Karde İplik nedir?

Karde iplik, açma ve temizlemeden sonra tarak (kard) makinesinden geçirilen, ancak tarama (penyeleme) uygulanmayan pamuktan eğrilen ipliktir. Cotton Incorporated'ın ring iplik karşılaştırmasında karde iplik, penyeye göre daha az düzgün, daha tüylü ve daha kaba numaralıdır; işlem maliyeti ise daha düşüktür. Karde bir eğirme sistemi değil, lif hazırlığı terimidir: karde iplik ring ya da open-end sistemiyle eğrilebilir.

Karde iplik nasıl üretilir?

Cotton Incorporated'ın akış tablosunda karde ring iplik şu adımlardan geçer: balya besleme, açma, temizleme, harmanlama, tarak, çekim (iki geçiş), fitil, ring eğirme ve bobinleme (ISP 1006, s. 1). Tarak, telli silindirlerle lifleri tek tek ayırır; çöpü, kısa lifi ve nepsi ayıklamak üzere tasarlanmıştır, lifleri bir ölçüde paralelleştirir ve şerit (sliver) hâline getirir (ISP 1006, s. 3; Textile Yarns, s. 7).

Penye hattında bu adımlara ön çekim, vatka sarma ve tarama eklenir; karde hatta yoktur. Pamuk liflerinin hepsi taraktan geçer, penye ipliğe girenler dahil (Textile Yarns, s. 7). Yani karde ipliği ayıran tarak görmesi değil, tarama görmemesidir. Open-end eğirmede aynı hazırlığın ardından fitil ve ayrı bobinleme adımı yoktur (ISP 1006, s. 1 ve 6).

Karde ipliğin özellikleri

Cotton Incorporated karde ve penye ring ipliği karşılaştırır (Textile Yarns, s. 11). Tablo yönü gösterir; farkın büyüklüğünü kaynak vermez. Karde ipliğin penyeye göre durumu:

• Düzgünlük: Daha az düzgündür; nepsi ve çöp daha çok, lif paralelliği daha azdır.
• Mukavemet ve büküm: Mukavemet daha düşüktür. Kısa lifler ayıklandığı için penye iplik karde ipliğe göre daha düşük bükümle eğrilebilir (ISP 1006, s. 4); benzer mukavemet için daha az büküm aldığından daha yumuşak ve daha az torklu olur (Textile Yarns, s. 10). Büküm arttıkça iplik güçlenir ama sertleşir ve torku artar (ISP 1006, s. 5).
• Yüzey: Daha tüylü, çapı daha kalın, parlaklığı daha azdır; penye ipliğin boncuklanma ve lif dökme eğilimi daha düşüktür (Textile Yarns, s. 10-11).
• Numara: Daha kaba numaralardadır; ince numaralar yalnız karde lifle eğrilemez (Textile Yarns, s. 10).
• Maliyet: Tarama ek işlem ve atık demektir; taranmış pamuk karde pamuktan pahalıdır (NPTEL). Kaynaklar fiyat farkının büyüklüğünü vermez.

Kullanım alanları

Kaynaklar karde ring iplik için bağlayıcı bir ürün ve numara tablosu vermez. CottonWorks, taramanın bazı iplik numaraları ve ürün performans standartları için gerekebileceğini, başka ürünlerde ise bir fiyat kararı olabileceğini yazar; ikinci grupta karde iplik, işlem maliyeti düşük seçenektir. Karahan (2007), havlu (terry) kumaşların dinamik su emmesini incelediği çalışmada 29,5 tex ring-karde iplikli kumaşın, 29,5×2 tex (iki katlı) ring-karde ve open-end iplikli kumaşlardan daha hızlı su emdiğini bildirir. 29,5 tex yaklaşık Ne 20'dir (590,54 ÷ 29,5 ≈ 20,0; ISP 1006, s. 8). Havlu iplik seçimi için kaliteli havlu nasıl anlaşılır yazısına bakın.

Olağan open-end iplik de kardedir: akış tablosunda open-end için tarama adımı yoktur. Cotton Incorporated open-end ipliğin iç giyim, çorap, denim, kazak ve dış giyimde kullanıldığını yazar (Textile Yarns, s. 20).

Karde ile karıştırılan terimler

Karışmaması için "taranmış" yalnız penye iplik için kullanılır; karde iplikte tarama değil, tarak vardır. Üç terimin ürüne göre karşılaştırması için penye, karde ve open-end iplik farkı yazısına bakın.

Teklifte nasıl yazılır?

Lifi, lif hazırlığını, eğirme sistemini ve numarayı ayrı yazın: "%100 pamuk, Ne 20/1 karde ring iplik". Numarayı başka sisteme çevirmek için iplik numarası hesaplayıcıyı kullanın. "Penye" denen iplikte tam mı kısmen mi taranmış olduğunu sorun; düzgünsüzlük, iplik hatası ve tüylülük değerlerini yazılı isteyin. Pamuk ipliği üreticilerini pamuk iplik firmaları kategorisinde bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Karde iplik taranmış iplik midir?

Hayır. Karde iplik tarak (kard) makinesinden geçer ama tarama (penyeleme) uygulanmaz; taranmış iplik penye iplik demektir. Pamuk liflerinin hepsi taraktan geçtiği için "tarak görmüş" ifadesi ikisini ayırmaz (Textile Yarns, s. 7).

Karde iplik kötü iplik midir?

Hayır; farklı özellikler sunar. Cotton Incorporated'a göre penye iplik daha düzgün, daha mukavemetli ve daha az tüylüdür, karde ipliğin işlem maliyeti ise daha düşüktür. Kararı ürünün numarası ve performans beklentisi belirler.

Karde iplik hangi numaralarda eğrilir?

Cotton Incorporated, taramanın yalnız karde lifle eğrilemeyen daha ince numaralara olanak verdiğini yazar. NPTEL'e (IIT Delhi) göre tarama kaba ve orta numaralarda isteğe bağlı, ince numaralarda şarttır. Kaynaklar karde iplik için sayısal bir üst numara sınırı vermez; hedef numarada numune ve kalite raporu isteyin.