Boyahane Firmaları

Boyahane, kumaşı, ipliği ya da dikilmiş ürünü boyayan, terbiye (apre) işlemlerini de yapabilen tesistir; bu kategori boyahaneleri kapsar. Yalnız apre ve terbiye yapan tesisler (ram, şardon, sanfor, kompaktör) de bu kategoridedir. Boyamanın hangi aşamada yapıldığı maliyeti, termini ve renk tutarlılığını değiştirir; teklif istemeden önce bunu netleştirin. Ram hattında kumaşın kurutulması, eninin ve boyunun ayarlanması ram operatörünün elindedir.

Desen basılacaksa tekstil baskı firmalarına, dikimden sonraki yıkama ve bitim işlemleri için kot ve konfeksiyon yıkama tesislerine bakın. Boyar madde ve yardımcı kimyasal satan firmalar tekstil kimyasalları ve boyar madde kategorisindedir; tesis kuracaksanız makine üreticilerini ve bayilerini boya ve terbiye makineleri kategorisinde bulabilirsiniz.

Elyaf ve boya uyumu

Her elyaf aynı boyayla boyanmaz. Pamuk gibi selülozik elyaf için genellikle reaktif, polyester için dispers, yün, ipek ve naylon için asit boyalar kullanılır; pamuk-polyester karışımlarda her elyaf için ayrı bir boya sınıfı (ör. dispers ile reaktif) birlikte kullanılır. Boyahaneye elyaf oranını, kumaş yapısını ve istenen haslık düzeyini bildirin. Ayrıntı için kumaş boyama yöntemleri yazısına bakın. Jet, overflow ya da bobin makinesinde partiyi kurmaktan renk kontrolüne kadar süreci boyahane operatörü yürütür.

Boyahanede lab dip, parti tutarlılığı ve haslık raporunu sorun

• Renk onayı: Lab dip süreci nasıl işliyor, kaç turda ve ne kadar sürede onay çıkıyor? Renk hangi referansla (kartela, fiziksel numune) tanımlanıyor, sayısal renk farkı toleransı kabul ediliyor mu? Lab dip çalışmasını boyahane laboratuvarında tekstil laborantı yürütür; rengi eşleyip reçeteyi dener.
• Tutarlılık: Parti içinde ve partiler arasında renk farkı nasıl kontrol ediliyor, renk reçetesi saklanıyor mu?
• Kapasite ve parti: Makine kapasitesi ve en küçük parti büyüklüğü nedir, küçük miktarlı numune boyama yapılıyor mu?
• Boyutsal değişim: Boyama ve terbiyeden sonra çekme, en ve gramaj değişimi için hangi toleransları veriyor?
• Haslık: Ürünün kullanımına göre yıkama, sürtme, ter ve ışık haslığından hangilerinin (ISO 105 serisi) test edileceğine ve kabul notuna siz karar verin. Boyahane raporu kendi laboratuvarında mı hazırlıyor, yoksa numuneyi bir tekstil test laboratuvarına mı gönderiyor, sorun.
• Kimyasal ve çevre: ZDHC MRSL uyumu, OEKO-TEX belgeleri (STANDARD 100, STeP, ECO PASSPORT) ve organik elyaflı ürünlerde GOTS kapsamı sorulabilir. Atıksu arıtma durumunu da sorun. Bu belgelerin kapsam farkları tekstil sertifikaları rehberinde karşılaştırılıyor.

Boyama maliyetini elyaf, renk koyuluğu ve parti büyüklüğü belirler

Elyaf ve boya sınıfı, rengin koyuluğu, parti büyüklüğü, ön terbiye ve apre kalemleri, kumaşın yapısı, lab dip sayısı ve düzeltme boyaması ihtiyacı maliyeti belirler. Koyu renklerde kumaş ağırlığına oranla daha çok boya kullanılır; küçük partilerde makine dolmadığı için birim maliyet genellikle yükselir. Ön terbiye, apre ve düzeltme boyamasının fiyata dahil olup olmadığını teklifte ayrı satırlarda görün.

Kumaş boyama kayıtları en çok Bursa ve Tekirdağ'da

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nin (TOBB) Sanayi Veri Tabanı'nda kumaş boyama hizmeti kodu (13.30.13) için geçerli kapasite raporu bulunan 542 firmanın 175'i Bursa'da, 139'u Tekirdağ'dadır; iki il birlikte yarıdan fazlasını oluşturur (Ekim 2026). İplik ve elyaf boyama kodunda (13.30.11) 305 firma daha geniş dağılır: Bursa'da 66, Denizli'de 52, Gaziantep'te 43. Kapasite raporu almamış tesisler sayıma girmez.

Renk kararını verirken

• Rengi yalnızca ekrandan değil, onaylı fiziksel numuneyle belirleyin.
• Haslık raporunun, siparişteki kumaş, renk ve işlemle aynı numuneye ait olduğunu kontrol edin.