Remayözcü nedir, ne iş yapar?

Remayözcü, triko ve düz örme hazır giyimde örülmüş parçaları remayöz makinesinde ilmek ilmek birleştirir; MEB'in remayöz modülü makineyi kullananlara remayözcü der (MEB, 2013). Parçaların ilmekleri makinenin maylarına (çelik iğnelerine) tek tek takılır, makine bunları zincir dikişle bağlar; bu dikiş gerdirilmeye karşı esner. İş ilanlarında aynı iş için “remayöz operatörü” adı da görülür.

Ne iş yapar?

Remayözcü, triko makinacısının düz örme makinesinde ürettiği parçaları yaka, bant, pat, cep, yan dikiş ve lastik gibi yerlerde birleştirir (MEB, 2013, s. 9). İşin özü may takibidir: düz örme parçada ilmeklerin oluşturduğu dikey sıraya “may” denir ve birleşen iki parçada aynı may izlenir, böylece görüntü bozulmaz (s. 27–28).

Remayöz makinesi nasıl kullanılır?

MEB modülünün uygulama adımları şöyle özetlenebilir:

1. Asıl dikişten önce fire kumaşta deneme dikişi atılır, dikiş ayarı kontrol edilir.
2. Kumaş sağdan sola maylara takılır; takip edilecek may kenardan yaklaşık 1–1,5 cm içeriden belirlenir, kumaş esnetilmez ve yedirilmez. İlk parça düz yüzünden, ikincisi ters yüzünden takılır.
3. Kafa, baskı koluyla kilit sistemi devreye alınarak kumaşın başlangıç noktasına getirilir, kilitlemeden hareket ettirilmeye çalışılmaz; siperler kapatılır, çevirme koluyla çağanozun iğne üzerindeki iplik halkasını alması sağlanır.
4. Pedala basılarak dikilir; kumaşın sonunda ayak pedaldan çekilir, maylarda kumaş yokken dikim yapılmaz.
5. Bitince iğne en alta getirilir, siperler açılır, kumaş sağdan sola maylardan çıkarılır, iplik uçları biraz uzatılıp kesilir (s. 12–14, 19, 28, 30).

Remayöz makinesiyle yaka, bant ve cep nasıl takılır?

Bantta ilmek kaçığı olmasın diye her ilmek maylara tek tek takılır; 2x1 bantta may atlanır ya da aynı mayın üzerine birden fazla ilmek takılırsa dikiş bozuk görünür (s. 29). Fermuar ve ilik düğme yerlerinde kullanılan kalın tik-tak bant, birleşimde kalınlık yapmasın diye en kenardaki ilmek çubuğundan takılır. Desenli parçalarda desenlerin birbirini tutması gerekir (s. 28). Yaka ya da cep gibi giysinin ön yüzünden görünecek bir dikişte zincir dikiş kumaşın tersine gelecek biçimde atılır (s. 19). MEB'in 2021 MESEM programında yaka dikimi ayrı bir modüldür; bedene takılan yaka remayöz makinesinin kullanma talimatına göre çalışılır (MEB, 2021, s. 61).

Remayöz makinesi arızaları: dikiş atlıyor, iplik kopuyor, iğne kırılıyor

İş bitiminde makine temizlenip yağlanır (s. 62–63). Servis ve yedek parça için tekstil makine servisi rehberine bakın.

Kullandığı makineler

Remayöz makinesi nedir, ne işe yarar?

Remayöz makinesi, yuvarlak bir kasnağın çelik maylarına takılan düz örme parçaları iğne ile çağanozun oluşturduğu zincir dikişle birleştirir; ayak bölümünden yukarısı 360 derece sağa ve sola döner, hız pedalla ayarlanır. Zincir dikiş gerdirilmeye karşı esner (MEB, 2013, s. 3–5, 8).

Tek iplikli, çift iplikli ve overloklu remayöz makineleri

Remayöz makinesi numarası, iğnesi ve dikiş ipliği

Makine numaraları 3, 5, 6, 7, 8, 10, 12, 14 ve 16'dır; numara kasnakta bir inçe (2,54 cm) düşen may sayısını gösterir, büyüdükçe makine incelir. Makinenin may kalınlığı ürünün kalınlığına uymalıdır: 7 ya da 8 numaralı örme makinesinde örülmüş yaka bandı ancak 10 numaralı remayözle dikilebilir. İğne numarası makineyle aynıdır (12 numaralı makinede 12 numaralı iğne). Dikiş ipliği genellikle kumaşın kendi örme ipliğidir; elverişli değilse kumaşın rengine ve ham maddesine uygun iplik seçilir (s. 5–7).

Nasıl remayözcü olunur?

Okul yolu, MEB'in MESEM programındaki Endüstriyel Düz Örme dalıdır; remayöz dikişi bu dalın 12. sınıf dersinde öğretilir. 4857 sayılı Kanun md. 73, sanayiye ait işlerde 18 yaşını doldurmamış çalışanların gece çalıştırılmasını yasaklar; bu yaştaki remayözcü yalnız gündüz postasında çalışabilir.

MESEM'de remayöz dikişi: 12. sınıf Düz Örmede Giysi Üretimi dersi

MEB'in 2021 MESEM programında Endüstriyel Düz Örme dalının 12. sınıftaki Düz Örmede Giysi Üretimi dersi haftada 6 saattir (1 saat okulda, 5 saat işletmede). Remayöz Dikişi modülü makineyi dikime hazırlamayı, dikiş ayarını, kullanmayı ve temizlik ile bakımı; Overloklu Remayöz Dikişi modülü hazırlamayı, dikiş ayarını ve kullanmayı kapsar (MEB, 2021, s. 58–60). Kalfalık belgesi 11., ustalık belgesi 12. sınıfı başarıyla tamamlayana verilir (s. 4); ustalık sınavında aday kalıbı hazırlanan modeli remayöz, overlok ve düz dikiş makineleriyle diker (MEB MTEGM, 2018). Dalın bugünkü adı için il millî eğitim müdürlüğüne başvurun.

Remayözcü kursu: İŞKUR ve halk eğitim

İŞKUR'un mesleki eğitim kursu kayıtlı işsizlere açıktır ve en fazla 160 gün sürer; sınavı geçen kursiyer, mesleğin durumuna göre ya mesleki yeterlilik belgesi ya da MEB veya üniversitenin düzenlediği kurs bitirme belgesi alır. Kurs açılışı talebe bağlı olduğundan remayöz kursu her dönem bulunmayabilir; ilinizdeki durumu halk eğitim merkezinden ve İŞKUR biriminden öğrenin.

Çalışma koşulları

Her tekstil çalışanının genel hakları Tekstilde iş ve meslekler yazısında; burada remayöz başındaki ücret ve güvenlik konuları işleniyor.

Remayözcü maaşı: aylık, haftalık ya da parça başı

Bu meslekte ödeme aylık, haftalık ya da parça başı yapılabilir. Asgari Ücret Yönetmeliği asgari ücretin günlük belirlendiğini, parça başı ya da iş tutarına göre ödenen ücrette ayarlamanın buna göre yapıldığını söyler (md. 6). 2026 için belirlenen net 28.075,50 TL'lik (brüt 33.030,00 TL) asgari ücret, tam zamanlı çalışan remayözcünün ücretinin alt sınırıdır (Asgari Ücret Yönetmeliği md. 12).

Parça başı ücret kararlaştırılmışsa ve yapabileceğinizden az iş verilip fark zaman esasına göre ödenmezse sözleşmeyi derhal feshedebilirsiniz (4857 md. 24/II-f); kısmi süreli (part time) çalışmada ücret ve parasal haklar çalışılan süreyle orantılıdır (md. 13). MEB modülüne göre seri üretimde bir remayöz makinesinde karşılıklı iki kişi çalıştığından, parça başı birim fiyatın nasıl paylaşıldığını önceden sorun (MEB, 2013, s. 5). Anılan maddeler Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki metinlerden alındı; birim fiyat ve kısmi süre hesabı için bir mali müşavire ya da iş hukuku uzmanına danışın.

Pedal, kapaklar ve iğne-çağanoz ayarı: remayöz başında güvenlik

MEB modülüne göre bakım, ayar, temizlik, iplik takma ve iğne değiştirme sırasında pedala basılmaz; makine çalışırken kapaklar kapalı olur; kırılan ya da bozulan may değiştirilirken may yuvası zarar görmemelidir. Makinenin yeri değişirse dört ayağının terazide olduğuna bakılır. İğne ile çağanoz ayarı bozuksa ikisi çarpışıp iğne kırılabilir (MEB, 2013, s. 19–20).

Kariyer yolu

Remayözcü ustalığa nasıl ilerler?

Beceri makine hazırlığından bant ve desenli parça işlerine doğru derinleşir. MEB'in Düz Örmede Giysi Üretimi dersi remayöz modüllerinden sonra parçadan giysiye geçer: kalıba göre kesim ile süveter, yelek, kazak ve hırka dikimi ayrı modüllerdir (MEB, 2021, s. 60–62). Ustalık sınavı ise adaydan ölçü almasını, model teknik föyünü ve kalıbı hazırlamasını da ister (MEB MTEGM, 2018). Olası yön, tek tek birleştirmeden bütün giysinin dikimine geçmektir.

Komşu meslekler: örme tarafında triko makinacısı, desen hazırlığında triko desenci, numune tarafında model makinacı, bitişte ütücü. Triko üreticilerini triko rehberinde bulabilirsiniz.