Boya ve Terbiye Makinesi Üreticileri ve Bayileri

Boya ve terbiye makineleri; kumaşı, ipliği ya da dikilmiş ürünü boyayan, yıkayan, kurutan ve bitim işlemlerinden geçiren makinelerdir: jet ve overflow boya makineleri, iplik boyama kazanları, ram, sanfor, şardon, kompaktör, kurutma makineleri ile kot yıkama, lazer ve ozon bitim makineleri. Bu makineleri üreten ya da satan firmalar burada listelenir; boyatma, terbiye veya yıkama hizmeti için boyahane ve yıkama tesislerine bakın. Boyar madde ve kimyasallar tekstil kimyasalları, rotasyon ve dijital metraj baskı hatları baskı makineleri, lazerle kumaş kesen makineler kesim makineleri kategorisindedir; baskı hattından ayrı satılan buharlayıcı ve yıkama ünitesi burada kalır.

Hangi iş için hangi makine?

• Kumaş boyama: jet, overflow, hava jetli (air-flow), jigger ve haspel makineleri. Jigger kumaşı açık enle, haspel halat biçiminde boyar. Jet ve overflow makinelerini reçeteye göre boyahane operatörleri çalıştırır.
• İplik ve çözgü boyama: iplik boyama makineleri çile, bobin ve taranmış yün bandını boyar; flotte hareket eder, malzeme durur. Levent boyamada çözgü levendine ya da delikli silindire sarılan malzemede yalnızca flotte dolaşır.
• Terbiye ve kurutma: ram, kompaktör, sanfor, şardon ve kurutma makineleri. Şardon kumaş yüzünde hav oluşturur. Terbiye adımları kumaşın gramajını ve boyutunu değiştirir; ayrıntı için kumaş gramajı rehberine bakın.
• Dikilmiş ürün: kot yıkama makineleri ile lazer ve ozon bitim sistemleri. Yıkama makinesini ve lazer istasyonunu kot yıkama elemanı çalıştırır.

Teklifleri karşılaştırırken

• Kapasite: Trakya Kalkınma Ajansı raporu makineleri göz sayısı ve kg kapasitesiyle tanımlar. Kapasiteyi kendi kumaşınızın türü ve gramajıyla sorun.
• Flotte oranı ve tüketim: Flotte oranı, kuru tekstil malzemesi ile işlem banyosunun ağırlık oranıdır. AB'nin tekstil BAT sonuçları (2022/2508), kesikli işlemlerde düşük flotte oranlı sistemleri, ramlarda (yeni tesis ya da büyük yenilemede) hava dolaşımının eniyilenmesini ve atık gazdan ısı geri kazanımını en iyi teknikler arasında sayar. Su, buhar ve elektrik tüketimini hangi kumaş ve yükle ölçüldüğüyle yazdırın. Ram makinesinde kumaşı ram operatörü kurutur, sentetik kumaşta termofiksajı da o yapar.
• Malzeme ve aksam: Rapora göre üreticiler kimyasalla temas eden yüzeylerde AISI 316 paslanmaz çeliği gerekli görür. Hangi parçanın hangi çelikten olduğunu, pompa, vana ve kontrol panosunun kaynağını sorun; aşınan parçalar için yedek parça firmalarına da bakabilirsiniz.

Basınçlı ekipman belgesi, kurulum ve servis

Rapor, incelediği boya makinelerinin kazanında 3 bara yakın basınç oluştuğunu yazar. Bu yazının tarihi (11 Ekim 2026) itibarıyla Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği (2014/68/AB), maksimum izin verilebilen basıncı (PS) 0,5 bar'dan büyük basınçlı ekipmana uygulanır; Makina Emniyeti Yönetmeliği kapsamında olup Kategori I'i aşmayan ekipman gibi istisnaları vardır (md. 2). Satıcıdan makinenin bu kapsamda olup olmadığını, kapsamdaysa CE işaretini ve AB uygunluk beyanını yazılı isteyin; işyerindeki kontrol ve bakım yükümlülükleri için iş güvenliği uzmanınıza danışın. Genel makine belgeleri için tekstil makineleri sayfasına bakın. Kurulum, devreye alma, eğitim ve garanti süresince servis kapsamını teklifte yazdırın; teknik servis ve ikinci el makine kategorilerine de göz atın.

Boya ve terbiye makinesi üretimi nerede yoğunlaşıyor?

Türkiye bu alanda üreticidir: TEMSAD'a göre 2023'te 830 milyon dolarlık tekstil makinesi ihracatının %75'i boya, yıkama ve terbiye makineleriydi (Textotex, 30 Mayıs 2024). Trakya Kalkınma Ajansı'nın Ekim 2020 raporu, TOBB verisine (16 Haziran 2020) göre yıkama, boyama ve ağartma makinesi alanındaki 125 kayıtlı firmadan 38'ini İstanbul'da, 17'sini Konya'da, 14'ünü Tekirdağ'da, 12'şerini Bursa ve İzmir'de gösterir. En çok istihdam Tekirdağ'dadır (880 kişi); rapor, Ergene–Çorlu–Çerkezköy aksındaki Tekirdağ sanayisinde boya makinesi kümelenmesi bulunduğunu yazar. Veri 2020'ye aittir ve bayileri değil, kayıtlı üreticileri sayar. Makineleri çalışırken görmek için fuar takvimine bakın.