Ne (İngiliz Pamuk Numarası) nedir?

Ne, İngiliz pamuk numarasıdır (English cotton count): 1 libre iplikte kaç tane 840 yardalık çile (hank) bulunduğunu gösterir. Ne 30 bir iplikte 1 librede 30 hank, yani 25.200 yarda iplik vardır. Ne uzunluk esaslı (dolaylı) bir sistemdir: numara büyüdükçe iplik incelir, yani Ne 40, Ne 20'den incedir. Pamuk ve pamuk karışımı iplikler için kullanılır (Cotton Incorporated, TRI 1014).

Ne nasıl hesaplanır?

Ne = iplik uzunluğu (hank) ÷ iplik ağırlığı (libre). 1 hank 840 yarda (yaklaşık 768 m), 1 libre 453,6 g'dır (Çukurova Üniversitesi deney föyü). Cotton Incorporated'ın örneğiyle: 24 numara bir iplikte 1 librede 24 × 840 = 20.160 yarda vardır.

Ne 30/1 ve Ne 20/2 nasıl okunur?

Pamuk sisteminde yaygın yazımda eğik çizginin solundaki sayı tek katın numarası, sağındaki sayı kat sayısıdır. Ne 30/1, tek kat Ne 30 ipliktir. Ne 20/2, her katı Ne 20 olan iki katlı iplik demektir. Büküm etkisi ihmal edilirse katlı ipliğin numarası, katların numaralarının terslerinin toplamından bulunur: 1/N = 1/N₁ + 1/N₂ (TRI 1014; Çukurova deney föyü). Ne 20/2 için bu, kalınlık olarak yaklaşık Ne 10 tek kata karşılık gelir. Cotton Incorporated'ın örneğinde iki Ne 40 iplik katlandığında 40/2 yazılır ve iplik Ne 20/1'e denk olur (ISP 1006).

TRI 1014 bir uyarı da ekler: bazı sistemlerde yazılan sayı bir katın, bazılarında bütün katlı ipliğin numarasıdır. Şartnamede sistemin adını ve hangi sayıyı kastettiğinizi açıkça yazın: "Ne 30/1", "Ne 20/2".

Ne'den tex, Nm ve denyeye çevirme

Ne ile tex, Nm ve denye arasında dönüşüm tek bir katsayıyla yapılır (TRI 1014, Tablo 2): tex = 590,5 ÷ Ne, Nm = 1,693 × Ne, denye = 5.315 ÷ Ne. dtex cinsinden değer, tex değerinin 10 katıdır.

Katsayılar yuvarlanmıştır. 1 hank = 840 yarda (768,096 m) ve 1 libre = 453,59237 g alındığında tam katsayılar yaklaşık 590,54 ve 1,6934 çıkar; ISP 1006 aynı ilişkiyi "590,54 ÷ tex = Ne" ve "Nm ÷ 1,69336 = Ne" olarak verir. Tablo tam katsayıyla hesaplanıp yuvarlanmıştır; yuvarlak katsayılarla hesaplarsanız son hanede küçük farklar görebilirsiniz. Çukurova Üniversitesi'nin föyü, hesaplanan iplik numarasının tamsayıya yuvarlanarak yazılmasını ister (47,5 çıkan iplik Ne 48 diye yazılır); dönüştürülmüş değeri şartnamede "yaklaşık" diye işaretleyin.

Ne ile karıştırılan numaralar

• Nm (metrik numara): 1 gram iplikteki metre sayısıdır. Ne ile aynı yönde (büyük sayı ince iplik) çalışır ama birimi farklıdır: Ne 30 yaklaşık Nm 50,8'dir. Nm 30 iplik 33,3 tex, Ne 30 iplik 19,7 tex eder; yani Nm 30 iplik metre başına yaklaşık 1,7 kat daha ağırdır. Teklifte yalnızca "30/1" yazılırsa iplik yanlış okunabilir.
• Tex ve denye: Ağırlık esaslı (direkt) sistemlerdir; numara büyüdükçe iplik kalınlaşır. Ne ve Nm'nin tersine çalışırlar (TRI 1014).
• Diğer hank uzunlukları: Kamgarn yünde hank 560 yardadır; aynı iplik kamgarn sisteminde pamuk numarasının 1,5 katı değer alır (TRI 1014). Ne yalnızca pamuk sistemindeki (840 yarda) numaradır; bu yüzden numarayı her zaman sistemin adıyla birlikte yazın.

Belirtilen numara ile ölçülen numara

Teklifteki numara ile ipliğin ölçülen numarası birebir aynı çıkmayabilir. Dönmez (2008), Ne 30 olarak belirtilen bir penye pamuk ipliğinde on ölçümde Ne 28,37 ile Ne 28,84 arasında değerler bulmuştur (ortalama Ne 28,57; TS 244'e göre). Bu tek bir çalışmadır ve genelleme sayılmaz; ama numaranın yanına ölçüm yöntemini ve toleransı yazmanın nedenini gösterir.

Örme kumaşta Ne

Aynı gramaja, ince iplik daha sık ya da kalın iplik daha gevşek örülerek ulaşılabilir; ince iplik daha pahalıdır (ISP 1009). Ölçülmüş bir örnek: 28 E makinede örülen, taranmış Ne 30/1 ring iplikli %100 pamuk süprem, ham durumda yaklaşık 135 g/m², tam relakse durumda yaklaşık 176 g/m² gelir (ISP 1009, Tablo I). Gramajı tek başına iplik numarası belirlemez; ilmek uzunluğu ve makine inceliği de etkilidir. Hesaplama ve şartname örnekleri için iplik numarası hesaplama rehberine bakın; pamuk ipliği tedarikçilerini pamuk iplik firmaları kategorisinde bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Ne 30 kaç tex eder?

Yaklaşık 19,7 tex: 590,5 ÷ 30. Aynı iplik yaklaşık Nm 50,8 ve yaklaşık 177 denyedir.

Ne ile Nm aynı mıdır?

Hayır. Ne, 1 libredeki 840 yardalık çile sayısıdır; Nm, 1 gramdaki metre sayısıdır. Ne 30 yaklaşık Nm 50,8'e denk gelir. Aynı sayıyı iki sistemde okumak, metre başına iplik ağırlığında yaklaşık 1,7 katlık fark yaratır.

Ne numarası büyüdükçe iplik kalınlaşır mı?

Hayır, incelir. Ne uzunluk esaslı olduğu için sayı büyüdükçe 1 libreye sığan iplik uzunluğu artar. Tex ve denyede ise sayı büyüdükçe iplik kalınlaşır; bu yüzden iki farklı sistemdeki sayıları doğrudan karşılaştırmayın.