Reçme nedir?

Reçme, iki ya da üç iğneyle ön yüzde paralel düz sıralar, arka yüzde lüper ipliğinden kaplama dikişi oluşturan, kenarın üzerinden ilmek atmayan esnek bir dikiştir; İngilizcede coverstitch denir. Örme giysilerde etek, kol ağzı ve paça kıvırmada, bant ve lastik takmada işe yarar; MEB’in mesleki eğitim modülüne (MEGEP) göre kumaşın kenarında olduğu gibi orta bölümlerinde de atılabilir.

Reçme ne demek? Coverstitch karşılığı

“Reçme”, hem dikişin hem makinenin adıdır; MEGEP’in modülü “reçme dikişi” ve “reçme makinesi” terimlerini birlikte kullanır. TDK Güncel Türkçe Sözlük’te “reçme” için kayıt bulunmuyor (arama: 16 Ekim 2026). İngilizce karşılığı coverstitch’tir; Juki ve Pegasus katalogları makineleri bu adla gruplar, Coats ise “coverseam” der.

Reçme dikişi nedir, nasıl görünür?

Reçme dikişini iki ya da üç iğne oluşturur: iğne iplikleri kumaşın içinden geçip altta tek bir lüper ipliğiyle bağlanır. İğne sayısı kadar paralel düz sıra ön yüzde, kaplama dikişi arka yüzde görünür; üst kapama (karyoka ya da serici) ipliği eklenirse ön yüz de kaplanır (MEGEP, s. 5 ve 7). Coats, American & Efird ve AMANN’ın sınıflamasına göre 406 ve 407 zincir dikişin (401) türevi olarak 400 sınıfında, üst kapama ipliği eklenen 602, 605 ve 607 ise 600 sınıfındadır. Dört iğneli 607, aşağıda anlatılan flatlock dikişidir.

Kaynaklar: Coats; American & Efird; MEGEP, s. 15–16.

Reçme makinesi nedir, ne işe yarar?

Reçme makinesi, reçme dikişini atan ve örme giysinin etek, kol ağzı, bant ve lastik işlerini bitiren dikiş makinesidir. MEGEP'in modülü bu makineleri dört iş grubunda anlatır:

Kaynak: MEGEP, s. 5–6 ve 19. Bıçak sütunu yalnız modülün andığı bıçakları gösterir.

Juki’nin 2026 kataloğu makineleri düz yataklı ve silindir yataklı diye ayırır; silindir yatak kol ağzı ve manşet gibi tüp biçimli parçalar içindir (s. 38–42). Ev tipinde reçme dikişi, bazı overlok makinelerinin dönüştürülmesiyle ya da ayrı makineyle atılır (Baker, 2020).

Makine ve servis firmaları için dikiş makineleri, makine servisi ve ikinci el makine sayfalarına bakın.

Reçme dikişi nerede kullanılır?

Reçmenin başlıca işi, esnek örme kumaşlarda etek, kol ağzı ve paça kıvırmak, bant ve lastik takmaktır (MEGEP). MEB’in tişört modülü etek ucu ve kol ağzı temizlemede overlok, ribana ve reçmeyi sayar; reçmeyi “en çok tercih edilen ve kullanılan bir teknik” diye anar ve esneme olacağı için payların kumaşın esneme oranına göre eksiltilmesini ister (Tişört Dikimi, s. 31 ve 34).

Teklifte ve siparişte yalnız “reçme” yazmak yetmez. MEB’in örnek tişört föyü makineyi ve iplik sayısını belirtir (“4 iplik overlok”; Tişört Dikimi, s. 4); reçmeli işlerde de dikiş numarasını, iğne sayısını ve üst kapama ipliği olup olmadığını yazdırın, çünkü bunlar görünümü, iplik tüketimini ve makine seçimini belirler. Örnek: MEB’in reçme modülüne göre etek ucu kıvırmada 2 iğneli reçme, lüperle birlikte 3 iplikle çalışır; üst kapama ipliği eklenirse 4 iplik gerekir (Reçme, s. 15–16).

Reçme ile overlok farkı nedir?

Kaynaklar: MEGEP; American & Efird; Baker (2020); Juki.

Pratik sonuç: etek ucu reçmeyle bitiriliyorsa o kenara ayrıca overlok çekilmez; reçmenin arka yüzü iki zincir dikiş arasında overlok benzeri bir görüntü bırakır (MEGEP, s. 6). Bu makinelerde overlokçu ve reçmeci çalışır; tam karşılaştırma için sanayi dikiş makinesi çeşitleri rehberine bakın.

Reçme, flatlock ve interlock aynı şey mi?

• Flatlock (flatlok): Reçmenin eş anlamlısı değil; coverstitch ailesinin 600 sınıfında, dört iğneli ayrı bir dikiştir. Flatlock ya da flatseamer makineleri 607 dikişini atar: dört iğne, bir üst kapama ve bir alt lüper ipliğiyle bindirmeli ya da uç uca yassı birleştirme yapılır (Nemeša, 2023). Coats’a göre 607, eski 606 flatlock dikişinin yerini büyük ölçüde almıştır. MEGEP’in reçme modülü ise 2–3 iğneli makineleri anlatır. Türkçe iş ilanlarında “flatlok operatörü” adı reçme operatörü için de kullanılabilir.
• İnterlok: Önce bir örme kumaşın adıdır. Makine tarafında Pegasus, “Coverstitch (Plain seaming)” grubundaki makineleri “interlock stitch machines” diye listeler; Nemeša (2023) da 607 atan dört iğneli bir makine tipine “interlock” der. Teklifte “interlock” geçerse önce kumaş mı makine mi olduğunu, makineyse hangi dikişi attığını sorun.

Sık sorulan sorular

Reçmenin İngilizcesi nedir?

Coverstitch. Makineye coverstitch machine denir; Coats aynı dikişleri coverseam diye anar.

Etek reçme ne demek?

MEGEP'in dört reçme grubundan biridir: esnek ve likralı kumaşta etek, kol ağzı ve paça kıvrımını diken makinedir. Sola bıçak eklenirse kıvrım fazlası da kesilir.

Flatlock reçme midir?

Eş anlamlı değil. Flatlock, coverstitch ailesinin 600 sınıfında dört iğneyle atılan yassı birleştirme dikişidir (607); MEGEP’in anlattığı reçme makineleri ise iki ya da üç iğnelidir. İlanda ya da teklifte “flatlok” geçerse dikiş numarasını sorun.