İçeriğe geç

Tekstil Sözlüğü · Terim

Termin nedir?

Termin, tekstil ve hazır giyim siparişlerinde teslim tarihini ya da siparişten teslime tanınan süreyi anlatan sektör terimidir; süre karşılığı İngilizcede lead time’dır. TDK sözlüğü sözcüğü yalnızca “randevu” diye kaydeder.

Kısaca

  • Termin, hazır giyimde siparişin teslim edilmesi gereken tarihi ya da siparişten teslime tanınan süreyi anlatır; TDK sözlüğü “termin”i yalnızca “randevu” diye kaydeder.
  • Sözleşmede termin hangi anı sayıyorsa o yazılmalıdır: atölyeden sevke hazır çıkış mı, alıcının deposuna varış mı?
  • Termin tarihi teslim edilmesi gereken gündür; termin süresi siparişten o güne tanınan süredir ve İngilizcede lead time diye geçer.
  • Termin süresi için tek bir rakam yoktur; süre ürüne, kumaşa ve kapasiteye göre değişir ve Türkiye için resmî bir ortalama termin istatistiğine rastlanmadı.
  • Termin teslim zamanını anlatır; TDK’nin “sağlama, elde etme” diye kaydettiği temin ise bir malın sağlanmasıdır.

Termin, tekstil ve hazır giyimde bir siparişin alıcıya teslim edilmesi gereken son tarihi ya da siparişten o tarihe kadar tanınan süreyi anlatan sektör terimidir. Termin siparişle birlikte belirlenir: üretici, alıcının istediği tarihi ve kendi kapasitesini gözeterek termin verir; terim teklifte ve sözleşmede teslim koşullarının parçasıdır. TDK sözlüğü “termin”i yalnızca “randevu” karşılığıyla kaydeder; sipariş anlamı sektör dilidir. İngilizcede süre için lead time, tarih için delivery date denir.

Termin ne demek? TDK anlamı ve tekstildeki kullanımı

TDK Güncel Türkçe Sözlük, 16 Ekim 2026 itibarıyla “termin”i Almanca Termin kökenli bir isim olarak kaydeder ve tek anlam verir: “randevu”. Siparişin teslim zamanı anlamı TDK'de ayrı kayıt olarak görünmez; bu anlam sektör kullanımıdır. Akademik bir çalışmada da aynı kullanım görülür: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi'ndeki bir çalışma, termini siparişin müşteriye teslimatı için belirlenen tarih diye ifade eder (Dulkadir, 2022, s. 1327).

Hazır giyimde sipariş termini neyi ifade eder?

Sipariş termini, siparişle birlikte yazılan teslim zamanıdır; atölye ya da fabrika ürünleri bu zamana kadar teslim etmeyi üstlenir. Asıl soru, terminin hangi anı saydığıdır: ürünlerin atölyeden sevke hazır çıkması ile alıcının deposuna ulaşması arasında günler olabilir. Fason üretim sözleşmesi rehberi, bu noktanın sözleşmeye yazılmasını önerir; kumaşı alıcı veriyorsa terminin kumaşın atölyeye varış tarihine bağlanmasını ve kumaş ya da onay gecikirse terminin aynı süre uzamasını da ekler.

Satış sözleşmesine FOB gibi bir Incoterms kuralı yazılmışsa teslimdeki görev, maliyet ve risk paylaşımı o kurala göre okunur; ICC bu kuralları satıcıdan alıcıya malın tesliminde görev, maliyet ve riskleri açıklığa kavuşturan kurallar diye tanıtır. Terminin varışı kapsadığı bir örnek: Dulkadir'in incelediği Malatya'daki iplik işletmesinde termin tarihi müşteriye varışı da kapsar; ürün, teslim yerine ulaşım süresi hesaplandığı için terminden 2 gün önce depoda ambalajlı bekletilir (s. 1330–1331).

Termin tarihi, termin süresi ve lead time

Kavram Anlamı İngilizce Örnek cümle (varsayımsal)
Termin tarihi Siparişin teslim edilmesi gereken gün delivery date, deadline “Termin tarihi 15 Nisan.”
Termin süresi Siparişten teslime tanınan süre lead time “Termin süresi 45 gün.”
Gerçekleşen teslim tarihi Ürünün gerçekte teslim edildiği gün actual delivery date “Ürün terminden 3 gün sonra teslim edildi.”

Tarih ve süre birbirinden hesaplanır. Dulkadir'in iplik işletmesi verisinde bir sipariş 5 Temmuz 2020'de verilmiş, termin 15 Temmuz'a yazılmış, ürün 18 Temmuz'da teslim edilmiştir (Tablo 1): termin süresi 10 gün, gecikme 3 gündür (hesap Tekstil Rehberi'ne aittir). İngilizcede süre karşılığı lead time'dır; Thygesen Apparel (tedarikçi blogu) bunu siparişin verildiği andan teslime kadar geçen toplam süre diye tanımlar ve malzeme temini, tasarım, numune, seri üretim, kalite kontrol ve sevkiyat gibi adımları kapsama alır (27 Mayıs 2025).

Termin mi temin mi? Termin, temin ve vade farkı

“Termin mi temin mi?” ve “termin süresi mi temin süresi mi?” Google otomatik tamamlamada önerilen sorgulardır (16 Ekim 2026): sözcükler benzer, anlamlar ayrıdır.

Sözcük TDK kaydı Tekstil ticaretinde anlamı
Termin “randevu” (Almanca Termin) Siparişin teslim tarihi ya da süresi
Temin “Sağlama, elde etme” (2. anlam) Bir malın sağlanması; sözcük anlamıyla temin süresi, kumaş gibi bir malın sağlanma süresidir
Vade “Bir işin yapılması veya bir borcun ödenmesi için tanınan süre; mühlet” Bir işin ya da ödemenin süresi; sözleşmede “ödeme vadesi” gibi neyin vadesi olduğu yazılır

Temin ve vade satırlarındaki tekstil anlamları TDK tanımlarına dayanan Tekstil Rehberi değerlendirmesidir. Otomatik tamamlamadaki sorgular iki sözcüğün karıştırıldığını gösteriyor; sözleşmede ve takip tablosunda hangi sözcüğü hangi anlamda kullandığınızı bir cümleyle yazın.

Termin nasıl hesaplanır? Süreye neler girer?

Termin yalnızca dikim süresi değildir: numune onayı, kumaş ve aksesuarın sağlanması ya da atölyeye varışı, pastal ve kesim, dikim, ütü-paket, kalite kontrol ve sevkiyat terminin içine girebilir; hangilerinin sayıldığı terminin nasıl tanımlandığına bağlıdır. Dulkadir, teslim tarihini etkileyen etkenler arasında makine verimini, çalışan performansını, malzeme durumunu ve diğer siparişleri sayar (s. 1324). Aşamaların sırası için hazır giyim üretim aşamaları, kapasite formülü ve varsayımsal hesap örneği için fason üretim rehberi yazılarına bakın. Planlamayı üretim planlamacı, fason işte izlemeyi fason takip elemanı yürütür.

Termin süresi geçerse ne olur?

İşletmeler arası siparişte sonucu önce sözleşme belirler: gecikme cezası ve üst sınırı, mücbir sebep ve markanın kendi gecikmesinde (kumaş, onay) terminin uzaması sözleşmeye yazılmalıdır. Sözleşmede hüküm yoksa kanunun, özellikle 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri devreye girer; oran ve madde ayrıntıları fason üretim sözleşmesi yazısındadır. Bu bilgi genel niteliktedir ve bu yazının tarihi (16 Ekim 2026) itibarıyla geçerlidir; somut durumunuz için avukatınıza danışın. Tüketicinin internetten aldığı ürünün teslim süresi bu maddenin konusu değildir.

Sık sorulan sorular

Termin tarihi ile termin süresi aynı mı?

Hayır. Termin tarihi teslim edilmesi gereken gündür; termin süresi siparişten o güne kadar tanınan süredir. Varsayımsal örnek: 10 Mart'ta verilip 25 Mart'a terminlenen siparişte tarih 25 Mart, süre 15 gündür.

Termin ile temin arasındaki fark nedir?

Termin teslim zamanıdır. TDK'nin “sağlama, elde etme” diye kaydettiği temin ise bir şeyin sağlanmasıdır; kumaşın sağlanma süresi temin süresi, siparişin teslim günü termindir.

Terminin İngilizcesi nedir?

Termin süresi için lead time, termin tarihi için delivery date ya da deadline kullanılır. Yurt dışı alıcıyla yazışırken sürenin başlangıç ve bitiş noktasını da yazın.

Termin süresi kaç gün olur?

Tek bir rakam yoktur; ürün, kumaşın hazır olup olmaması, numune onayı ve atölyenin kapasitesi süreyi değiştirir. Bu madde hazırlanırken (16 Ekim 2026) Türkiye için resmî bir ortalama termin istatistiğine rastlanmadı; süreyi, başlangıç ve bitiş noktasıyla birlikte teklife yazdırın.

Kaynaklar (7)

  1. TDK Güncel Türkçe Sözlük, “termin” maddesi (erişim: 16 Ekim 2026)
  2. TDK Güncel Türkçe Sözlük, “temin” maddesi (erişim: 16 Ekim 2026)
  3. TDK Güncel Türkçe Sözlük, “vade” maddesi (erişim: 16 Ekim 2026)
  4. Berkant Dulkadir, Ürün Siparişi Termin Programının Karar Destek Sistemleriyle Planlanması, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(4), 1324–1337, Aralık 2022 (s. 1324, 1327–1331, 1335; Malatya'da bir iplik işletmesi; erişim: 16 Ekim 2026)
  5. ICC, Incoterms® rules (erişim: 16 Ekim 2026)
  6. Thygesen Apparel, What is Lead Time in The Garment Industry and Factors Affecting It?, 27 Mayıs 2025 (tedarikçi blogu; erişim: 16 Ekim 2026)
  7. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, Resmî Gazete 4 Şubat 2011, sayı 27836 (mevzuat.gov.tr; erişim: 16 Ekim 2026)

Yazar ve doğrulama

Yazan

Nihan Özkan

Terminoloji ve Sözlük Editörü

Nihan Özkan, Tekstil Rehberi'nin terminoloji ve sözlük editörüdür. Tekstil sözlüğünü yönetir; tanımların tutarlı, Türkçe ve İngilizce karşılıkların doğru ve ilgili terimlerin birbirine bağlı olmasını sağlar.

Nihan Özkan tarafından hazırlanan içerikler

Doğrulayan: Gizem Polat

Bu içerik Tekstil Rehberi yayın ekibince hazırlandı. Rakamlar, tarihler ve kaynaklar yayından önce doğrulama editörümüz tarafından birincil kaynaklardan kontrol edildi.

Bir hata fark ederseniz bize yazın: [email protected] Nasıl çalışıyoruz? →