GRS nedir?

GRS (Global Recycled Standard, Küresel Geri Dönüşüm Standardı), en az %20 geri dönüştürülmüş malzeme içeren ürünler için geri dönüştürülmüş içeriğin, izlenebilirliğin, sosyal ve çevresel uygulamaların ve kimyasal kısıtların üçüncü taraf sertifikasyonuna ilişkin şartları koyan uluslararası, gönüllü bir ürün standardıdır. Textile Exchange tarafından yönetilir. GRS ürün kalitesini ya da yasal uyumu ele almaz.

Tarihçe

GRS, 2008'de Control Union Certifications tarafından geliştirildi; sahiplik 1 Ocak 2011'de Textile Exchange'e geçti. Bir önceki sürüm olan GRS 4.0, 2017'de yayımlandı (GRS 5.0, önsöz).

Neyi belgeler?

• Zincir: Geri dönüşüm aşamasından nihai B2B işlemindeki son satıcıya kadar her üretim aşaması sertifikalanır. Malzeme toplama ve yoğunlaştırma tesisleri kendi beyanı, belge toplama ve yerinde ziyaretle değerlendirilir.
• Eşikler: Standart, en az %20 geri dönüştürülmüş içerikli ürünlere uygulanır. Ürüne özgü GRS etiketi için içerik en az %50 olmalı ve ürün son B2B satıcıya kadar sertifikalı olmalıdır (A3.1a, A3.2b).
• Neyin sayıldığı: ISO 14021 tanımı esas alınır; yalnızca tüketici öncesi ve tüketici sonrası malzeme geri dönüştürülmüş içerik sayılır. Tüketici sonrası malzeme, son kullanıcıların artık amacına uygun kullanamadığı üründen gelir; tüketici öncesi malzeme imalat sırasında atık akışından çevrilen malzemedir. Aynı süreçte geri kazanılabilen artık ve ıskarta bu sayıya girmez (A1).
• Sosyal ölçütler: Zorla, borçlu ve hapishane işçiliği, çocuk işçiliği, örgütlenme özgürlüğü, ayrımcılık ve taciz, sağlık ve güvenlik, ücretler ve çalışma saatleri (bölüm B).
• Çevre: Enerji, su, atıksu, hava emisyonları ve atık yönetimi; çevre ve kimyasal yönetim sistemi (bölüm C).
• Kimyasal: ZDHC MRSL sınırlarını aşan formülasyonlar GRS ürünlerinde kullanılamaz (D2.3a). Bu kısıt işleme sırasındaki kimyasallara yöneliktir; geri kazanılan malzemedeki ya da nihai üründe bulunabilecek kimyasalları ele almaz (A3.2d).

Belgeler ve istisnalar

Zincirdeki her sertifikalı kuruluş kapsam belgesi alır; zincire giren her geri dönüştürülmüş malzeme için sertifikasyon kuruluşunca düzenlenmiş geçerli bir işlem sertifikası gerekir. Tüketici öncesi ve sonrası içerik yüzdesi her parti için ayrı kaydedilir ve işlem sertifikasına yazılır (A5.2). Alt yüklenicilere ve düşük hacimli tüccarlara istisnalar tanınır: yıllık GRS ürünü cirosu 10.000 dolardan az olan tüccarlar ile yalnızca son tüketiciye satan perakendeciler, ürünü yeniden paketlemedikleri ve etiketlemedikleri sürece sertifika yükümlülüğünden muaftır. Muaf tüccar yine de onaylı bir sertifikasyon kuruluşuna kaydolur ve cirosu eşiği aşınca kuruluşa hemen bildirir (A5.2c).

GRS 5.0

Bu maddenin tarihi (Ekim 2026) itibarıyla güncel sürüm GRS 5.0'dır: Temmuz 2026'da yayımlandı, 1 Temmuz 2026'dan beri kullanılabilir ve 31 Aralık 2026'dan itibaren bütün denetimler bu sürüme göre yapılacak. Textile Exchange 5.0'ı kapsamlı bir revizyon değil, sınırlı bir "acil revizyon" (urgent substantive revision) olarak tanımlar: kapsam geri kazanılan malzemeyi (reclaimed material) açıkça içerir ve yenilenmiş Reclaimed Material Declaration Form (RMDF) 31 Aralık 2026'ya kadar kullanılmalıdır. Standart metni, GRS'in çok yıllı bir aşamalı kaldırma takvimine girdiğini ve Materials Matter Standard'a (MMS) geçildiğini belirtir. Tesisinizin takvimi için sertifikasyon kuruluşunuza ve Textile Exchange'e başvurun.

Benzer terimlerden farkı

Doğrulama

Sertifikayı veren sertifikasyon kuruluşundan teyit alın. Sevkiyata ait işlem sertifikasındaki ürün, miktar ve tarih siparişle uyuşmalı; tüketici öncesi ve sonrası oranlar sertifikada görünmelidir. Sertifikasyon hizmeti veren firmalar için danışmanlık ve sertifikasyon kategorisine, tekstil atığını geri dönüştüren firmalar için tekstil geri dönüşüm kategorisine, belge kontrol adımları için tekstil sertifikaları rehberine bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

GRS sertifikalı ürün tamamen geri dönüştürülmüş müdür?

Hayır. GRS, en az %20 geri dönüştürülmüş içerikli ürünlere uygulanır; ürüne özgü etiket için eşik %50'dir. İddia yaparken gerçek oranı belirtin. Standart da satıcılara, satış yapılan ülkelerde izin verilen geri dönüştürülmüş içerik iddialarına bakmalarını önerir.

GRS zorunlu mu?

Hayır. GRS gönüllü bir standarttır ve herhangi bir ülkenin yasal ya da düzenleyici gerekliliklerinin yerini tutmayı amaçlamaz. Pratikte talep çoğunlukla alıcıdan gelir.

GRS ile RCS arasındaki fark nedir?

İkisi de geri dönüşüm aşamasından son satıcıya kadar zincirin sertifikalanmasını ister. RCS yalnızca geri dönüştürülmüş girdinin izlenmesine odaklanır; GRS buna sosyal, çevresel ve kimyasal ölçütleri ekler.