Konfeksiyon Atölyesi Maliyeti: Aylık Giderler, Kira, İşçilik ve Enerji

Konfeksiyon atölyesi maliyeti hangi kalemlerden oluşur?

Tablo, aylık giderleri türüne göre sıralar ve her kalemin rakamını nereden alacağınızı gösterir. Sabit ve değişken ayrımı önemlidir: sipariş azalsa da ücret, SGK primi, kira ve amortisman işler; yardımcı malzeme, nakliye, fazla çalışma ve elektriğin bir kısmı ise üretimle birlikte değişir.

İşçilik: asgari ücretten bordroya

Bir çalışanın işverene aylık maliyeti

İşçilik, rakamı resmî kaynaktan alınabilen tek büyük kalemdir. ÇSGB'nin 1 Ocak - 31 Aralık 2026 için yayımladığı tabloya göre brüt asgari ücret 33.030,00 TL, net ücret 28.075,50 TL'dir. İşverene maliyet (TL/ay):

İmalatta uygulanan 5 puanlık prim indiriminin dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 81/1-(ı) maddesi ile geçici 108. maddesidir; bu yazının tarihi itibarıyla 31 Aralık 2026'ya kadar geçerlidir ve bildirge ile prim borcu gibi şartlara bağlıdır. Şartlar, 10 çalışanlı hesap ve 2026 asgari ücret desteği tekstil atölyesi açmak yazısındadır. ÇSGB tablosu bilgi amaçlıdır ve asgari ücretli çalışanı varsayar; usta ve operatör ücretleri daha yüksek olabilir, bordronuzdaki rakamı kullanın.

Fazla çalışma, yemek ve servis

Genel çalışma süresi haftada en çok 45 saattir (İş Kanunu md. 63). Denkleştirme uygulanan haller dışında bu süreyi aşan çalışma fazla çalışmadır: her saat normal saat ücretinin %50 yükseltilmesiyle ödenir, yılda 270 saati aşamaz ve işçinin onayı gerekir (md. 41). Kısa terminli siparişte bu gideri teklife yansıtın. Yemek, servis ve yan haklar için kaynaklı sektör rakamı bulunamadı; sözleşmenizdeki taahhüdü kullanın.

Çalışılmayan ama ödenen günler: net çalışma süresi

Hafta tatili ve genel tatil günlerinde çalışılmasa da ücret tam ödenir (md. 46, 47); aylık ücretli işçide bu günler zaten aylık ücretin içindedir (md. 49). Yıllık ücretli izin, hizmet süresi 1-5 yıl (5 dahil) için 14 günden, 5-15 yıl arası için 20 günden, 15 yıl ve üzeri için 26 günden az olamaz; izin süresine rastlayan hafta tatili ve genel tatil günleri izinden sayılmaz (md. 53, 56).

Sonuç: ücret ve prim ödenirken makine durur. Fason tişört dikim fiyatları yazısındaki 11.700 dakika (45 saat × 52 hafta ÷ 12) izin ve tatil düşülmeden alınmıştı. Net süre şöyle bulunur (varsayımsal örnek):

Varsayımlar: haftada 6 gün, günde 7,5 saat (450 dakika); izin 14 iş günü (md. 53'ün en düşük süresi). 2026'da Pazar dışına denk gelen genel tatil 12 tam gün (1 Ocak, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 15 Temmuz, 29 Ekim, 20-21 Mart ve 27-30 Mayıs bayram günleri) ve üç yarım gündür (19 Mart ve 26 Mayıs arifeleri, 28 Ekim öğleden sonra). 22 Mart ve 30 Ağustos Pazar'a denk geldiği için düşülmedi; bayram süreleri ve saat 13.00 kuralı 2429 sayılı Kanun md. 1-2'ye, dinî bayram tarihleri Diyanet'in 2026 resmî tatil listesine göredir. Cumartesi çalışılmayan düzende 21 Mart ve 30 Mayıs'ı düşmeyin; rapor ve mazeret günlerini kendi kayıtlarınızdan ekleyin. Aynı ücretle dakika maliyeti 11.700 ÷ 10.668,75 = 1,0967 kat, yani yaklaşık %9,7 yükselir.

Kıdem tazminatı karşılığı

1475 sayılı Kanun'un yürürlükteki 14. maddesine göre kıdem tazminatı, kanunda sayılan ayrılış hâllerinde (örneğin emeklilik, işçinin haklı feshi) her tam hizmet yılı için 30 günlük ücret tutarında ödenir. Her ayrılışta doğmaz ama yükümlülük birikir: bir yıllık tazminatı 12'ye bölerek aylık karşılığı görürsünüz (asgari brüt ücret için 33.030 ÷ 12 = 2.752,50 TL; esas ücrete eklenen menfaatler ve tavan hariç). Kaydı mali müşavirinizle kurun.

Atölye kirası ve mekân giderleri

İşyeri kira artış oranı: üst sınır nasıl hesaplanır?

Konut ve çatılı işyeri kiralarında yenilenen kira dönemi için kira bedeli, bir önceki kira yılında TÜFE'nin (tüketici fiyat endeksi) on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemez; kural bir yıldan uzun süreli sözleşmelerde de geçerlidir. Sözleşmedeki artış daha düşükse o uygulanır; taraflar anlaşamazsa bedeli hâkim aynı sınırı aşmamak koşuluyla belirler (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 339, 344). Beş yıldan uzun süreli ya da beş yıldan sonra yenilenen sözleşmelerde ve sonraki her beş yılın sonunda ise yeni bedeli hâkim, emsal kira bedellerini de gözeterek belirleyebilir (md. 344/3); hukukçunuza danışın.

Hesap: üst sınır = mevcut kira × (1 + oran ÷ 100). Oranı TÜİK her ay Tüketici Fiyat Endeksi bülteninde "on iki aylık ortalamalara göre değişim" olarak yayımlar. Varsayımsal örnek (oran %30 kabul edilmiştir, güncel değer değildir): aylık kirası 60.000 TL olan bir atölyede üst sınır 60.000 × 1,30 = 78.000 TL olur. Hangi ayın bülteninin esas alınacağı kira yılınızın başlangıç ve bitiş tarihine bağlıdır; hesabı ilgili ay bülteniyle ve mali müşavirinizle doğrulayın.

Kullanma giderleri, güvence ve aidat

Sözleşmede aksi öngörülmemişse ya da aksine yerel âdet yoksa kiracı ısıtma, aydınlatma ve su gibi kullanma giderlerine katlanır (md. 341). Güvence (depozito) üç aylık kira bedelini aşamaz (md. 342). Kanuna göre "Kiracıya, kira bedeli ve yan giderler dışında başka bir ödeme yükümlülüğü getirilemez" (md. 346); bu yüzden sanayi sitesi ya da organize sanayi bölgesi (OSB) aidatının tutarını ve kapsamını sözleşmeye yazdırın.

Enerji: atölyenin elektrik, buhar ve ısıtma gideri

Elektrik yarı değişkendir: aydınlatma ve kompresör sipariş azalsa da sürer, makine tüketimi çalışma saatiyle düşer. En güvenilir veri son on iki ayın fatura geçmişidir (kWh ve TL ayrı). Yeni atölyede makine motorlarından tahmin edin:

Aylık kWh = Σ (motor gücü kW × yük oranı × aylık çalışma saati)

1 HP yaklaşık 0,75 kW'tır; yük oranı kaynaklı olmadığından varsayımdır. Örnek: 10 makine × 0,5 kW × %40 × 195 saat = 390 kWh; bu yalnızca dikiş makineleridir, ütü, buhar, kompresör ve aydınlatma ayrıca eklenir. Birim fiyat abone grubuna ve döneme göre değişir; tarifeleri Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) yayımlar ve değiştirebilir, güncel fiyatı faturanızdan ya da EPDK tarife sayfasından alın. Isıtma ve buhar gideri kazanın yakıtına (elektrik, doğal gaz vb.) bağlıdır; faturalarınızı kullanın.

Makine bakımı, yedek parça ve amortisman

Bakım ve yedek parça (iğne, bıçak, yağ) için kaynaklı bir oran bulunamadı; son on iki ayın servis ve satın alma kayıtlarını makine başına toplayıp planlı bakım ve arıza olarak ayırın.

Amortisman, makinenin bedelini faydalı ömrüne yayan gider kaydıdır; nakit çıkışı değildir ama yenileme için ayırmanız gereken payı gösterir: aylık pay = makine bedeli ÷ (faydalı ömür × 12). Vergi Usul Kanunu'na göre oranlar, faydalı ömürler dikkate alınarak Hazine ve Maliye Bakanlığı'nca ilan edilir (md. 315); amortisman kıymetin aktife girdiği yıldan başlar (md. 320). Makinenizin oranını mali müşavirinizle belirleyin. Yeni ve ikinci el makineyi kıyaslarken yalnız alış bedeline değil, amortisman ile bakım ve arıza payının toplamına bakın (Tekstil Rehberi'nin önerisi).

Muhasebe, iş sağlığı ve güvenliği, sigorta ve diğer sabit giderler

• Muhasebe: mali müşavir teklifinin hangi hizmetleri (defter, beyanname, bordro, e-fatura) kapsadığını yazdırın; referans olarak TÜRMOB'un hazırlayıp Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın onayladığı asgari ücret tarifesini sorun (3568 sayılı Kanun md. 36/f).
• İş sağlığı ve güvenliği: çalışanınız varsa 6331 sayılı Kanun kapsamındasınız. Kanunun 6. maddesine göre iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevi önce kendi personelinize verilir; gerekli niteliği taşıyan kimse yoksa bu hizmeti bir OSGB'den (ortak sağlık ve güvenlik birimi) ya da ÇASMER'den (çalışan sağlığı merkezi) satın alabilirsiniz. İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyeti çalışana yansıtılamaz (md. 4). Hizmet bedeli için kaynaklı tutar bulunamadı; teklif alın.
• Sigorta, haberleşme, yazılım lisansı: teklif ve sözleşmelerinizdeki tutarlar; yazılım seçimi için konfeksiyon yazılımları yazısına bakın.
• Yardımcı malzeme: dikiş ipliği, düğme, fermuar, tela gibi malzemeyi kimin sağlayacağını teklifte ve fason üretim sözleşmesinde yazdırın; atölye sağlıyorsa KDV Genel Uygulama Tebliği (I/C-2.1.3.2.7) bunları fason hizmet bedeline dahil sayar, ayrıca fatura edilmez.

Finansman ve nakit akışı

Fason fatura vadelidir; ücret, SGK ve kira ise tahsilattan önce ödenir. Aradaki açığı karşılayan işletme sermayesinin formülü tekstil atölyesi açmak yazısındadır. Nakit akışını iki şey daha kaydırır: ödeme vadesi ve gecikme sonuçları (Türk Ticaret Kanunu md. 1530) ile KDV tevkifatı; tevkifatlı faturada KDV'nin bir kısmını alıcı vergi dairesine öder, atölye yalnızca kalan kısmı tahsil eder (fason dikimde KDV tevkifatı). Kredi kefaleti için Kredi Garanti Fonu (KGF) programlarına, yeni kurulan işletmeler için Girişimci Destek Programı dahil KOSGEB tekstil desteği rehberine bakın; faiz ve vade farkını gider tablosuna finansman olarak yazın.

Genel gider payı nasıl hesaplanır? Gider tablosundan başabaş noktasına

Gider tablosunu doldurunca üç çıktı elde edersiniz: genel gider payı, net süreye göre dakika maliyeti ve başabaş hesabı için sabit gider toplamı. Aşağıdaki örnek yalnızca yöntemi gösterir.

Uyarı: Ücret satırı dışındaki rakamların tamamı varsayımdır; piyasa değeri, ortalama ya da önerilen oran değildir. Sizin değeriniz sütununa kendi rakamlarınızı yazın.

Kadro: 10 operatör (makinacı, overlokçu, reçmeci) ve 2 yardımcı personel (kesimci, ütü-paket elemanı). Hepsi asgari ücretli ve imalat indirimi şartlarının sağlandığı varsayılır (39.223,13 TL). Yemek, servis ve fazla çalışma örnekte yok; varsa operatör maliyetine ekleyin.

1. Genel gider payı = işçilik dışı giderler ÷ işçilik gideri = 226.446,26 ÷ 392.231,30 = %57,7. Yardımcı personeli işçiliğe katarsanız 148.000 ÷ 470.677,56 = %31,4 çıkar; toplam gider aynıdır. Oran tanıma bağlıdır: kendi payınızı bulun ve başkasının yüzdesini tanımsız kıyaslamayın.
2. Dakika maliyeti ve doluluk: 10 operatör × 10.668,75 dakika = 106.687,5 dakika kapasite vardır; tüm giderler sabit sayılırsa dolu dakika başına maliyet şöyle değişir.

Doluluk, kapasitenin siparişle dolu kısmıdır; verimlilik (üretilen standart dakika, SMV ÷ harcanan dakika) ayrı bir düzeltmedir. Tüm giderleri içeren bu dakika maliyetini, genel gider payının ayrıca eklendiği bir fiyat formülüne koymayın; giderleri iki kez saymış olursunuz. Örnekte bütün giderler sabit sayıldığı için başabaş formülündeki sabit gider 618.677,56 TL'dir; kendi tablonuzda yardımcı malzeme, nakliye ve fazla çalışma gibi değişken kalemleri ayırın. En iyi referans atölyenizin kendi on iki aylık gider geçmişidir.

Devren konfeksiyon atölyesi alırken gider kontrolü

Devren atölye ilanı, devirle hangi giderlerin ve yükümlülüklerin size geçeceğini kendiliğinden göstermez. Bu yazının tarihi itibarıyla mevzuattan doğrulanabilen noktalar şunlardır:

• Kira. Kiracı, kiraya verenin yazılı rızası olmadan kira ilişkisini devredemez; işyeri kiralarında kiraya veren haklı sebep olmadıkça rızayı vermekten kaçınamaz. Devreden kiracı, kira sözleşmesinin bitimine kadar ve en fazla iki yıl devralanla birlikte müteselsilen sorumludur (6098 sayılı Kanun md. 323). Alt kira ve kullanım hakkının devri de yazılı rıza ister (md. 322).
• Çalışanlar. İşyeri ya da bir bölümü hukukî bir işlemle devredilirse devir tarihindeki iş sözleşmeleri bütün hak ve borçlarıyla devralana geçer. Devirden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan birlikte sorumludur; devredenin sorumluluğu devirden itibaren iki yılla sınırlıdır (4857 sayılı Kanun md. 6). İşlemiş kıdem tazminatından da iki işveren sorumludur; devredenin sorumluluğu işçiyi çalıştırdığı süre ve devir tarihindeki ücretle sınırlıdır (1475 sayılı Kanun md. 14).
• Vergi, SGK ve makine borçları. Bu konuda hukukî sonuç yazmıyoruz; makinelerin rehin ve ödeme durumuyla birlikte mali müşavir ve avukatla borç araştırması yaptırın.

Kontrol listesi:

1. Son on iki ayın elektrik, su ve ısıtma faturaları (kWh ve TL).
2. Kira sözleşmesi, artış maddesi, güvence, aidat ve kiraya verenin yazılı rızası.
3. Personel listesi: kıdem, ücret ve kullanılmamış izin.
4. Makine listesi, bakım kayıtları ve ödeme durumu.
5. Mevcut fason müşteriler, vadeler ve bekleyen siparişler; tek müşteriye bağımlılığı ölçün.
6. Açık borçlar: tedarikçi, vergi, SGK, banka.
7. Devredenin son on iki aylık gider tablosunu bu yazıdaki tabloyla satır satır karşılaştırın.

Gider tablosunu her ay güncelleyin

Tabloyu her ay gerçek faturalarla güncelleyin; genel gider payını ve net dakika maliyetini en az üç ayda bir yeniden hesaplamanızı öneririz. Günlük hedefi ve kapasite doluluğunu atölye şefiyle birlikte izleyin. Kapasiteniz boş kalıyorsa gider kısmadan önce iş arayın: atölyeler için fason iş bulma yazısı kapasite kartından teklife yolu anlatır. Fason iş yaptıracaksanız ya da atölye arıyorsanız Fason Dikim firmaları sayfasına, makine için Dikiş Makineleri sayfasına bakabilirsiniz.