Fason Dikim Atölyeleri (CMT)

Fason dikim (CMT: cut, make, trim; sektörde kes-dik-teslim) atölyeleri, sizin sağladığınız kumaş ve aksesuarı teknik föyünüze göre diker ve teslim eder. Ücret ürünün değil işçiliğin ücretidir; kumaş ve ana malzeme genellikle alıcıya aittir. Bu sayfa, kendi markası ya da siparişi için atölye arayan alıcıların firma seçimini kolaylaştırır.

Neyi kapsar, neyi kapsamaz?

Atölye dikimi yapar; kesim, ütü, etiket takma ve paketlemenin teklife dahil olup olmadığı atölyeden atölyeye değişir. Kapsam dışında kalanlar:

• Kumaş ve aksesuar temini. Kumaşı da atölyenin aldığı tam paket üretim için hazır giyim üreticilerine bakın.
• Baskı, nakış ve yıkama gibi işlemler. Bunlar için Fason Atölyeler ve Hizmetler sayfasındaki ayrı firmalarla çalışılır.
• Kesim, ayrı yaptırılacaksa. Bunun için fason kesim atölyelerine bakın.

Fason dikim atölyesine ürün deneyimini, kapasiteyi, numuneyi ve AQL'yi sorun

• Ürün deneyimi: Örme (tişört, sweatshirt) ve dokuma (gömlek, pantolon) ürünlerin makine ve işçilik ihtiyacı farklıdır. Benzer ürünün referans numunesini isteyin. Dikim hattında kesilmiş parçaları sanayi dikiş makinelerinde makinacı birleştirir, bandı kesimden gelen parçalarla ortacı (ayakçı) besler.
• Minimum sipariş: Model, renk ve beden başına ayrı sorun.
• Kapasite ve termin: Hatta kaç operatör çalışıyor, günde kaç adet çıkıyor, aynı dönemde başka hangi işleri var? Termin kumaşın atölyeye varışıyla başlar; tarihleri ayrı yazdırın.
• Numune ve onay: Numune ücretli mi? Onaylı numune ve ön üretim (PP) numunesi seri üretimin referansı olmalı.
• Kalite kontrol: Hat içi kontrol yapılıyor mu, teslimde hangi AQL uygulanıyor, hatalı üründe yeniden işlemeyi kim üstleniyor?
• Belgeler ve uygunluk: Vergi levhası, işyeri ruhsatı, çalışanların SGK kaydı. Markanız sosyal uygunluk denetimi istiyorsa (ör. amfori BSCI, SMETA) raporun kapsamını, tarihini ve denetlenen adresi sorun.
• Alt fason: İşin bir kısmını başka atölyeye verir mi? Yazılı izin şartı koyun.

Fason dikimde fiyatı dikim süresi, adet ve kumaş belirler

Modelin dikim süresi (işlem sayısı ve zorluğu), sipariş adedi, kumaşın davranışı (elastanlı ya da kaygan kumaş işi yavaşlatabilir), kalite beklentisi, kapsam ve termin sıkışıklığı fiyatı belirler. Tek bir rakam vermiyoruz; hesap yöntemi için fason tişört dikim fiyatları yazısına bakın. Çok düşük bir teklifle karşılaşırsanız nedenini, kapsam farkı olup olmadığını sorarak anlayın. Faturadaki KDV tevkifatı için fason dikimde KDV tevkifatı yazısına bakın.

Fason dikim atölyeleri nerede yoğunlaşır?

Dikim atölyeleri ülkenin birçok ilinde bulunur; fason atölyeleri ayrı sayan kaynaklı bir veri bulamadık. En yakın kaynaklı veri, fason atölyeleri de içeren giyim eşyası imalatının (NACE 14) tamamı için SGK'dadır. SGK 2025 verilerine göre bu alandaki 35.514 iş yerinin %62,2'si İstanbul'dadır, ancak iş yerlerindeki 499.204 sigortalı çalışanın yalnız %35,1'i İstanbul'da çalışır. Batman, Mardin, Diyarbakır ve Adıyaman'daki iş yerleri ise çalışanların %16,4'ünü istihdam eder (SGK İstatistik Yıllığı 2025, Tablo 1.11). Bu rakamlarla İstanbul'da iş yeri başına ortalama yaklaşık 8, Türkiye genelinde yaklaşık 14 sigortalı düşer; yani İstanbul'daki iş yerleri ortalamada daha küçüktür. Veri yalnız kayıtlı (4/1-a kapsamındaki zorunlu) sigortalıları sayar, kayıt dışı istihdamı içermez.

İhracat kayıtları ikinci bir göstergedir ama konum göstermez: Ocak-Kasım 2025'te Türkiye'nin hazır giyim ve konfeksiyon ihracatı yaklaşık 15,5 milyar dolardı ve bunun yaklaşık 10,7 milyar doları İstanbul'da kayıtlıydı; İzmir 1,2 milyar dolar, Denizli 964 milyon dolarla izledi (AKİB, Aralık 2025). Bu rakamlar atölyenin nerede olduğunu değil, ihracatın nerede kaydedildiğini gösterir; üretim adresini firmadan isteyin.

Fason dikime başlarken: üç teklif, kumaş sayımı, küçük parti

1. Aynı teknik föy, adet ve kapsamla en az üç atölyeden teklif isteyin; değerlendirme ölçütleri için fason atölye nasıl seçilir yazısına bakın.
2. Kumaşı atölyeye sayarak verin ve girişin, kesimin, firenin ve artanın yazılı hesabını isteyin.
3. Küçük bir siparişle başlayın. Sürecin adımları için fason üretim rehberine göz atın.