.

Sık sorulanlar

Martindale kumaş ne demek?

Martindale, kumaşın aşınma direncini ölçen cihazın adıdır; “Martindale 30.000” gibi bir ifade, kumaşın bu cihazda 30.000 devir sürtülmeye dayandığını anlatır.

Martindale testi nedir?

Kumaşın sürtünmeyle aşınmaya dayanımını ölçen ISO 12947 deneyidir; numune Martindale cihazında yük altında aşındırıcıya sürtülür ve sonuç çoğunlukla bozulmaya kadar geçen devir sayısıdır.