Fason Dikim Tevkifat Oranı 2026: KDV Tevkifatı ve Örnek Hesaplama

Fason dikim tevkifat oranı ve dayanakları

Aşağıdaki tablo, yazının geri kalanının dayandığı rakamları ve dayanaklarını toplar.

İnternette dolaşan 5/10 tevkifat oranı eskidir; oran 1 Mart 2021'de 7/10'a çıktı. Tebliğin GİB'deki birleştirilmiş metni (Nisan 2026 PDF'i) fason bölümünde (III/B-2.6) hâlâ %8 yazsa da geçerli KDV oranı 7346 sayılı Karar'la gelen %10'dur. Boyama ve baskıda boya-kimyasal ayrımı dahil kumaş, iplik, giyim ve fason kalemlerinin oranı ve dayanağı tekstil ve hazır giyimde KDV oranları yazısındaki tabloda satır satır verilir.

Tevkifat nasıl işler?

Kısmi tevkifatta hesaplanan KDV ikiye bölünür: tebliğin belirlediği orandaki kısmı (fason işte 7/10) alıcı sorumlu sıfatıyla beyan edip öder, kalan kısmı satıcı kendi beyannamesinde mükellef sıfatıyla beyan eder (KDV GUT I/C-2.1.3.1). Atölye faturaya KDV'nin tamamını yazar, ama bu KDV'nin yalnızca 3/10'unu alıcıdan tahsil eder; kalan 7/10'unu alıcı kendisi vergi dairesine öder.

Hangi işler tevkifat kapsamında?

Tebliğ (I/C-2.1.3.2.7), 7/10 tevkifatı fason tekstil ve konfeksiyon işlerine, fason çanta ve ayakkabı dikim işlerine ve bu işlere aracılık hizmetlerine uygular. Tebliğin saydığı kalemler şunlardır:

• İşlemler: ütüleme, çözgü, haşıl, dikim, kesim, kapitone, tıraşlama, zımpara, şardon, yakma, ram, nakış ve benzeri bütün işler.
• Ürün grupları: deriden mamul giyim eşyası işleri; perde, halı, mobilya kumaşı ve örtüsü, havlu, oto koltuk kumaşı, çuval ve benzerleri ile bunların imalinde kullanılacak iplik veya kumaşa verilen fason hizmetler.
• Çanta ve ayakkabı: çanta, kemer, cüzdan ve benzerleri ile ayakkabı (terlik, çizme ve benzerleri dahil) dikimi. Bu malların dikimi dışında kalan tadil ve onarım hizmetleri kapsam dışıdır.
• Terziler: terzilerin kapsamdaki alıcılara verdiği dikim, tadil ve onarım hizmetleri.
• Aracılık: fason iş yaptıracaklara fason iş yapacakları, fason iş yapacaklara da fason iş yaptıracakları temin eden aracı firmaların hizmeti. İş tamamen başka firmalara fason yaptırılırsa her iki aşamada da tevkifat uygulanır.

Kısmi iş, fason zinciri ve yardımcı malzeme

Fason iş mamul bütün olarak da, üretim aşamalarına bölünerek de yaptırılabilir. Tebliğin örneğinde bir konfeksiyon firması gömleklerin kumaşını, kesimini ve dikimini ayrı firmalara fason yaptırıyor; yaptırılan her kısmi iş tevkifat kapsamına giriyor. Fason iş yapan atölye işi başka bir atölyeye yaptırırsa her iki işlem için de tevkifat uygulanır. Hem fason yaptıran hem fason yapan bir mükellef, yaptırdığı işte kendisi tevkifat uygular; yaptığı işte tevkifatı alıcı uygular.

Atölyenin kullandığı iplik, fermuar, düğme, tela, astar gibi yardımcı malzemeler fason hizmet bedeline dahildir ve ayrıca fatura edilmez. Bu malzemelerin atölyece temin edilmesi işi fason olmaktan çıkarmaz. Ancak ana hammadde kumaşsa, aşağıdaki hammadde şartı belirleyicidir.

Tevkifatı kim uygular?

Tevkifatı, hizmeti satın alan ve adına fatura düzenlenen taraf uygular. Tebliğ bu tarafları iki grupta sayar:

• KDV mükellefleri: yalnızca sorumlu sıfatıyla KDV ödeyenler bu gruba girmez. Marka, toptancı, üretici ve ihracatçı firmaların çoğu bu gruptadır.
• Belirlenmiş alıcılar (KDV mükellefi olsun olmasın): kamu kurum ve kuruluşları, döner sermayeli kuruluşlar, bankalar, sigorta ve reasürans şirketleri, kamu iktisadi teşebbüsleri, organize sanayi bölgeleri, payları Borsa İstanbul'da işlem gören şirketler, kalkınma ve yatırım ajansları gibi tebliğde ayrıca sayılanlar.

KDV mükellefiyeti olmayan ve belirlenmiş alıcılar arasında da sayılmayan alıcı tevkifat uygulamaz. Atölye bu durumda KDV'nin tamamını kendisi beyan eder. İhracatçı da KDV mükellefi olduğu için fason işte tevkifat uygulayan alıcılar arasındadır; tebliğin kendi örneğinde ihracatçıya fason takım elbise diken atölyenin faturası tevkifata tabidir.

Tevkifatın uygulanmadığı diğer haller

• KDV'den istisna olan işlemler: istisna kapsamındaki hizmette hesaplanan KDV bulunmadığından tevkifat da yoktur. Örneğin serbest bölgedeki müşteriler için yapılan fason hizmetler, tebliğde sayılan şartlar sağlandığında (hizmetten serbest bölgede yararlanılması, ana madde ve malzemenin serbest bölgeden gelip mamulün oraya geri gönderilmesi gibi) KDV Kanunu'nun 11/1-a maddesi uyarınca istisnadır (KDV GUT II/A-4).
• Mücbir sebep: beyanname verme yükümlülüğü mücbir sebep nedeniyle ertelenen alıcılar, mücbir sebep süresince tevkifat uygulamaz. Hem satıcı hem alıcı mücbir sebep kapsamındaysa genel hükümlerle tevkifata devam edilir.
• Satıcının belirlenmiş alıcı grubunda olması: tebliğ, belirlenmiş alıcılar grubunda sayılanların (örneğin payları Borsa İstanbul'da işlem gören bir şirketin) kendi yaptığı fason işlerde hesaplanan KDV'nin, alıcının durumuna bakılmaksızın tevkifata tabi tutulmayacağını belirtir.
• 12.000 TL ve altındaki işlemler: bu sınır aşağıda ayrı bölümde anlatılıyor.

Hammadde şartı: kumaşı kim sağlıyor?

Tebliğ fasonu bir şartla tanımlar: "Fason imalatın şartı, imal edilecek mal ile ilgili ana hammadde başta olmak üzere hammaddelerin fason iş yaptıranlarca temin edilmesidir." Tişört dikiminde ana hammadde kumaştır; yani kumaşı marka ya da üretici verir, atölye işçilik sunar. Tebliğe göre bu bölümdeki kısmi tevkifat yalnızca hizmet niteliğindeki işlemlere uygulanır; teslim niteliğindeki işlemler kapsama girmez (I/C-2.1.3.2). CMT (kes-dik-teslim) ve tam paket üretim arasındaki fark için fason üretim rehberine bakabilirsiniz. Aşağıdaki tablo yaygın durumları tebliğin hükümleriyle eşleştirir.

* Tebliğin III/B-2.6 bölümünde genel oran eski %18 olarak geçer; 7346 sayılı Karar'la genel oran %20 oldu.

Dikim, kesim, ütü gibi işler boya, baskı, apre ya da kasarlamanın tamamlayıcısı olarak onlarla birlikte yapılıyor ve aynı faturada gösteriliyorsa, tevkifat bakımından boya ve baskı işleri gibi değerlendirilir. Boya ve kimyasalı atölyenin getirdiği bir baskı işiyle dikim işi aynı faturada olacaksa tebliğ, farklı orana tabi işlerin ayrı fatura edilmesini ya da aynı faturada ayrıca gösterilmesini ister. Fason baskı ve yıkama atölyeleri için baskı ve yıkama firmaları sayfalarına bakabilirsiniz.

Tevkifat alt sınırı 2026: 12.000 TL

Her bir işlemin KDV dahil bedeli, işlemin yapıldığı yıl için Vergi Usul Kanunu'nun 232. maddesine göre belirlenen fatura düzenleme sınırını aşmıyorsa hesaplanan KDV tevkifata tabi tutulmaz. Bu sınır 2026 için 12.000 TL'dir (VUK Genel Tebliği Sıra No: 588, Resmî Gazete 31 Aralık 2025). Eskiden tebliğde sabit 2.000 TL yazıyordu; 1 Mart 2024'ten itibaren sınır her yıl güncellenen fatura düzenleme sınırına bağlandı.

İki noktaya dikkat edin. Birincisi, sınır KDV dahil bedelle kıyaslanır. Fason işte %10 KDV ile bu, KDV hariç yaklaşık 10.909 TL anlamına gelir. İkincisi, sınır aşıldığında yalnızca aşan kısım değil, tutarın tamamı üzerinden tevkifat yapılır. Tebliğ ayrıca, tevkifattan kaçınmak için bedelin parçalara bölünmesine izin vermez; aynı işe ait bedeller toplanarak sınır kontrol edilir.

Tablodaki tutarlar sınırın nasıl çalıştığını göstermek için seçilmiş varsayımlardır; fiyat ya da teklif değildir. Sınır her yıl yeniden değerleme oranıyla değişir; 2027 sınırını, genellikle aralık sonunda yayımlanan yeni Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nden kontrol edin.

Örnek hesaplama: 50.000 TL'lik fason dikim faturası

Uyarı: Aşağıdaki tutar varsayımdır; piyasa fiyatı ya da bir atölyenin gerçek bedeli değildir. Alıcı KDV mükellefi, kumaş ve aksesuar alıcıdan geliyor, işlemin KDV dahil bedeli 12.000 TL'nin üzerinde kabul edilmiştir.

Tebliğ, tevkifatlı faturada altı satırın ayrıca gösterilmesini ister. Aşağıdaki tablo hesabı bu satırlarla yürütür.

Bu faturada alıcı atölyeye 51.500 TL öder; 3.500 TL'yi sorumlu sıfatıyla vergi dairesine kendisi beyan edip öder. Atölyenin kendi beyan edeceği KDV 5.000 − 3.500 = 1.500 TL'dir. Alıcının KDV indirim hakkı varsa faturadaki KDV'nin tamamı (1.500 + 3.500 = 5.000 TL) indirim konusu yapılabilir; tevkif edilen kısım, 2 No'lu beyannameyle beyan edilip ödendikten sonra indirilir.

Hesabı kendi bedelinize uyarlamak için bir kısayol: KDV oranı %10 iken tevkif edilen KDV, KDV hariç bedelin %7'sidir (50.000 × 0,07 = 3.500 TL), atölyede kalan KDV ise %3'üdür. Atölye teklifi "KDV hariç" verdiyse faturadaki tahsilat tutarı, bedelin 1,03 katıdır (50.000 × 1,03 = 51.500 TL).

Faturada neler yazılmalı?

Tevkifatlı faturada tebliğin saydığı satırlar ayrıca gösterilir: işlem bedeli, hesaplanan KDV, tevkifat oranı, alıcı tarafından tevkif edilecek KDV tutarı, tevkifat dahil toplam tutar ve tevkifattan sonra tahsil edilecek toplam tutar. Faturaya borçlanılan miktar olarak, tevkifattan sonra kalan tutar rakam ve yazıyla da yazılır. Bu fatura, atölye açısından hesaplanan KDV'ye tevkifat uygulandığını gösteren belge niteliği de taşır.

Pratikte dikkat edilecek noktalar şunlardır:

• E-Fatura ve e-Arşiv: tevkifat türü olarak 609 kodu seçilir. GİB'in UBL-TR Kod Listeleri'nde (Sürüm 1.43, Temmuz 2026) 609, fason tekstil ve konfeksiyon işleri, çanta ve ayakkabı dikim işleri ve bu işlere aracılık hizmetleri için 7/10 oranıyla tanımlıdır. Aynı listedeki 615 kodu, belirlenmiş alıcılara verilen kitap, dergi, ambalaj gibi basılı ürünlerin baskı ve basım hizmetlerine (I/C-2.1.3.2.12) aittir; kumaş üzerindeki fason baskı ise tebliğde fason tekstil bölümünde (boya, apre, baskı, kasarlama) ayrıca düzenlenir.
• Yardımcı malzeme: iplik, düğme, fermuar gibi atölyenin kullandığı malzemeler ayrı fatura edilmez, fason bedelin içindedir.
• Karışık fatura: tevkifata tabi işlemle tevkifata tabi olmayan işlem tek faturada belgelenebilir. Bu durumda tevkifata tabi işlemin bedeli, KDV'si ve tevkif edilen tutar ayrıca gösterilir; 12.000 TL sınırı yalnızca tevkifata tabi işlemin KDV dahil bedeliyle kontrol edilir.
• Fatura tarihi: fatura sonraki ay kesilse bile tevkifat, işlemin yapıldığı dönemde beyan edilir. Bedelin ödenmemiş olması ya da faturanın geç gelmesi beyanı ertelemez.
• Sonradan fatura: fiyat farkı ya da kur farkı faturası için hesaplanan KDV üzerinden, alt sınıra bakılmaksızın tevkifat uygulanır. Bunun için asıl işlemin KDV dahil bedelinin sınırı aşmış ve tevkifata tabi tutulmuş olması gerekir.

Beyan, ödeme ve iade: alıcı ve atölye ne yapar?

Alıcı ve satıcının yükümlülükleri farklı beyannamelerde yer alır.

Alıcı tevkifat yapması gerekirken yapmaz ya da eksik yaparsa tebliğe göre vergi ikmalen ya da resen tarh edilir, vergi ziyaı cezası kesilir ve gecikme faizi hesaplanır; satıcı bu KDV'yi beyan edip Hazineye ödemişse alıcıdan vergi aslı aranmaz, ancak gecikme faizi aranır (I/C-2.1.3.4.3.1). Alıcıyı koruyan bir hüküm de vardır: tevkifat tutarını beyan edip ödeyen alıcı, tevkif ettiği vergiyle sınırlı olmak üzere önceki safhalarda ortaya çıkan verginin Hazineye intikal etmemesi nedeniyle müteselsil sorumluluk uygulamasıyla muhatap tutulmaz (I/C-2.1.6.2). Fazla ya da yersiz tevkif edilen KDV için ise tebliğin I/C-2.1.4.3 bölümündeki düzeltme ve iade usulü uygulanır.

Atölye tarafında iade

Tevkifat, atölyenin tahsil ettiği KDV'yi düşürdüğü için beyannamede iade edilecek KDV doğabilir. Tebliğe göre bu iade için atölyenin tevkifat uygulanmayan KDV'yi 1 No'lu beyannameyle beyan etmiş, alıcının da tevkifatı 2 No'lu beyannameyle vermiş ve ödemiş olması şarttır. İade tutarı tevkif edilen KDV'yi aşamaz. İade talebinin belgeleri ve süreci için mali müşavirinizle çalışın. İadenin zamanlaması atölyenin nakit akışını etkilediğinden, fason iş fiyatlanırken hesaba katılması gereken bir kalemdir.

İsteğe bağlı tam tevkifat

Tebliğ, alıcı ile satıcının yazılı bir sözleşmeyle bir yıl süreyle anlaşması halinde, kısmi tevkifat kapsamındaki alımlarda KDV'nin tamamının, alıcının tevkifat sorumluluğu olup olmadığına bakılmaksızın, alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilmesine de olanak tanır (I/C-2.1.2.5). Bu uygulama alıcının sözleşme örneğini ve satıcı bilgilerini vergi dairesine bildirmesini gerektirir; her fason ilişkisinde kendiliğinden geçerli değildir. Uygulamayı düşünüyorsanız sözleşmeyi ve bildirimi mali müşavirinizle hazırlayın.

Faturalamadan önce kontrol listesi

1. Alıcıyı kontrol edin. KDV mükellefi mi, belirlenmiş alıcı mı? Değilse tevkifat yoktur.
2. Hammaddeyi kontrol edin. Ana hammadde (kumaş) işi yaptıranda mı? Boya, baskı ve yıkamada boya ve kimyevi madde kimde?
3. KDV dahil bedeli hesaplayın. 2026 için 12.000 TL ile kıyaslayın; aynı işe ait bedelleri toplayın ve faturayı bölmeyin.
4. KDV oranını doğrulayın. Gerçek fason işte %10. Boya ve kimyevi maddeyi atölyenin getirdiği işlerde tebliğ genel oranı öngörür; ana hammaddeyi atölyenin sağladığı işlemlerde oran ve niteliği mali müşavirle belirleyin.
5. Faturaya altı satırı yazın. İşlem bedeli, hesaplanan KDV, tevkifat oranı (7/10), tevkif edilecek KDV, tevkifat dahil toplam ve tevkifat hariç toplam. E-Fatura ve e-Arşiv'de 609 kodunu seçin.
6. Yardımcı malzemeyi ayrı faturalamayın. İplik, düğme, fermuar, tela ve astar fason bedelin içindedir.
7. Beyanı doğru döneme ve doğru beyannameye yapın. Alıcı 2 No'lu, atölye 1 No'lu beyannameyle; fatura sonraki ay kesilse bile işlemin yapıldığı döneme göre.
8. Mali müşavire onaylatın. Özellikle tam paket, karışık fatura, iade talebi ve fiyat veya kur farkı durumlarında.

Sonraki adımlar

Teklifi KDV hariç isteyin ve tevkifat uygulanıp uygulanmayacağını, faturada hangi satırların yer alacağını yazılı netleştirin. Termin, fire, ödeme ve fatura vadesi gibi maddeleri fason üretim sözleşmesine yazmanız önerilir; sözleşme için hukuki destek almalısınız, bu yazı hukuki danışmanlık değildir. Yeni atölye açıyorsanız KDV mükellefiyeti ve vergi dairesi kaydı için tekstil atölyesi nasıl açılır yazısına bakın. Aracı firmalarla çalışan atölyeler, aracılık hizmetinin de aynı tevkifata tabi olduğunu unutmamalıdır; iş bulma yolları için atölyeler için fason iş bulma yazısı yardımcı olur. Fason dikim yapan firmaları Fason Dikim firmaları sayfasından inceleyebilirsiniz.

Mevzuat değişebilir. Tebliğin güncel metnini GİB'den, 2027 fatura düzenleme sınırını, genellikle aralık sonunda yayımlanan yeni Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nden kontrol edin. Hesap örneği varsayımsaldır; kendi faturanızdaki KDV ve tevkifat kurgusu için mali müşavirinizin görüşünü alın, bu yazıyı vergi danışmanlığı yerine koymayın.