İçeriğe geç

Tekstil Sözlüğü · Kumaş

Jorjet nedir?

Jorjet, bürümcük görünüşlü, çok bükümlü iplikle dokunan ince ve hafif, mat yüzeyli bir kumaştır. Sözlükler onu krep ailesinden sayar; ad lifi belirtmez: TDK genellikle pamuk, diğer sözlükler ipek ya da rayon anar.

Kısaca

  • Jorjet, bürümcük görünüşlü, çok bükümlü iplikle dokunan ince ve hafif bir kumaştır; İngilizce adı georgette'tir.
  • TDK jorjeti genellikle pamuk iplikli bir kumaş olarak tanımlar; İngilizce sözlüklerden Random House rayonu, Collins pamuğu ipekle birlikte sayar.
  • Bir referans siteye ve bir ders notuna göre jorjet bezayağıyla dokunur; kırışık yüzeyi çok bükümlü iplik verir.
  • Jorjet bir lif adı değildir; teklifte lifi, yüzdesini ve gramajı ayrıca yazdırın.
  • Şifon, krep de şin ve organze komşu ama ayrı kumaşlardır; sınırları kaynaktan kaynağa kayar.

Özellikler

Elyaf içeriği
Ad lifi belirtmez. TDK'nin tanımında genellikle pamuk iplik geçer; iki İngilizce sözlükte ortak lif ipektir, yanına biri rayonu (Random House), öteki pamuğu (Collins) koyar. Vintage Fashion Guild özgün lifi ipek, sonrasını yapay lifler (ve yün) olarak verir
Yapı
Dokuma. Bir referans site (Vintage Fashion Guild) dengeli bezayağı örgüyü ve çözgü ile atkıda çok yüksek bükümlü, S ve Z yönü dönüşümlü iplikleri anlatır; Ankara Üniversitesi ders notu jorjeti bezayağıyla dokunan kumaşlar arasında sayar. Yüzey mat ve hafif kırışıktır
Gramaj aralığı
Standart bir aralık yoktur; ince ve hafif bir kumaştır. Gramaj g/m² olarak ve ölçüm yöntemiyle (ör. EN 12127) istenmelidir
Kullanım alanları
Bluz, etek, gece giysisi, iç giyim, eşarp, perde (TDK ve Collins örnekleri; Vintage Fashion Guild)
Bakım
Bakım, lif bileşimine ve terbiyeye göre etiketten okunur. Yıkama sonrası boyut değişimi ISO 6330 prosedürüyle yıkanıp ISO 5077 ile ölçülür; boyalı kumaşta yıkama haslığı ISO 105-C06 ile istenir

Jorjet, TDK'ye göre bürümcük görünüşlü, çok bükümlü, genellikle pamuk iplikleriyle dokunmuş bir kumaştır; İngilizce adı georgette'tir. Sözlükler ise ipek ve rayonla (ya da başka yapay liflerle) dokunmuş jorjeti de anar. Yüzeyi mat ve hafif kırışıktır; ince, hafif ve kolay dökülür. Sözlüklerde krep ailesinden sayılır; jorjet bir lif adı değildir.

Jorjet nedir?

TDK jorjeti iki anlamda verir: bürümcük görünüşlü, çok bükümlü, genellikle pamuk iplikleriyle dokunmuş kumaş; ve sıfat olarak “bu kumaştan yapılan” (“jorjet etek”). Aynı sözlük bürümcüğü ham ipekten dokunmuş ince kumaş diye tanımlar. İngilizce sözlükler jorjeti krep ailesine koyar: Random House'a göre kumaş mat ve şeffaftır, lifi ipek ya da rayondur; Collins'e göre ince ve mattır, lifi ipek ya da pamuktur (Dictionary.com). Kaynaklar yüzeyde ve yapıda uyuşur, lifte ayrışır.

Jorjetin yapısı ve özellikleri

Kaynaklar jorjeti iki düzeyde tarif eder. Yüzeyde mat, ince ve şeffaf bir krep görünümü öne çıkar (Dictionary.com; Brentano). Yapıda ise bir referans site (Vintage Fashion Guild) dengeli bezayağı örgüyü, çözgüde ve atkıda çok yüksek bükümlü, bükümün her bir ya da iki iplikte S'den Z'ye döndüğü iplikleri anlatır; Ankara Üniversitesi açık ders notu da jorjeti bezayağıyla dokunan hafif ve ince kumaşlar arasında sayar. Aynı referans siteye göre kırışık yüzeyi örgü değil, çok bükümlü iplik verir.

Özellik Bilgi Kaynak
Lif Ad lifi belirtmez: pamuk, ipek, rayon, başka yapay lifler TDK; Dictionary.com; Vintage Fashion Guild
Örgü Dengeli bezayağı Vintage Fashion Guild; Ankara Üniversitesi
İplik Çok bükümlü; S ve Z büküm dönüşümlü TDK; Vintage Fashion Guild
Yüzey Mat, hafif kırışık Dictionary.com; Brentano
Tutum İnce, hafif, kolay dökümlü; şifondan biraz daha ağır ve krep dokulu Vintage Fashion Guild
Gramaj Standart aralık yoktur; g/m² ve ölçüm yöntemiyle istenmelidir Tekstil Rehberi notu

Jorjet hangi liften yapılır?

Jorjet bir lif adı değildir. TDK'de lif genellikle pamuktur; Random House'ta ipeğin yanında rayon, Collins'te pamuk anılır; Vintage Fashion Guild özgün lifin ipek olduğunu, sonradan yapay liflerin (ve yünün) de kullanıldığını yazar. Ad yüzeyi ve yapıyı anlatır, lifi söylemez; bu yüzden kaynaklar liflerde ayrışır. Bu yazının tarihi itibarıyla etikette lif, Yönetmelik EK-1'deki adla yazılır (m. 6/1); ürününüzün etiketi için uzmanınıza danışın. Teklifte lifi ve yüzdesini ayrıca isteyin.

Jorjet nerelerde kullanılır?

TDK örnek olarak “jorjet etek”i, Collins “georgette blouse”u (jorjet bluz) verir. Vintage Fashion Guild bluz, gece giysisi, iç giyim, şapka, perde ve eşarbı sayar. Tedarikçi aramak için şifon kumaş kategorisine bakın; jorjet bu kategorinin eş adlarındandır.

Karıştırılmaması gerekenler

Kumaş Jorjetten farkı Kaynak
Şifon Getty AAT şifonu ince ve sıkı bükümlü iplikle dokunmuş, şeffaf ve hafif bir bezayağı olarak tanımlar; Vintage Fashion Guild jorjeti şifondan biraz daha ağır ve krep dokulu bulur Getty AAT; Vintage Fashion Guild
Krep de şin Yüzeyinde çok küçük düzensizlikler bulunan, hafif ve yumuşak ipek ya da sentetik kumaş Dictionary.com (Random House)
Organze Şeffaf ama sert tutumlu, apreli bezayağı kumaş Dictionary.com (Random House; Collins)

Adlar sözlüklerde birbirine yakın tanımlanır; teklifte kumaş adının yanına lifi ve gramajı da yazdırın.

Jorjet seçerken ve alırken

  1. Lifi ve yüzdesini yazdırın: TDK ile İngilizce sözlükler farklı lif söylüyor.
  2. Şeffaflığı numunede deneyin: Random House jorjeti şeffaf (sheer) bir krep sayar; astar gerekip gerekmediği tasarımın baştan sorusudur.
  3. Gramajı g/m² olarak ve EN 12127 ölçümüyle isteyin.
  4. Yıkama davranışını sınayın: numuneyi ISO 6330 prosedürüyle yıkatıp ISO 5077 ile boyut değişimini ölçtürün; boyalı ve baskılı jorjette ISO 105-C06 yıkama haslığını yazdırın.

Sık sorulanlar

Jorjet krep kumaş nedir?

Jorjet krep, jorjetin krep olarak anılan adıdır: sözlükler jorjeti krep ailesine koyar. Krep adı yüzeyi anlatır, lifi değil; jorjette kırışık yüzey çok bükümlü iplikten gelir ve örgü bezayağıdır (Vintage Fashion Guild; Ankara Üniversitesi).

Jorjet kumaş özellikleri nelerdir?

Kaynaklara göre jorjet ince, hafif, mat yüzeyli ve hafif kırışık; şeffaf (sheer); kolay dökümlü; bezayağıyla ve çok bükümlü iplikle dokunan bir kumaştır. Lif ve gramaj kumaştan kumaşa değişir; numuneyi ve ölçülmüş gramaj değerini isteyin.

Jorjet ne demek?

Jorjet, Fransızca georgette sözcüğünden gelir (TDK). Dictionary.com'daki kayda göre sözcük ilk kez 1910–15 arasında kayda geçmiştir ve eskiden bir ticari markaydı. Türkçede hem kumaşın adıdır hem de “bu kumaştan yapılan” anlamında sıfattır (jorjet etek).

Kaynaklar (15)

  1. TDK Güncel Türkçe Sözlük, “jorjet” maddesi (erişim: 22 Ekim 2026)
  2. TDK Güncel Türkçe Sözlük, “bürümcük” maddesi (erişim: 22 Ekim 2026)
  3. Dictionary.com, “georgette” maddesi (Random House Unabridged Dictionary; Collins English Dictionary; erişim: 22 Ekim 2026)
  4. Dictionary.com, “crepe de chine” maddesi (Random House; Collins; erişim: 22 Ekim 2026)
  5. Dictionary.com, “organza” maddesi (Random House; Collins; erişim: 22 Ekim 2026)
  6. Vintage Fashion Guild, Fabric: Georgette (kâr amacı gütmeyen referans sitesi; yazar ve kaynak belirtilmemiş; erişim: 22 Ekim 2026)
  7. Brentano Fabrics, Textile Glossary: Georgette (ticari tekstil sözlüğü; erişim: 22 Ekim 2026)
  8. Ankara Üniversitesi Açık Ders, Dokuma Kumaşların Yapısı ve Özellikleri (ders notu; yazar adı belirtilmemiş; bezayağı bölümü; erişim: 22 Ekim 2026)
  9. Getty Research Institute, Art & Architecture Thesaurus: chiffon (AAT 300249449; erişim: 22 Ekim 2026)
  10. Tekstil Elyaf İsimleri ve Tekstil Ürünlerinin Elyaf Kompozisyonlarıyla İlgili Etiketleme ve İşaretleme Hakkında Yönetmelik, Resmî Gazete 25 Nisan 2015, sayı 29337 (madde 6; erişim: 22 Ekim 2026)
  11. Aynı yönetmelik, Mevzuat Bilgi Sistemi güncel metni (mevzuat no. 20707; erişim: 22 Ekim 2026)
  12. EN 12127:1997 Textiles. Fabrics. Determination of mass per unit area using small samples (EVS-EN 12127:2000 kaydı; dokuma ve örme kumaşlara uygulanır)
  13. ISO 5077:2007 Textiles: Determination of dimensional change in washing and drying (2022'de teyit edildi)
  14. ISO 6330:2021 Textiles: Domestic washing and drying procedures for textile testing
  15. ISO 105-C06:2010 Textiles: Tests for colour fastness, Part C06: Colour fastness to domestic and commercial laundering (EVS-EN ISO 105-C06:2010 kaydı)

Yazar ve doğrulama

Yazan

Elif Karaca

Kumaş ve Elyaf Editörü

Elif Karaca, Tekstil Rehberi'nin kumaş ve elyaf editörüdür. Örme, dokuma ve nonwoven kumaşlar, elyaf özellikleri ve ürüne göre kumaş seçimi üzerine rehberler ve sözlük maddeleri hazırlar. Gramaj, en, çekmezlik ve haslık gibi değerleri standartlara ve üretici teknik föylerine dayandırır.

Elif Karaca tarafından hazırlanan içerikler

Doğrulayan: Gizem Polat

Bu içerik Tekstil Rehberi yayın ekibince hazırlandı. Rakamlar, tarihler ve kaynaklar yayından önce doğrulama editörümüz tarafından birincil kaynaklardan kontrol edildi.

Bir hata fark ederseniz bize yazın: [email protected] Nasıl çalışıyoruz? →