Tafta nedir?
Tafta, TDK'ye göre bir tür sert, ipekli kumaştır. Getty'nin tanımıyla sert, genellikle bezayağı dokulu, iki yüzü de parlak bir tekstildir; özgün lifi ipektir, bugün naylon, polyester, asetat ve başka liflerle de dokunur.
- Yayın:
- Doğrulayan:
- Gizem Polat
Kısaca
- Tafta, TDK'ye göre bir tür sert, ipekli kumaştır; Getty AAT sert, genellikle bezayağı, iki yüzü de parlak bir tekstil olarak tanımlar.
- Özgün lif ipektir; Dictionary.com asetat, naylon, rayon ve ipek, SILKNOW ipek karışımları, pamuk, yün, polyester ve naylon anar.
- Tafta bir lif adı değildir; etikette lifin Yönetmelik EK-1'deki adı yazılır, teklifte lif ve yüzde ayrıca istenir.
- Yıkanıp yıkanmayacağını lif ve etiket belirler; GINETEX lif tablosunun yıkama simgeleri lif için en yüksek dayanımı gösterir, ürün daha sınırlı olabilir.
- Boya sınıfı lifine göre değişir: GINETEX tablosuna göre ipekte asit, poliamidde dispers ve asit, polyesterde dispers boya kullanılır.
Özellikler
- Elyaf içeriği
- Ad lifi belirtmez. TDK ipekli kumaş der; Getty AAT özgün lifi ipek, bugünküleri “çeşitli lifler” olarak yazar; Dictionary.com asetat, naylon, rayon ve ipek, SILKNOW ipek karışımları, pamuk, yün, polyester ve naylon anar
- Yapı
- Dokuma; çoğunlukla bezayağı. SILKNOW çözgü yüzlü bezayağı der: atkı biraz kalın, sık dizilmiş çözgülerle örtülü, kumaşın eni boyunca ince ripler. Getty AAT iki yüzü de parlak ve düz bir yüzey tarif eder
- Gramaj aralığı
- Standart bir aralık yoktur; Random House hafif ile orta ağırlıkta der. Gramaj g/m² olarak ve ölçüm yöntemiyle (ör. EN 12127) istenmelidir
- Kullanım alanları
- Resmî giysiler: balo giysisi, gelinlik, nedime elbisesi; daha yumuşak türler elbise ve perde astarı (Dictionary.com sayfasındaki Vocabulary.com açıklaması); Collins özellikle kadın giysisini anar
- Bakım
- Tek bir bakım kuralı yoktur; önce etiket, sonra lif bakılır. GINETEX lif tablosu ipek için ağartmaya ve tamburlu kurutmaya izin vermez; tablonun simgeleri yalnız lifin sınırıdır, renk haslığı ve terbiye ürünün bakımını daha da daraltabilir
Tafta, TDK'ye göre bir tür sert, ipekli kumaştır. Getty'nin Sanat ve Mimarlık Sözlüğü (AAT) ise yapısını tarif eder: sert, genellikle bezayağı, bazen ince enine ripli, iki yüzü de parlak bir tekstil; özgün lifi ipektir, bugün çeşitli liflerden dokunur. Tafta bir lif adı değildir.
Tafta nedir?
TDK taftayı “bir tür sert, ipekli kumaş” diye tanımlar; sıfat olarak “bu kumaştan yapılmış” anlamı da vardır. İngilizce sözlükler lifi daha geniş tutar: Random House hafif ile orta ağırlıkta, düz, sert ve parlak bir kumaş der; Collins ipek, rayon ve benzeri liflerden dokunmuş sert, parlak bir bezayağı kumaşı anar (Dictionary.com). Kaynaklar çelişmez; kimi dokuma yapısına, kimi life vurgu yapar.
Taftanın yapısı ve özellikleri
Kaynaklar ortak bir yapı çizer: sert tutumlu bir bezayağı. SILKNOW taftayı çözgü yüzlü bezayağı olarak tanımlar: atkı biraz kalındır ve sık dizilmiş çözgülerle örtülür; bu, kumaşın eni boyunca ince ripler oluşturur.
| Özellik | Bilgi | Kaynak |
|---|---|---|
| Örgü | Bezayağı; SILKNOW'a göre çözgü yüzlü | Getty AAT; SILKNOW |
| Yüzey | Düz ve parlak; Getty iki yüzünü de parlak sayar, bazen ince enine rip | Getty AAT; SILKNOW |
| Tutum | Sert (crisp) | TDK; Getty AAT; Collins |
| Ağırlık | Random House hafif–orta der; standart bir g/m² aralığı yoktur | Dictionary.com; Tekstil Rehberi notu |
| Lif | Ad lifi belirtmez (aşağıda) | – |
Lifine göre tafta türleri
Tafta lif adı değil, kumaş adıdır. Kaynakların andığı lifler:
| Lif | Kaynak | Not |
|---|---|---|
| İpek | TDK; Getty AAT; Dictionary.com | Özgün lif; TDK yalnız ipekli taftayı tanımlar |
| Poliamid (naylon) | Dictionary.com; SILKNOW | Modern taftalarda anılır |
| Polyester | SILKNOW | |
| Asetat | Dictionary.com | |
| Viskon (rayon) | Dictionary.com | Collins ipek ve rayonu örnek olarak anar |
| Pamuk, yün | SILKNOW | İpek karışımlarıyla birlikte anılır |
Bu yazının tarihi itibarıyla etikette “tafta” yazılmaz; lif, Yönetmelik EK-1'deki adla yazılır (m. 6/1), örneğin “%100 poliamid”. Ürününüzün etiketi için uzmanınıza danışın. Teklifte yalnız “tafta” yetmez; lifi ve yüzdesini ayrıca isteyin.
Tafta nerelerde kullanılır?
Dictionary.com sayfasındaki Vocabulary.com açıklaması taftayı resmî giysiler ve süslü perdeler için anar: sert türler geniş etekli balo giysilerinde ve gelinliklerde, nedime elbisesi örneğinde; daha yumuşak türler elbise ve perde astarında kullanılır. Collins de özellikle kadın giysisini anar. Ürün odaklı arama için astar kumaş ve abiye ve gelinlik kategorilerine bakın.
Tafta bakımı ve yıkama sonrası kontroller
Tafta lif adı olmadığından tek bir bakım kuralı yoktur; kuralı etiket ve lif belirler. Bakım simgelerinin okunuşu için giyim etiketi zorunlulukları yazısına bakın. GINETEX lif tablosu, gösterdiği yıkama simgelerinin lif için tolere edilen en yüksek işlemi anlattığını ve ürünün bakım koşullarının daha sınırlı olabileceğini belirtir. Satın almadan önce numuneyi etiketteki koşullarla yıkatın; ölçü değişimini ISO 6330 prosedürü ve ISO 5077 ile, boyalı tafta için yıkama haslığını ISO 105-C06 ile ölçtürün ve sert, parlak yüzeyin yıkama sonrası görünümünü gözle kontrol edin.
Tafta ile karıştırılan kumaşlar
| Kumaş | Taftadan farkı | Kaynak |
|---|---|---|
| Saten | Parlaklığını uzun flotlardan alan saten örgüyle dokunur; tafta genellikle bezayağıdır | Saten maddesi; Getty AAT |
| Organze | Şeffaf, apreli bezayağı ya da ince sert kumaş; taftanın tanımlarında şeffaflık geçmez | Dictionary.com (Random House; Collins) |
| Şifon | Getty AAT'ye göre ince ve sıkı bükümlü iplikle dokunmuş şeffaf ve hafif bezayağı | Getty AAT (chiffon) |
Sık sorulanlar
Tafta ne demek?
Tafta, Farsça tāfte sözcüğünden gelir (TDK). Dictionary.com'a göre Farsça tāftah “ipekli ya da keten kumaş” demektir ve “bükmek, eğirmek” anlamındaki tāftan'dan türer; sözcük İngilizcede 1325–75 arasında görülür. Türkçede hem kumaşın adıdır hem de “bu kumaştan yapılmış” anlamında sıfattır.
Tafta kumaş yıkanır mı?
Lifine ve etiketine göre. Tafta ipek, poliamid, polyester, asetat ya da başka bir liften olabilir; yıkanıp yıkanmayacağını etiketteki bakım simgeleri belirler. GINETEX lif tablosunun simgeleri lif için üst sınırdır, ürün daha sınırlı olabilir. Etiketsiz kumaşta önce lifi öğrenin, sonra küçük bir numunede deneyin.
Tafta kumaş boyanır mı?
Boyanabilirlik lifine bağlıdır; boya sınıfını lif belirler. GINETEX tablosunun “yaygın boyarmaddeler” satırına göre ipekte asit, metal kompleks, direkt, reaktif ve pigment boyalar; poliamidde dispers, asit, metal kompleks ve pigment boyalar; polyesterde ve asetatta dispers ve pigment boyalar kullanılır. Lifi bilinmeyen ya da karışık lifli taftayı boyatmadan önce lif analizi isteyin; yöntemler için kumaş boyama yöntemleri yazısına bakın.
Kaynaklar (13)
- TDK Güncel Türkçe Sözlük, “tafta” maddesi (erişim: 22 Ekim 2026)
- Getty Research Institute, Art & Architecture Thesaurus: taffeta (AAT 300249434; kapsam notu; erişim: 22 Ekim 2026)
- SILKNOW Silk Heritage Thesaurus: Taffeta maddesi (erişim: 22 Ekim 2026)
- Dictionary.com, “taffeta” maddesi (Random House Unabridged Dictionary; Collins English Dictionary; Vocabulary.com açıklaması; etimoloji; erişim: 22 Ekim 2026)
- Dictionary.com, “organza” maddesi (Random House; Collins; erişim: 22 Ekim 2026)
- Getty Research Institute, Art & Architecture Thesaurus: chiffon (AAT 300249449; erişim: 22 Ekim 2026)
- GINETEX, Fibre Table (lif tablosu: yıkama simgeleri, yaygın boyarmaddeler ve genel notlar; 15 Ekim 2012 tarihli dosya; erişim: 22 Ekim 2026)
- Tekstil Elyaf İsimleri ve Tekstil Ürünlerinin Elyaf Kompozisyonlarıyla İlgili Etiketleme ve İşaretleme Hakkında Yönetmelik, Resmî Gazete 25 Nisan 2015, sayı 29337 (madde 6; erişim: 22 Ekim 2026)
- Aynı yönetmelik, Mevzuat Bilgi Sistemi güncel metni (mevzuat no. 20707; erişim: 22 Ekim 2026)
- EN 12127:1997 Textiles. Fabrics. Determination of mass per unit area using small samples (EVS-EN 12127:2000 kaydı; dokuma ve örme kumaşlara uygulanır)
- ISO 5077:2007 Textiles: Determination of dimensional change in washing and drying (2022'de teyit edildi)
- ISO 6330:2021 Textiles: Domestic washing and drying procedures for textile testing
- ISO 105-C06:2010 Textiles: Tests for colour fastness, Part C06: Colour fastness to domestic and commercial laundering (EVS-EN ISO 105-C06:2010 kaydı)
Yazar ve doğrulama
Yazan
Kumaş ve Elyaf Editörü
Elif Karaca, Tekstil Rehberi'nin kumaş ve elyaf editörüdür. Örme, dokuma ve nonwoven kumaşlar, elyaf özellikleri ve ürüne göre kumaş seçimi üzerine rehberler ve sözlük maddeleri hazırlar. Gramaj, en, çekmezlik ve haslık gibi değerleri standartlara ve üretici teknik föylerine dayandırır.
Elif Karaca tarafından hazırlanan içeriklerDoğrulayan: Gizem Polat
Bu içerik Tekstil Rehberi yayın ekibince hazırlandı. Rakamlar, tarihler ve kaynaklar yayından önce doğrulama editörümüz tarafından birincil kaynaklardan kontrol edildi.
Bir hata fark ederseniz bize yazın: [email protected] Nasıl çalışıyoruz? →
Bu konudaki yazılar
Kumaş Çekmesi Neden Olur, Nasıl Önlenir?
Kumaş çekmesinin nedenleri (üretim gerilimi, lif şişmesi, keçeleşme), sanfor, gevşetme kurutması ve kompaktör gibi terbiye önlemleri, test ve şartname maddeleri ile kesim payı.
Nevresim Kumaşı Çeşitleri: Ranforce, Percale, Saten ve Flanel; Kaç Tel Olmalı?
Ranforce, percale, saten ve flanelin farkı ve “kaç tel” sorusunun cevabı: tel sayısı; birim, iplik katı, lif ve örgüyle birlikte okunmadan kaliteyi göstermez.
Örme ve Dokuma Kumaş Farkı: Nasıl Ayırt Edilir, Hangisi Seçilir?
Örme ve dokuma kumaş farkı nedir, nasıl ayırt edilir? Büyüteç, esneme ve kesik kenar kontrolü, yanıltan durumlar, ürüne göre seçim, dikim ve test farkları.